Κατά 2,2% σε σχέση με το 2023 αυξήθηκε η κατανάλωση ενέργειας το 2024, φτάνοντας σε επίπεδα ρεκόρ, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που δημοσιοποίησε τη Δευτέρα η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (ΔΥΕ). Ενδεικτικός της τεράστιας ζήτησης είναι ο ρυθμός ετήσιας αύξησης της κατανάλωσης, που ήταν σχεδόν διπλάσιος από το μέσο όρο της δεκαετίας 2013-2023 (1,3%).
Μια χαρακτηριστική εξέλιξη, σύμφωνα με τα νέα στοιχεία της ΔΥΕ είναι το ότι για πρώτη φορά η συμμετοχή του πετρελαίου υποχώρησε κάτω από το 30% σε ό,τι αφορά τη συνολική παραγωγή ενέργειας στον πλανήτη. Πριν περίπου 50 χρόνια -το έτος 1974, εν μέσω της πρώτης παγκόσμιας πετρελαϊκής κρίσης δηλαδή- το αντίστοιχο ποσοστό είχε φτάσει στο ιστορικά κορυφαίο ποσοστό 46%.
Αντίθετα, η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκε το 2024 κατά περισσότερο από 4% συγκριτικά με την αμέσως προηγούμενη χρονιά, ξεπερνώντας σε παγκόσμια κλίμακα τις 1.100 τεραβατώρες. Για να γίνει καλύτερα κατανοητό, περίπου τόση είναι η ετήσια κατανάλωση ρεύματος στην Ιαπωνία, την τέταρτη σε μέγεθος οικονομία του πλανήτη. Το 4% αντιπροσωπεύει τη μεγαλύτερη αύξηση που έχει καταγραφεί ποτέ, αν εξαιρεθούν οι χρονιές που η παγκόσμια οικονομία ανέκαμπτε από μια διεθνή οικονομική ύφεση.
Βάσει των στοιχείων της ΔΥΕ, οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και η πυρηνική ενέργεια παρείχαν το 80% της πρόσθετης ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώθηκε το 2024. Αθροιστικά η αιολική, η ηλιακή και η πυρηνική ενέργεια για πρώτη φορά συμμετείχαν κατά περισσότερο από 40% στη συνολική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας παγκοσμίως.
Από περιβαλλοντικής άποψης, ελπιδοφόρο είναι το ότι από τα ορυκτά καύσιμα η κατανάλωση φυσικού αερίου είναι αυτή που αυξήθηκε περισσότερο το 2024 – κι αυτό παρά το εμπάργκο της Ευρώπης στο ρωσικό φυσικό αέριο. Ειδικότερα, η κατανάλωση φυσικού αερίου αυξήθηκε παγκοσμίως κατά 115 δισ. κυβικά μέτρα (σε ποσοστό 2,7%), ενώ την προηγούμενη δεκαετία η μέση ετήσια αύξηση ήταν 75 δισ. κυβικά μέτρα.
Τέλος, η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας σημειώνει τέλος ότι οι λεγόμενες αναδυόμενες οικονομίες ή αναπτυσσόμενες χώρες ευθύνονται για το 80% της αύξησης της παγκόσμιας κατανάλωσης ενέργειας που κατεγράφη παγκοσμίως κι αυτό σε μια συγκυρία κατά την οποία ο ρυθμός ανάπτυξης της κινεζικής οικονομίας υποχωρεί, όπως παρατηρεί το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων. Αύξηση της κατανάλωσης κατά 1% κατεγράφη και στις ανεπτυγμένες χώρες, έπειτα από χρόνια πτώσης.
Η ΔΥΕ δεν πρόλαβε να συνεκτιμήσει την πρόσφατη ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι θα εντατικοποιηθεί η παραγωγή «όμορφου, καθαρού άνθρακα» στις ΗΠΑ και προέβλεψε ότι το 2025 θα είναι η πρώτη χρονιά κατά την οποία οι ΑΠΕ θα συμβάλουν σε ποσοστό 35% (κατά το ένα τρίτο δηλαδή) στην ηλεκτρική ενέργεια που θα παραχθει στον πλανήτη. Η Υπηρεσία θεωρεί ότι φέτος ο άνθρακας θα πάψει να είναι η μεγαλύτερη πηγή παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος.
Το στοίχημα της παραγωγής και των εκπομπών άνθρακα ακόμη δεν έχει κριθεί. Η -ούτως ή άλλως- ανησυχητική διαπίστωση είναι ότι τα δάση έχουν πάψει πλέον να αποτελούν τον «πνεύμονα» του πλανήτη. Σύμφωνα με διεθνή μελέτη που δημοσιεύτηκε την περασμένη εβδομάδα και στην οποία μετείχαν ερευνητικά ινστιτούτα από πολλές χώρες, τα τελευταία 30 χρόνια η μεγάλη συσσώρευση άνθρακα δεν γίνεται στα δάση του πλανήτη, αλλά στα εδάφη, στα υδάτινα υποθέματα, σε υγροβιότοπους και εν γένει σε «αναεροβικά περιβάλλοντα», δηλαδή σε περιβάλλοντα που στερούνται οξυγόνο.
«Τα ευρήματα της έρευνας ανατρέπουν τις πεποιθήσεις μας. Πιστεύαμε ότι ένα μεγάλο μέρος της αποθήκευσης άνθρακα γινόταν από ζωντανή βλάστηση στα δάση, αλλά τελικά η πλειονότητα των καταβόθρων άνθρακα βρίσκεται σε εδάφη, σε αποθέματα νερού και σε υγροβιόπους» εξηγεί στη «Les Echos» ο Ζαν-Πιερ Βινιερόν, διευθυντής ερευνών στο INRAE και ένας από τους δύο Γάλλους ερευνητές που συμμετείχαν στη μελέτη.
Σύμφωνα με την ανάλυση των ροών άνθρακα τις τελευταίες δεκαετίες, μόνο το 6% του παγκόσμιου άνθρακα έχει συσσωρευτεί στα δάση. «Η χωρητικότητα αποθήκευσης άνθρακα στις μεγάλες δασικές εκτάσεις έχει μειωθεί κυρίως λόγω διαταραχών που συνδέονται με την υπερθέρμανση του πλανήτη και με τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Τα δάση υποφέρουν κυρίως από την αποψίλωση, τις ανεξέλεγκτες πυρκαγιές και την ξηρασία» εξηγεί ο Γάλλος μηχανικός.
Πηγή: ot.gr
