Φονικός μύκητας φαίνεται να απειλεί τον πλανήτη όσo επιδεινώνεται η κλιματική κρίση, καθώς με την αύξηση της θερμοκρασίας επιταχύνεται η εξάπλωσή του σε βόρειες περιοχές της Ευρώπης, της Ασίας και της Αμερικής.
Αυτό έδειξε πρόσφατη έρευνα για τον ασπέργιλλο, ο οποίος ευθύνεται για εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους από πνευμονικές και αναπνευστικές ασθένειες κάθε χρόνο, ενώ πλήττει ιδιαίτερα ανθρώπους με εξασθενημένο ανοσοποιητικό.
Ο ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ που συνέταξε την εν λόγω μελέτη Νόρμαν Βαν Ρίτσεν δήλωσε ότι ο κόσμος πλησιάζει σε ένα σημείο καμπής όσον αφορά την αύξηση των παθογόνων μυκήτων, οι οποίοι ευδοκιμούν σε πολλά περιβάλλοντα συμπεριλαμβανομένου του εσωτερικού των σπιτιών και πρόσθεσε: «Οι μυκητιασικές λοιμώξεις θα αποτελέσουν παράγοντα που θα προκαλέσει εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο σε όλο τον κόσμο».
Όπως επισημαίνει η εφημαρίδα «Financial Times», αναφερόμενη στα ευρήματα της έρευνας, οι κλιματικές αλλαγές διευρύνουν τη γεωγραφική εμβέλεια πολλών δυνητικά θανατηφόρων παθογόνων, όπως αυτά που μεταδίδονται από τα κουνούπια. Οι μύκητες αποτελούν ιδιαίτερο κίνδυνο, λόγω των σπόρων τους που είναι δύσκολο να εντοπιστούν, της έλλειψης θεραπειών για τις ασθένειες που προκαλούν και της αυξανόμενης αντοχής που παρουσιάζουν στα υπάρχοντα φάρμακα.
Η εν λόγω έρευνα έδειξε ότι ο Aspergillus fumigatus θα μπορούσε να εξαπλωθεί σε επιπλέον ποσοστό 77% έως το 2100, ως αποτέλεσμα της εκτεταμένης χρήσης ορυκτών καυσίμων σε παγκόσμιο επίπεδο, εκθέτοντας ενδεχομένως 9 εκατομμύρια ανθρώπους στην Ευρώπη στη μόλυνση.
Ο ασπέργιλλος στις καλλιέργειες
Ένα δεύτερο είδος που ζει σε καλλιέργειες, ο μύκητας Aspergillus flavus, εκτιμάται ότι θα εξαπλωθεί κατά 16% επιπλέον της επικράτειας της βόρειας Κίνας, της Ρωσίας, της Σκανδιναβίας και της Αλάσκας έως το 2100.
Αυτό θα απειλήσει τη δημόσια υγεία και την ασφάλεια τροφίμων λόγω της παραγωγής αφλατοξινών (καρκινογόνες ουσίες που μολύνουν τις τροφές), ιδίως στις αναπτυσσόμενες χώρες όπου υπάρχει έλλειψη επισιτιστικής ασφάλειας.
Μάλιστα, ορισμένες περιοχές σε αφρικανικές χώρες καθώς και στη Βραζιλία ενδέχεται να καταστούν αφιλόξενες, γεγονός που θα μπορούσε να βλάψει τα τοπικά οικοσυστήματα.
Τι είναι η ασπεργίλλωση
Ο ασπέργιλλος είναι τύπος μούχλας και μπορεί να προκαλέσει ανθεκτικές λοιμώξεις -συνήθως πνευμονία- με θνησιμότητα από 36% έως 100%. Βρίσκεται στο περιβάλλον και για την αντιμετώπισή του χρησιμοποιούνται μυκητοκτόνα με βάση τις αζόλες (οικογένεια φαρμακευτικών ουσιών) στις καλλιέργειες αλλά και στην κτηνοτροφία.
Τα σπόρια του προκαλούν τη λεγόμενη ασπεργίλλωση, η οποία μπορεί να προσβάλει τους πνεύμονες και να εξαπλωθεί σε άλλα όργανα. Τα ποσοστά θνησιμότητας είναι υψηλά εάν η νόσος δεν διαγνωστεί εγκαίρως. Μπορεί να αναπτυχθεί γρήγορα σε υψηλές θερμοκρασίες στο κομπόστ, κάτι που εξηγεί γιατί ευδοκιμεί στην εσωτερική θερμοκρασία του ανθρώπινου σώματος, που είναι 37 °C.
Αν και η εισπνοή σπόρων ασπέργιλλου δεν προκαλεί μόλυνση σε όλους, ο μήκυτας παραμένει ιδιαίτερα απειλητικός για τη ζωή ειδικά όσων υποφέρουν από άσθμα, κυστική ίνωση ή έχουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η ανθεκτικότητα των μυκήτων στα φάρμακα, η έλλειψη θεραπειών και η υποτίμηση του κινδύνου καθιστούν την απειλή πιο σοβαρή, ενώ η ανάπτυξη νέων αντιμυκητιακών καθυστερεί λόγω χαμηλού επενδυτικού ενδιαφέροντος.
«Μιλάμε για εκατοντάδες χιλιάδες ζωές και καταλυτικές μεταβολές στην κατανομή των ειδών στην Ευρώπη… Σε 50 χρόνια θα είναι εντελώς διαφορετικά τα μέρη όπου θα αναπτύσσονται τα φυτά και τα μικρόβια που θα μας μολύνουν»» τόνισε ο Βαν Ρίτσεν.
Όπως επεσήμανε χαρακτηριστικά στο βρετανικό μέσο ο δρ Ντάριους Άρμστρονγκ Τζέιμς του Imperial College του Λονδίνου υπάρχουν σοβαρές απειλές από αυτόν τον μύκητα τόσο για την ανθρώπινη υγεία όσο και για την επισιτιστική ασφάλεια.
Το πρόβλημα με τα μυκητοκτόνα
Η εκτεταμένη χρήση αζολικών μυκητοκτόνων (αζόλες) που χρησιμοποιούνται ιδιαίτερα στη γεωργία αυξάνει τον κίνδυνο οι μύκητες του ασπέργιλλου να αναπτύξουν αντοχή σε βασικές αντιμυκητιασικές θεραπείες τόσο στα φυτά και τα ζώα, όσο και στον άνθρωπο.
Τα φάρμακα αζόλης κρίνονται απαραίτητα για τη θεραπεία της ασπεργίλλωσης, αλλά το πρόβλημα είναι πως οι μύκητες που την προκαλούν γίνονται όλο και πιο ανθεκτικοί στις θεραπείες με αζόλη, καθιστώντας ως εκ τούτου τη θεραπεία λιγότερο αποτελεσματική.
Πηγή: mikrometoxos.gr








