Μόλις λίγες ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα, κανονικά η Λαπωνία θα σκεπαζόταν από 25 έως 30 εκατοστά χιονιού. Ωστόσο, αυτή τη στιγμή τμήματα της φινλανδικής Λαπωνίας δεν έχουν ίχνος χιονιού, προκαλώντας προβληματισμό στους επιστήμονες.
Η έλλειψη χιονιού έρχεται έπειτα από ένα καλοκαίρι με θερμοκρασίες ρεκόρ. Σύμφωνα με το Φινλανδικό Μετεωρολογικό Ινστιτούτο, η μέση θερμοκρασία στη βόρεια Φινλανδία τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο ήταν μεταξύ 2 και 3,5 βαθμών Κελσίου υψηλότερη από το συνηθισμένο. Πολλοί σταθμοί παρατήρησης στη Λαπωνία κατέγραψαν θερμοκρασίες ρεκόρ και στη βόρεια περιοχή Ινάρι καταγράφηκε σχεδόν διπλάσιος αριθμός πυρκαγιών από τον μέσο όρο.
Καθώς το τέλος του 2024 φτάνει, οι επιστήμονες ήλπιζαν ότι αυτό το ρεκόρ υψηλών θερμοκρασιών που έπληξε ολόκληρο τον πλανήτη θα μπορούσε τελικά να αρχίσει να υποχωρεί φέτος. Φαινόταν πιθανό ότι οι προσωρινές συνθήκες, συμπεριλαμβανομένου ενός κλίματος του Ελ Νίνιο που ήταν πάντα γνωστό ότι ενίσχυε τις μέσες παγκόσμιες θερμοκρασίες, θα υποχωρούσαν αφήνοντας τη Γη να «κρυώσει».
Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν συνέβη. Αντίθετα, οι υψηλές θερμοκρασίες παγκοσμίως παραμένουν σε επίπεδα σχεδόν ρεκόρ. Αφού το 2023 τελείωσε ως το θερμότερο έτος στην ανθρώπινη ιστορία, είναι σχεδόν βέβαιο ότι το 2024 θα είναι ακόμη θερμότερο.
Συγκεκριμένα, το 2023 ήταν η θερμότερη χρονιά που έχει καταγραφεί με 1,48 βαθμούς Κελσίου πάνω από τον προβιομηχανικό μέσο όρο. Ωστόσο, το 2024 αναμένεται να είναι τουλάχιστον 1,55 βαθμούς Κελσίου, σπάζοντας το ρεκόρ του 2023. Το περσινό ρεκόρ ήταν πιο πάνω από το αναμενόμενο ίχνος υπερθέρμανσης του πλανήτη από ό,τι είχαν δει ποτέ οι επιστήμονες, με διαφορά μεγαλύτερη από τα τρία δέκατα του βαθμού. Φέτος, το περιθώριο αυτό αναμένεται να είναι ακόμη μεγαλύτερο.
Ορισμένοι επιστήμονες, που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα «Washington Post», λένε ότι αυτό θα μπορούσε να υποδηλώνει ότι συμβαίνουν θεμελιώδεις αλλαγές στο παγκόσμιο κλίμα που ανεβάζουν τις θερμοκρασίες πιο γρήγορα από ό,τι αναμενόταν. «Αυτό μετατοπίζει τις πιθανότητες για πιθανώς μεγαλύτερη αύξηση της θερμοκρασίας» δήλωσε ο Χέλγκε Γκέσλινγκ, κλιματικός φυσικός στο Ινστιτούτο Alfred Wegener στη Γερμανία.
Ένα ή δύο χρόνια τέτοιας ζέστης, όσο ασυνήθιστη κι αν είναι, δεν σημαίνει μόνο ότι η θέρμανση επιταχύνεται, αλλά οι επιστήμονες διερευνούν μια σειρά από θεωρίες για το γιατί η ζέστη ήταν τόσο επίμονη. Ο μεγαλύτερος παράγοντας, όπως φαίνεται ότι καταλήγουν, είναι ότι οι ωκεανοί του κόσμου παραμένουν εξαιρετικά ζεστοί, πολύ πέρα από αυτό που είναι συνηθισμένο – ζέστη που ανεβάζει τη θερμοκρασία στη στεριά επίσης. Αυτό θα μπορούσε να αποδειχθεί ένα προσωρινό φαινόμενο, απλώς μια άτυχη διετία, και θα μπορούσε να αντιστραφεί.
Ωστόσο, ορισμένοι επιστήμονες ανησυχούν ότι οι ωκεανοί έχουν γίνει τόσο ζεστοί που δεν θα κρυώσουν τόσο πολύ όσο γινόταν στο παρελθόν, συμβάλλοντας ίσως σε μια ανατροφοδότηση που θα επιταχύνει την κλιματική αλλαγή.
«Οι ωκεανοί θερμαίνονται ασταμάτητα χρόνο με τον χρόνο και είναι ο καλύτερος ενιαίος δείκτης ότι ο πλανήτης θερμαίνεται» δήλωσε ο Κέβιν Τρένμπερθ, διακεκριμένος μελετητής του Εθνικού Κέντρου Ατμοσφαιρικής Έρευνας.
Η έλλειψη σαφούς εξήγησης μειώνει την πεποίθηση των επιστημόνων ότι η κλιματική αλλαγή θα ακολουθήσει το καθιερωμένο μοτίβο που έχουν προβλέψει τα μοντέλα.
Μια άλλη εξήγηση για τις υψηλές θερμοκρασίες δίνει μια πρόσφατη έρευνα, σύμφωνα με την οποία η μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στους ωκεανούς μπορεί να συνέβαλε στο 20% με 30% της θέρμανσης που παρατηρείται στον Βόρειο Ατλαντικό και τον Βόρειο Ειρηνικό, δήλωσε ο Άντριου Γκέτελμαν, επιστήμονας στο Εθνικό Εργαστήριο Βορειοδυτικού Ειρηνικού των ΗΠΑ.
Οι περιορισμοί στην περιεκτικότητα σε θείο στα καύσιμα που χρησιμοποιούνται από τα πλοία, που τέθηκαν σε εφαρμογή το 2020, έχουν μειώσει δραματικά τις συγκεντρώσεις σωματιδίων διοξειδίου του θείου που τείνουν να ενθαρρύνουν τον σχηματισμό νεφών. Αν και σημαίνει χαμηλότερα επίπεδα ρύπανσης, με λιγότερα σύννεφα, περισσότερη ηλιακή ακτινοβολία χτυπά τους ωκεανούς και τους θερμαίνει.
«Δεν μπορούμε να αποκλείσουμε τελικά πολύ μεγαλύτερες αλλαγές» σχολίασε ο κλιματολόγος Ζικ Χάουσφαθερ, προσθέτοντας: «Όσο περισσότερο ερευνούμε την κλιματική αλλαγή, τόσο περισσότερο μαθαίνουμε ότι η αβεβαιότητα δεν είναι φίλος μας».
Οι ειδικοί υπολογίζουν στο τέλος του Ελ Νίνιο για να βοηθηθεί η αναστροφή της τάσης.
«Ωστόσο, η έλλειψη σαφήνειας δεν είναι ένα πολλά υποσχόμενο σημάδι όταν μερικές από τις πιο εύλογες εξηγήσεις επιτρέπουν τα πιο ακραία σενάρια υπερθέρμανσης του πλανήτη» είπε ο Χάουσφαθερ καταλήγοντας: «Το γεγονός ότι δεν γνωρίζουμε την απάντηση εδώ δεν είναι απαραίτητα παρήγορο για εμάς».
Πηγή: in.gr
