Ο κλιματισμός δεν αποτελεί επιλογή όταν οι χώρες πλήττονται από φυσικές καταστροφές, είτε πρόκειται για δασικές πυρκαγιές είτε για τυφώνες και τροπικές καταιγίδες. Λόγω του τυφώνα «Μπέριλ» που έπληξε τις ΗΠΑ, οι πτώσεις καλωδίων άφησαν περίπου 3 εκατ. νοικυριά στο Τέξας χωρίς ρεύμα. Η ζέστη και όχι ο τυφώνας Κατρίνα ήταν αυτή που αποδείχθηκε πιο θανατηφόρα στη Νέα Ορλεάνη, υπεύθυνη για τουλάχιστον εννέα από τους 14 θανάτους στην πόλη που σχετίζονται με τον τυφώνα.
Ο κλιματισμός δεν είναι η γιατρειά για όλες τις αρρώστιες, μάλλον είναι αυτό που πρέπει να εμπιστευτεί κανείς λιγότερο. Ο κλιματισμός καταναλώνει τεράστιες ποσότητες ενέργειας, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας εξακολουθεί να προέρχεται από ορυκτά καύσιμα που θερμαίνουν τον πλανήτη, πράγμα που σημαίνει ότι επιδεινώνει το ίδιο το πρόβλημα που χρησιμοποιείται για να μετριάσει.
Επιπλέον, είναι διαθέσιμος μόνο σε όσους έχουν την οικονομική δυνατότητα να το αγοράσουν και να πληρώσουν για τη χρήση του, διευρύνοντας περαιτέρω την κοινωνική ανισότητα.
Στο περιθώριο της COP28 δεκάδες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας, της Ινδίας και των Ηνωμένων Πολιτειών, κλήθηκαν σε μια παγκόσμια δέσμευση που θα απαιτεί τουλάχιστον 68% μείωση των εκπομπών που σχετίζονται με την ψύξη μέχρι το 2050.
Η ζήτηση για κλιματισμό αυξάνεται εκρηκτικά και αναμένεται να τριπλασιαστεί παγκοσμίως έως το 2050, καθώς οι παγκόσμιες θερμοκρασίες ανεβαίνουν και τα εισοδήματα αυξάνονται. Το πρόβλημα είναι ότι χωρίς ρεύμα δεν υπάρχει πρόσβαση στον κλιματισμό.
Πολλά ηλεκτρικά δίκτυα φτάνουν σε οριακό σημείο λόγω των ολοένα και συχνότερων ακραίων καιρικών συνθηκών και της αυξανόμενης ζήτησης για ψύξη. Ορισμένες φορές με συνυπαιτιότητα των πολιτών που δεν ρυθμίζουν σωστά την ψύξη.
Ένα κλιματιστικό λειτουργεί βέλτιστα με κλειστά παράθυρα και πόρτες, ρυθμισμένο περίπου στους 10 βαθμούς κελσίου από την εσωτερική θερμοκρασία. Όταν πιάνει τη θερμοκρασία που ρυθμίστηκε, το κλιματιστικό κλείνει. Αν όμως έχει ρυθμιστεί σε μια εξωπραγματική θερμοκρασία όπως στους 18 βαθμούς κελσίου, θα δουλεύει συνεχώς τραβώντας ρεύμα κάθε λεπτό μέχρι κάποιος να το κλείσει. Κάτι που οι πολίτες το πληρώνουν στην τσέπη τους αλλά και με διακοπές ρεύματος, με μικρές ή μεγάλες πτώσεις του δικτύου που καθιστούν άχρηστο τον κλιματισμό.
Ο καιρός ευθύνεται για το 80% των μεγάλων διακοπών ρεύματος στις ΗΠΑ μεταξύ 2000 και 2023, σύμφωνα με έκθεση του Climate Central, μιας μη κερδοσκοπικής ερευνητικής ομάδας. «Κάθε πτυχή του καιρού χτυπάει το ήδη ευάλωτο δίκτυο και το δοκιμάζει πραγματικά» δήλωσε στο CNN η ανώτερη αναλύτρια δεδομένων στο Climate Central Τζεν Μπρέιντι.
Στις ΗΠΑ, το γερασμένο δίκτυο σχεδιάστηκε «για τις καιρικές συνθήκες του παρελθόντος και όχι για τις καιρικές συνθήκες του μέλλοντος», δήλωσε ο καθηγητής Μηχανολογίας στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Όστιν Μάικλ Γουέμπερ.
Ο Γουέμπερ το συνέκρινε με το πώς μπορεί να αισθάνεται κάποιος που τρέχει σε μαραθώνιο με ζέστη: «Απλά καταρρέει». Το δίκτυο μπορεί επίσης να λυγίσει κάτω από το βάρος της ζήτησης, καθώς όλοι χρησιμοποιούν ταυτόχρονα το κλιματιστικό τους για να αντιμετωπίσουν τις υψηλές θερμοκρασίες.
Ο αριθμός των μεγάλων διακοπών στις ΗΠΑ -αυτών που επηρεάζουν περισσότερους από 50.000 πελάτες και διαρκούν τουλάχιστον μία ώρα- διπλασιάστηκε μεταξύ του 2017 και του 2020, δήλωσε ο Μπράιν Στόουν Τζ., καθηγητής με ειδίκευση στον αστικό περιβαλλοντικό σχεδιασμό και σχεδιασμό στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Τζόρτζια, προσθέτοντας: «Το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης συμβαίνει κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, αυτό δηλώνει ότι αυτά τα συστήματα δεν είναι ανθεκτικά».
Πλέον οι κυλιόμενες διακοπές ρεύματος είναι ο κανόνας σε μεγάλο μέρος του κόσμου. Δεν είναι μόνο οι ΗΠΑ που αντιμετωπίζουν αυτά τα προβλήματα. Τον Ιούνιο, όταν οι θερμοκρασίες στη νότια Ευρώπη ξεπέρασαν τους 40 βαθμούς κελσίου, τμήματα της Αλβανίας, της Βοσνίας, της Κροατίας, της Ιταλίας και του Μαυροβουνίου αντιμετώπισαν πολύωρες διακοπές ρεύματος, καθώς η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκε. Η δε Σικελία ετοιμάζεται να μετατραπεί σε έρημο ή τουλάχιστον το 1/3 των εδαφών της.
«Αν το δίκτυο διακοπεί ενώ υπάρχει καύσωνας, από δυσάρεστο γίνεται πολύ γρήγορα θανατηφόρο» δήλωσε ο Γουέμπερ.
Η ζέστη μπορεί να επηρεάσει ζωτικά όργανα και να προκαλέσει θερμική εξάντληση, θερμοπληξία, ακόμη και θάνατο. Αν το ρεύμα κοπεί όταν κάνει πολύ κρύο, οι άνθρωποι μπορούν να βάλουν στρώματα, να ανάψουν φωτιά και να μαζευτούν. Αν κάνει πολλή ζέστη, υπάρχει μόνο ένας τρόπος για να δροσιστεί κανείς, και αυτός είναι ο ηλεκτρισμός» δήλωσε ο Γουέμπερ.
«Ο συνδυασμός καύσωνα και διακοπής ρεύματος είναι το πιο θανατηφόρο γεγονός που μπορούμε να φανταστούμε σε σχέση με το κλίμα» δήλωσε, από την πλευρά του, ο Στόουν, ο οποίος μαζί με μια ομάδα επιστημόνων διερεύνησε τις πιθανές επιπτώσεις ενός κύματος καύσωνα που συμπίπτει με μια πολυήμερη διακοπή ρεύματος που προκαλείται από ακραία καιρικά φαινόμενα ή μια κυβερνοεπίθεση. Εστιάζοντας στην Ατλάντα, στο Ντιτρόιτ και το Φίνιξ, οι επιστήμονες εξέτασαν την έκθεση στο εσωτερικό των σπιτιών των ανθρώπων, που αποτελεί σημαντικό παράγοντα των ασθενειών που σχετίζονται με τη ζέστη κατά τη διάρκεια μιας διακοπής ρεύματος.
Τα στοιχεία ήταν ιδιαίτερα έντονα για το Φίνιξ. Κατά τη διάρκεια ενός τριήμερου έως τετραήμερου καύσωνα και μιας διακοπής λειτουργίας, ο μισός πληθυσμός της πόλης -σχεδόν 800.000 άνθρωποι- θα χρειάζονταν νοσοκομειακή περίθαλψη για ασθένειες που σχετίζονται με τη ζέστη, σύμφωνα με τα ευρήματα.
Περισσότεροι από 13.000 θα πέθαιναν. Ειρωνικά, ο κλιματισμός μπορεί να κάνει τους κατοίκους λιγότερο ανθεκτικούς, επειδή είναι τόσο συνηθισμένοι στην ψύξη στα σπίτια και τους χώρους εργασίας τους, δήλωσε ο Στόουν.
Οι Αρχές του Φίνιξ λένε ότι η πόλη είναι καλά προετοιμασμένη. Η δήμαρχος της πόλης Κέιτ Καλέγκο δήλωσε ότι η έρευνα του Στόουν βασίζεται σε ένα εξαιρετικά απίθανο σενάριο. «Η μελέτη δεν λαμβάνει υπόψη της κανένα από τα υπάρχοντα σχέδια αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης που εφαρμόζονται ή το γεγονός ότι το ηλεκτρικό μας δίκτυο κατατάσσεται σταθερά μεταξύ των πιο αξιόπιστων στη χώρα» δήλωσε στο CNN.
Η δραστική μείωση της ρύπανσης που θερμαίνει τον πλανήτη είναι η καλύτερη μακροπρόθεσμη άμυνα κατά της ζέστης και των ακραίων καιρικών φαινομένων, αλλά ο κόσμος έχει ήδη δεσμευτεί για αρκετές δεκαετίες αύξησης της θερμοκρασίας, δήλωσε ο Στόουν και πρόσθεσε ότι βραχυπρόθεσμα υπάρχουν τρόποι να περιοριστούν τα τρωτά σημεία: «Το να γίνει το δίκτυο πιο ισχυρό και ανθεκτικό είναι ένας από αυτούς».
Αυτό περιλαμβάνει επισκευές και αναβαθμίσεις που λαμβάνουν υπόψη το κλίμα του μέλλοντος. Η επέκταση και ο εκσυγχρονισμός του δικτύου, συμπεριλαμβανομένης της προσθήκης περισσότερων σταθμών παραγωγής ενέργειας και της διασφάλισης ενός ποικίλου φάσματος πηγών ενέργειας, θα συμβάλει επίσης στην ενίσχυσή του, δήλωσε ο Γουέμπερ.
«Αλλά πρέπει επίσης να αναγνωρίσουμε ότι αυτά τα δίκτυα θα αποτύχουν, και αποτυγχάνουν με μεγαλύτερη συχνότητα, και έτσι πρέπει να έχουμε εφεδρικά σχέδια» συμπλήρωσε ο Στόουν. Αυτό σημαίνει επανεξέταση των πόλεων, όπου το σκυρόδεμα, ο χάλυβας και η άσφαλτος έχουν αντικαταστήσει τα δέντρα. Ο σχεδιασμός των αστικών περιοχών ώστε να είναι πιο πράσινες και πιο δροσερές μπορεί πραγματικά να αυξήσει την ανθεκτικότητα του δικτύου χωρίς επενδύσεις στο ίδιο το δίκτυο, σύμφωνα με τον Στόουν.
Η Τζεν Μπρέιντι του Climate Central επεσήμανε τα κοινοτικά ηλιακά έργα, τα οποία μπορούν να διατηρήσουν την τοπική ενέργεια όταν το δίκτυο πέφτει. Το Babcock Ranch στη Φλόριντα -«η πρώτη ηλιακή πόλη της Αμερικής»- κατάφερε να κρατήσει τα φώτα αναμμένα το 2022 όταν πέρασε ο τυφώνας Ίαν, σε αντίθεση με τις κοντινές πόλεις.
Τα σπίτια που είναι καλύτερα προσαρμοσμένα στις ακραίες καιρικές συνθήκες μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας όταν οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν στα ύψη.
«Είμαστε ευάλωτοι επειδή έχουμε χτίσει τη ζωή μας γύρω από τον κλιματιζόμενο αέρα, ζώντας σε μέρη όπου η ζωή θα ήταν αδύνατη χωρίς αυτόν. Η πίεση που ασκούν τα ακραία καιρικά φαινόμενα στο δίκτυο δείχνει ότι η κλιματική αλλαγή είναι εδώ και πρέπει να την αντιμετωπίσουμε» κατέληξε ο Γουέμπερ.
Πηγή: in.gr
