Σχεδόν το ένα τέταρτο των ζώων του γλυκού νερού απειλείται με εξαφάνιση, σύμφωνα με την προειδοποίηση από τη Διεθνή Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN).
Συγκεκριμένα, περισσότερα από 4.200 ζώα που ζουν σε λίμνες, ποτάμια και άλλες πηγές γλυκού νερού κινδυνεύουν και κατατάσσονται στην κατηγορία των άκρως απειλούμενων ειδών του Κόκκινου Καταλόγου της Ένωσης.
Το 10% των γνωστών ειδών στη Γη φιλοξενείται στους υγροβιότοπους, οι οποίοι -μεταξύ άλλων- αποτελούν πολύτιμη πηγή για πόσιμο νερό, λειτουργούν ως ασπίδα κατά των πλημμυρών και συμβάλλουν στον περιορισμό της κλιματικής αλλαγής.
Εντούτοις, η ρύπανση, τα χωροκτακτητικά είδη, οι πυρκαγιές, η εκμετάλλευση της γης, τα φράγματα, η υπεραλίευση και η ευρύτερη ανθρώπινη δραστηριότητα επιδρούν αρνητικά στη διατήρησή τους και κατά συνέπεια επηρεάζουν τον πληθυσμό των ειδών.
Αναλυτικά, τουλάχιστον 4.294 από τα 23.496 είδη του γλυκού νερού κινδυνεύουν, ενώ ο μεγαλύτερος αριθμός εντοπίζεται στη λίμνη Βικτώρια, στη λίμνη Τιτικάκα, στους υγρότοπους της Σρι Λάνκα και των Δυτικών Γκατ της Ινδίας. Όπως αναφέρει η IUCN, αυτές οι περιοχές φιλοξενούν μερικά από τα υψηλότερα επίπεδα βιοποικιλότητας γλυκών υδάτων στον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων πολλών ειδών που δεν υπάρχουν πουθενά αλλού στη Γη.
Από τα είδη που μελετήθηκαν, τα καβούρια, οι γαρίδες και οι καραβίδες διατρέχουν τον υψηλότερο κίνδυνο εξαφάνισης καθώς το 30% απειλείται. Ακολουθούν το 26% των ψαριών του γλυκού νερού και το 16% των ειδών λιβελούλας, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της IUCN.
Στη Βόρεια Αμερική εντοπίζεται μεγάλος αριθμός απειλούμενων καραβίδων, όπως η Fallicambrarus jeanae, ενώ το 2020, 15 είδη ψαριών από τη λίμνη Λανάο στις Φιλιππίνες κηρύχθηκαν εξαφανισμένα στην Κόκκινη Λίστα της IUCN.
«Καθώς η Κόκκινη Λίστα της IUCN γιορτάζει την 60ή επέτειό της, αποδεικνύεται ισχυρότερο βαρόμετρο ζωής από ποτέ. Η έλλειψη δεδομένων για τη βιοποικιλότητα των γλυκών υδάτων δεν μπορεί πλέον να χρησιμοποιηθεί ως δικαιολογία για αδράνεια» δήλωσε η Κάθριν Σάγερ, αρμόδια της IUCN για τη βιοποικιλότητα του γλυκού νερού και επικεφαλής συντάκτρια της μελέτης.
Στην έκθεση οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα είδη έρχονται αντιμέτωπα με πολλαπλούς παράγοντες πίεσης, ενώ στην περίπτωση των 2/3 των εξαφανισμένων ζώων προκύπτουν περισσότερες από μία απειλές. Πιο κοινά αίτια είναι τα φράγματα, η διαχείριση υδάτων, η ρύπανση, τα χωροκατακτητικά είδη, η υπεραλίευση και οι ασθένειες.
Την ίδια ώρα, από τον πρώτο επιστημονικό απολογισμό για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα ζώα γλυκού νερού -αποτέλεσμα 20ετούς εργασίας περισσότερων από 1.000 εμπειρογνωμόνων από όλο τον κόσμο- προκύπτει ότι ακόμα και αν τα απειλούμενα ζώα που μελετήθηκαν, ζουν μαζί με απειλούμενα αμφίβια, πτηνά, θηλαστικά και ερπετά, αντιμετωπίζουν διαφορετικούς κινδύνους εξαιτίας των ιδιαίτερων ενδιαιτημάτων τους. Συνεπώς, η δράση διατήρησης πρέπει να είναι στοχευμένη για τα είδη αυτά.
«Αν και ζουν δίπλα-δίπλα στα Δυτικά Γκατ, οι πρωτοβουλίες για τη διατήρηση των τίγρεων και των ελεφάντων δεν θα βοηθήσουν το είδος ψαριού Tor remadevii που απειλείται από την απώλεια ενδιαιτημάτων λόγω έργων διευθέτησης ποταμών και εξόρυξης άμμου, τη λαθροθηρία και τα χωροκατακτητικά είδη» αναφέρει ο ιχθυολόγος Ρατζίβ Ραγκάβαν, υπεύθυνος της ομάδας για τα ψάρια του γλυκού νερού της IUCN. Ειδικά για το είδος αυτό, ο Ραγκάβαν τονίζει ότι απαραίτητη για την επιβίωσή του είναι η προστασία ποταμών και παραποτάμων, πέρα από την εφαρμογή κανονισμών για την αλιεία και την απαγόρευση της εισαγωγής περαιτέρω χωροκατακτητικών ξένων ειδών.
Πηγή: newmoney.gr
