Ολοένα και περισσότερο επηρεάζουν τις κοινωνικές δομές οι καταστροφές που προκαλούνται από τις καιρικές συνθήκες εξαιτίας της κλιματικής κρίσης, ωστόσο ένας τομέας που δεν έχει ακόμη διερευνηθεί αρκετά είναι το πώς τα ακραία καιρικά φαινόμενα διαμορφώνουν συνθήκες που οδηγούν σε άνοδο της σύγχρονης δουλείας.
Ο νομικός μελετητής Daniel Ogunniyi, ο οποίος έχει κάνει έρευνα σε αυτόν τον τομέα, εξηγεί πώς η κλιματική αλλαγή διασταυρώνεται με τη σύγχρονη δουλεία στην Αφρική.
Η σύγχρονη δουλεία δεν είναι νομικός όρος με ακριβή ορισμό. Χρησιμοποιείται ευρέως για να μιλήσει για πρακτικές όπως η καταναγκαστική εργασία, η εμπορία ανθρώπων, η υποτέλεια και η de facto δουλεία. Ο καταναγκαστικός γάμος, η καταναγκαστική επαιτεία και η δουλεία με βάση την καταγωγή, που είναι κοινά σε πολλές αφρικανικές χώρες, μπορεί επίσης να ταιριάζουν σε αυτό που αποκαλείται σύγχρονη δουλεία. Οι πρακτικές που μπορούν να περιγραφούν ως σύγχρονη σκλαβιά έχουν ιστορικά καθοδηγηθεί από διάφορους παράγοντες, μεταξύ των βασικότερων είναι η φτώχεια, οι ένοπλες συγκρούσεις και η πολιτική αστάθεια, ωστόσο πρόσφατα εμφανίστηκε ως παράγων και η κλιματική αλλαγή.
Σε πολλές περιπτώσεις, η κλιματική αλλαγή εντείνει τα υπάρχοντα διαρθρωτικά εμπόδια και τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες που καθιστούν τα θύματα εύκολα σε εκμετάλλευση. Η κλιματική αλλαγή δεν επηρεάζει τις κοινωνίες μεμονωμένα, αλλά επιδεινώνει τις προϋπάρχουσες ανισότητες, τα τρωτά σημεία και τα συστήματα εξουσίας.
Οι κοινότητες που βρίσκονται ήδη σε μειονεκτική θέση λόγω της φτώχειας, της περιορισμένης πρόσβασης σε πόρους ή των κακών υποδομών είναι πιθανό να αντιμετωπίσουν πιο σοβαρές επιπτώσεις από την κλιματική αλλαγή.
Τα ακραία καιρικά φαινόμενα όπως οι πλημμύρες, η ξηρασία, οι πυρκαγιές, η λειψυδρία και η άνοδος της στάθμης της θάλασσας λόγω της κλιματικής αλλαγής προκαλούν απώλεια βιοποριστικών πόρων. Επίσης εκτοπίζουν τους ανθρώπους και τους κάνουν πιο ευάλωτους. Με τη σειρά τους, αυτοί οι παράγοντες κάνουν τους ανθρώπους πιο επιρρεπείς στη σύγχρονη δουλεία.
Καθώς τα μέσα διαβίωσης μειώνονται λόγω της κλιματικής αλλαγής, οι βίαιες εξτρεμιστικές ομάδες και τα οργανωμένα εγκληματικά δίκτυα κυνηγούν τους ευάλωτους. Τρομοκρατικές ομάδες όπως η Μπόκο Χαράμ και η Αλ Σαμπάαμπ χρησιμοποιούν θύματα πολεμικών επιχειρήσεων ή τα κρατούν υπό καθεστώς σεξουαλικής σκλαβιάς, για παράδειγμα.
Επίσης, οι οικογένειες αντισταθμίζουν τις οικονομικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής παντρεύοντας τα παιδιά τους με αντάλλαγμα την προίκα και την τιμή της νύφης. Στην Γκάνα, η εμπορία ανθρώπων και η εργασιακή εκμετάλλευση έχουν συνδεθεί με τη μετανάστευση από τον Βορρά στον Νότο της χώρας σε περιόδους ξηρασίας. Ως αποτέλεσμα των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, ορισμένες οικογένειες στην Γκάνα αναγκάζονται να πουλήσουν τα παιδιά τους σε πράκτορες εργασίας που τα εκμεταλλεύονται. Επίσης, μερικές από τις γυναίκες και τα κορίτσια που μεταναστεύουν στον Νότο της χώρας αναζητώντας καλύτερες συνθήκες εργάζονται ως αχθοφόροι. Πρόκειται για ένα σχήμα στο οποίο νεαρές γυναίκες-θύματα εμπορίας εργάζονται υπό συνθήκες εκμετάλλευσης.
Τι πρέπει να γίνει για να σταματήσει η σύγχρονη δουλεία στην Αφρική; Πέρα από το ότι θα πρέπει να υιοθετηθούν ισχυρότεροι νόμοι που θα ευθυγραμμίζονται με τα διεθνή πρότυπα, αλλά και να αντιμετωπιστούν η φτώχεια και η ανισότητα, θα πρέπει να ληφθούν μέτρα και κατά της κλιματικής αλλαγής. Οι πολιτικές για το κλίμα πρέπει να περιλαμβάνουν σαφείς δεσμεύσεις για την καταπολέμηση της σύγχρονης δουλείας. Τέλος, οι εταιρείες που εμπλέκονται στον τομέα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας θα πρέπει να διεξάγουν ενδελεχή, δέουσα επιμέλεια για τα ανθρώπινα δικαιώματα στις λειτουργίες και τις αλυσίδες εφοδιασμού τους, καθώς αυτό θα μπορούσε να αποτρέψει τις ανεπιθύμητες συνέπειες της εκμετάλλευσης στην παγκόσμια μετάβαση στις ΑΠΕ.
Πηγή: in.gr
