Δραματικές «μεταμορφώσεις» βιώνει η Αρκτική, καθώς εντείνεται η υπερθέρμανση του πλανήτη. Οι θερμοκρασίες έχουν αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες, με αποτέλεσμα η περιοχή να θερμαίνεται πλέον με υπερδιπλάσιο ρυθμό από ό,τι ο υπόλοιπος κόσμος.
Το 2023 κατέγραψε το θερμότερο καλοκαίρι της μέχρι σήμερα. Ωστόσο, εξαιτίας της αύξησης των ετήσιων θερμοκρασιών εδώ και χρόνια, κάποιοι σκέφτονται αξιοποίηση του τεράστιου πλούτου που κρύβει η ζώνη του αρκτικού κύκλου.
Οι θαλάσσιοι πάγοι, ακρογωνιαίος λίθος της κλιματικής σταθερότητας της περιοχής, μειώνονται ραγδαία, με αποτέλεσμα να αλλάζει το οικοσύστημα του Αρκτικού Ωκεανού, να διαταράσσονται τα είδη που εξαρτώνται από τον πάγο (πολικές αρκούδες και φώκιες) και να… ανοίγει τις ορέξεις στις ανθρώπινες δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένης της εξόρυξης πόρων.
Το στρώμα πάγου της Γροιλανδίας, η δεύτερη μεγαλύτερη δεξαμενή γλυκού νερού στη Γη, χάνει μάζα με ανησυχητικό ρυθμό. Πρόσφατες μελέτες του Παρατηρητηρίου της NASA αναδεικνύουν ακραία φαινόμενα τήξης.
Συγκεκριμένα, έχουν αναδείξει τον πολύπλοκο ρόλο των νεφών και των αερολυμάτων στη δυναμική του κλίματος της Αρκτικής. Τα λεπτά, χαμηλά νέφη μπορούν είτε να αντανακλούν το ηλιακό φως, ψύχοντας την επιφάνεια, είτε να παγιδεύουν τη θερμότητα, επιδεινώνοντας το λιώσιμο των πάγων. Τα αερολύματα, συμπεριλαμβανομένης της σκόνης, του καπνού και των θαλάσσιων σωματιδίων, περιπλέκουν περαιτέρω αυτή τη δυναμική μεταβάλλοντας τις ιδιότητες και τη συμπεριφορά των νεφών.
Είναι ίσως παράδοξο, όπως επισημαίνει ο Economist, αλλά η κλιματική κρίση ανοίγει τεράστιες προοπτικές για οικονομικό κέρδος, την ώρα που καθίστανται πιο προφανείς από ποτέ οι απειλές της. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους ο Ντόναλντ Τραμπ διεκδικεί τη Γροιλανδία.
Ένα πλεονέκτημα που ήδη προσφέρεται είναι περισσότερα αλιεύματα. Το πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά νερό μπορεί να βοηθήσει τους πληθυσμούς να αναπτυχθούν ταχύτερα, ενώ η υποχώρηση του πάγου ανοίγει νέους χώρους και επιμηκύνει τις περιόδους αλιείας.
Για να γίνει κατανοητό πώς η κλιματική αλλαγή μπορεί να αλλάξει τις μεταφορές, ο Economist παρουσιάζει έναν χάρτη με τις κοινωνικοοικονομικές και παγκόσμιες επιπτώσεις.
Το λιώσιμο των πάγων θα μπορούσε να ανοίξει τρία μονοπάτια. Η πρώτη, γνωστή ως Βόρεια Θαλάσσια Διαδρομή (NSR), αγκαλιάζει τη ρωσική ακτή για να συνδέσει τη θάλασσα του Μπάρεντς με το Βερίγγειο Στενό. Μία δεύτερη, που ονομάζεται North-West Passage (NWP), εκτείνεται κατά μήκος της ακτής της Αρκτικής της Βόρειας Αμερικής, από τη θάλασσα Μποφόρ μέχρι τον Κόλπο Μπάφιν. Τελευταία έρχεται η Transpolar Sea Route (TSR), η οποία διασχίζει τον Βόρειο Πόλο.
Σύμφωνα με την ανάλυση, και τα τρία θα μπορούσαν να συντομεύσουν τα ταξίδια μεταξύ Ασίας, Βόρειας Αμερικής και Ευρώπης, τα οποία αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μέρος της ναυτιλίας, εξοικονομώντας καύσιμα και μισθούς. Θα μπορούσαν επίσης να αποφύγουν σημεία όπως οι διώρυγες του Παναμά και του Σουέζ, τα οποία είναι πολυσύχναστα, χρεώνουν τέλη και, στην περίπτωση του Σουέζ, συνδέονται με επικίνδυνα νερά.
Κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου
Εκτός από τους θαλάσσιους διαδρόμους η Αρκτική φιλοξενεί και μεγάλες ποσότητες υδρογονανθράκων. Η περιοχή θεωρείται ότι κατέχει το 13% του ανεξερεύνητου πετρελαίου στον κόσμο και το 30% του αναξιοποίητου φυσικού αερίου, αλλά τα κοιτάσματα είναι από τα πιο δαπανηρά για εκμετάλλευση.
Αντίθετα, η ελπίδα βρίσκεται στα «πράσινα» ορυκτά της Αρκτικής, τα οποία η υπερθέρμανση του πλανήτη καθιστά πιο προσιτά. Περιλαμβάνουν κοβάλτιο, γραφίτη, λίθιο και νικέλιο, σημαντικά συστατικά στις μπαταρίες των ηλεκτρικών αυτοκινήτων, ψευδάργυρο, που χρησιμοποιείται σε ηλιακά πάνελ και ανεμογεννήτριες, χαλκό, που απαιτείται για κάθε είδους ηλεκτρικά πράγματα, και σπάνιες γαίες, ζωτικής σημασίας για πολλούς τύπους πράσινου και στρατιωτικού εξοπλισμού.
Η Γροιλανδία διαθέτει πλούσιους πόρους. Το νησί έχει αποθέματα σε 43 από τα 50 ορυκτά που θεωρούνται «κρίσιμα» από την αμερικανική κυβέρνηση. Οι γνωστές σπάνιες γαίες της ανέρχονται σε 42 εκατομμύρια τόνους, περίπου 120 φορές περισσότερο από την ποσότητα που εξορύχθηκε το 2023.
Πηγή: in.gr
