«Είτε θα πληρώσετε τώρα για να βοηθήσετε τις φτωχότερες χώρες να αντιμετωπίσουν την κλιματική αλλαγή είτε θα πληρώστε περισσότερα στο μέλλον»: Αυτή είναι η προειδοποίηση που έλαβαν χθες Πέμπτη οι διαπραγματευτικές ομάδες στη Σύνοδο του ΟΗΕ για το Κλίμα COP29, που διεξάγεται αυτές τις ημέρες στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν.
Ειδικοί εκτιμούν ότι οι φτωχές χώρες θα χρειαστούν βοήθεια τουλάχιστον 1 τρισ. δολαρίων τον χρόνο προκειμένου να υιοθετήσουν λύσεις πράσινης ενέργειας και να χτίσουν άμυνες απέναντι σε ακραία καιρικά φαινόμενα.
Το κρίσιμο ζήτημα της χρηματοδότησης βρίσκεται στο επίκεντρο των συνομιλιών και η επιτυχία της συνόδου μπορεί να κριθεί από το αν οι χώρες μπορούν να συμφωνήσουν σε έναν νέο χρηματοδοτικό στόχο, για τον οποίο θα συγκεντρώνονται κονδύλια από κρατικά ταμεία, αναπτυξιακές τράπεζες και τον ιδιωτικό τομέα.
Ένας προηγούμενος στόχος για 100 δισ. δολάρια τον χρόνο, που εκπνέει το 2025, ικανοποιήθηκε με καθυστέρηση δύο ετών το 2022, όπως ανέφερε ο ΟΟΣΑ νωρίτερα φέτος, αν και μεγάλο μέρος αυτής της χρηματοδότησης ήταν με τη μορφή δανείων παρά επιχορηγήσεων, κάτι που λήπτριες χώρες λένε πως πρέπει να αλλάξει.
Δίνοντας τον τόνο, έκθεση της Ανεξάρτητης Επιτροπής Ειδικών Υψηλού Επιπέδου για τη Χρηματοδότηση του Κλίματος (Independent High-Level Expert Group on Climate Finance) ανέφερε ότι ο ετήσιος στόχος θα πρέπει να αυξηθεί στο 1,3 τρισ. δολάρια τον χρόνο έως το 2035 ή ενδεχομένως περισσότερο, αν οι χώρες καθυστερήσουν τώρα: «Οποιοδήποτε έλλειμμα στις επενδύσεις πριν από το 2030 θα ασκήσει επιπρόσθετη πίεση στα χρόνια που έρχονται, διαμορφώνοντας ένα πιο απότομο και ενδεχομένως πιο δαπανηρό μονοπάτι προς την κλιματική σταθερότητα… Όσα λιγότερα πετύχει ο κόσμος τώρα, τόσο περισσότερα θα χρειαστεί να επενδύσουμε αργότερα».
Στο παρασκήνιο, οι διαπραγματευτικές ομάδες εργάζονται πάνω σε προσχέδια κειμένων μιας συμφωνίας, όμως έως τώρα έγγραφα σε αρχικό στάδιο που δημοσιοποιήθηκαν από την υπηρεσία των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα δείχνουν μόνο το τεράστιο εύρος των διαφορετικών απόψεων γύρω από το τραπέζι, χωρίς να υπάρχουν πολλές ενδείξεις σχετικά με το πού θα καταλήξουν οι συνομιλίες.
Ορισμένοι διαπραγματευτές δήλωσαν πως το πιο πρόσφατο κείμενο για τη χρηματοδότηση είναι πολύ μεγάλο για να γίνει δουλευτεί, και περιμένουν για μια πιο συντομευμένη εκδοχή προτού μπορέσουν να αρχίσουν οι συνομιλίες για την κατάληξη σε μια συμφωνία.
Οποιαδήποτε συμφωνία θα είναι αποτέλεσμα σκληρής μάχης δεδομένης της απροθυμίας πολλών δυτικών κυβερνήσεων –ήδη από τη Συμφωνία του Παρισιού το 2015– να δώσουν περισσότερα εκτός εάν χώρες όπως η Κίνα συμφωνήσουν να κάνουν το ίδιο.
Η πιθανή αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία χρηματοδότησης υπό τον νεοεκλεγέντα πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ ρίχνει επίσης βαριά σκιά στις συνομιλίες, αυξάνοντας την πίεση στους αντιπροσώπους να βρουν άλλους τρόπους προκειμένου να εξασφαλίσουν τα απαραίτητα κεφάλαια.
Μεταξύ τους, οι πολυμερείς αναπτυξιακές τράπεζες, όπως η Παγκόσμιο Τράπεζα, που χρηματοδοτούνται από τις πλουσιότερες χώρες και είναι υπό μεταρρύθμιση προκειμένου να μπορούν να δανείζουν περισσότερο.
Μια ομάδα δέκα από τις μεγαλύτερες έχουν ήδη καταρτίσει ένα σχέδιο για αύξηση της χρηματοδότησής τους για το κλίμα περίπου έως 60% σε 120 δισ. δολάρια τον χρόνο μέχρι το 2030, με τουλάχιστον άλλα 65 δισ. δολάρια να προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα.
Μια ώθηση για αύξηση των νέων χρημάτων με τη φορολόγηση τομέων που ρυπαίνουν όπως η αεροπλοΐα, τα ορυκτά καύσιμα και η ναυτιλία, ή οι χρηματοπιστωτικές συναλλαγές, έλαβε ενίσχυση, καθώς περισσότερες χώρες δήλωσαν ότι θα το εξετάσουν, όμως οποιαδήποτε συμφωνία δεν είναι πιθανή αυτή τη στιγμή.
Ο Ζακίρ Νουρίγεφ, επικεφαλής της Ένωσης Τραπεζών του Αζερμπαϊτζάν, ανακοίνωσε δέσμευση των 22 τραπεζών της χώρας να διαθέσουν σχεδόν 1,2 δισ. δολάρια για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων που θα βοηθήσουν τη μετάβαση του Αζερμπαϊτζάν σε μια οικονομία χαμηλού άνθρακα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Πέμπτη, η τέταρτη ημέρα των εργασιών της COP29, σημαδεύτηκε από διπλωματικούς καβγάδες.
Η Γαλλίδα υπουργός για το Κλίμα Ανιές Πανιέ-Ρουνασέρ ακύρωσε την Τετάρτη το ταξίδι της στην COP29, αφότου ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίεφ κατηγόρησε τη Γαλλία για «εγκλήματα» στα υπεράκτια εδάφη της στην Καραϊβική. «Οι φωνές αυτών των κοινοτήτων καταστέλλονται συχνά βίαια από τα καθεστώτα στη μητρόπολή τους» είπε ο Αλίεφ στη σύνοδο. Οι σχέσεις της Γαλλίας και του Αζερμπαϊτζάν είναι εδώ και καιρό τεταμένες λόγω της υποστήριξης του Παρισιού στην Αρμενία, αντίπαλο του Αζερμπαϊτζάν. Φέτος, το Παρίσι κατηγόρησε το Μπακού ότι εμπλέκεται και υποκινεί τις βίαιες ταραχές στη Νέα Καληδονία.
«Ανεξάρτητα από τυχόν διμερείς διαφωνίες, η COP θα πρέπει να είναι ένας χώρος όπου όλες οι πλευρές αισθάνονται ελεύθερες να έρθουν και να διαπραγματευτούν για την κλιματική δράση» δήλωσε ως απάντηση στο X ο επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βόπκε Χούκστρα, προσθέτοντας: «Η προεδρία της COP έχει μια ιδιαίτερη ευθύνη προκειμένου να καταστήσει αυτό δυνατό και να το ενισχύσει».
Αυτό έγινε αφότου ο Αλίεφ χρησιμοποίησε την εναρκτήρια ομιλία του στη διάσκεψη τη Δευτέρα προκειμένου να κατηγορήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ε.Ε. για υποκρισία με το να κάνουν κηρύγματα στις χώρες για την κλιματική αλλαγή ενόσω παραμένουν οι ίδιες κύριοι καταναλωτές και παραγωγοί ορυκτών καυσίμων.
Πηγή: in.gr
