Προειδοποίηση από την Κομισιόν για την ξηρασία στην Ευρώπη – Η κατάσταση στην Ελλάδα

Επιδεινώνεται και εξαπλώνεται η ξηρασία που πλήττει την Ευρώπη από τον Μάρτιο, όπως προειδοποίησε η επιστημονική υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Joint Research Center).

Οι μειωμένες βροχοπτώσεις και οι υψηλότερες από το συνηθισμένο θερμοκρασίες έχουν «στεγνώσει» τα εδάφη και έχουν στερέψει τους ποταμούς σε μεγάλες εκτάσεις της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων των κύριων παραγωγών σιτηρών στην Ευρώπη, όπως η Πολωνία και η Ουκρανία.

Τα μοντέλα προβλέψεων του Ενιαίου Κέντρου Ερευνών της Κομισιόν δείχνουν ότι έως και τον Ιούνιο θα υπάρχουν ξηρότερες συνθήκες από τον μέσο όρο τόσο στη βόρεια όσο και στη δυτική Ευρώπη. Η κατάσταση εμπνέει ανησυχία για το σύνολο της ηπείρου και τις γειτονικές χώρες, καθώς θα υπάρξουν επιπτώσεις στα οικοσυστήματα, στη γεωργία και στις πλωτές μεταφορές σε όλη την Ευρώπη και στις γειτονικές περιοχές.

Η κατάσταση στην Ελλάδα

Εκτός από τη βόρεια και τη δυτική Ευρώπη, η κεντρική, η ανατολική και η νοτιοανατολική Ευρώπη, καθώς και η ανατολική περιοχή της Μεσογείου αντιμετωπίζουν επεκτεινόμενες συνθήκες ξηρασίας που απαιτούν επαγρύπνηση (warning), σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Ξηρασίας του JRC.

Το στάδιο της επαγρύπνησης, το οποίο στους σχετικούς χάρτες αντιστοιχεί στο πορτοκαλί χρώμα, είναι το δεύτερο από τα τρία στάδια που χρησιμοποιεί το Παρατηρητήριο για τη μέτρηση της ξηρασίας.

Προς το παρόν οι μόνες περιοχές που μοιάζει να την έχουν γλιτώσει είναι η Ιβηρική Χερσόνησος, η νότια Γαλλία και το μεγαλύτερο μέρος της Ιταλίας. Αντιθέτως, κάποια τμήματα της Κύπρου, της Ελλάδας των Βαλκανίων, καθώς και της Τουρκίας, έχουν φτάσει στο κόκκινο στάδιο συναγερμού.

Με βάση τον χάρτη ξηρασίας του ερευνητικού κέντρου της ΕΕ, ο κίνδυνος φαίνεται να είναι μεγαλύτερος στην ανατολική Ελλάδα – συμπεριλαμβανόμενης της Αττικής και των νησιών του Αιγαίου. Σε άλλες περιοχές, ιδίως στην Πελοπόννησο και τη Στερεά, συστήνεται απλή παρακολούθηση. Στην τελευταία έκθεση της Κομισιόν αναφέρεται ότι στην Ιβηρική, στην Κεντρική Ιταλία και την Ελλάδα μπορεί να υπάρξει και μεγαλύτερη υγρασία από την αναμενόμενη για την εποχή, ωστόσο τονίζεται ότι υπάρχει αβεβαιότητα στις προβλέψεις λόγω της μεταβλητότητας των διαφόρων μοντέλων που χρησιμοποιούνται.

Ο πιο ξερός Μάρτιος

Ο Μάρτιος του 2025 ήταν ο ξηρότερος Μάρτιος που έχει καταγραφεί ποτέ στη Γερμανία. Στις 12 Απριλίου 2025, η στάθμη του νερού του ποταμού Ρήνου στην Κολωνία ήταν 1,54 μέτρα – περίπου το μισό της συνήθους στάθμης για την περίοδο αυτή.

Αντίθετα, το μεγαλύτερο μέρος της Πορτογαλίας, της Ισπανίας, της δυτικής και κεντρικής Γαλλίας γνώρισε έναν βροχερό χειμώνα, ενώ η βόρεια Ιταλία είχε μια πιο υγρή αρχή της άνοιξης.

Σε ορισμένες περιοχές, οι έντονες βροχοπτώσεις προκάλεσαν θανάτους, έπληξαν τη βλάστηση και προκάλεσαν ζημιές σε υποδομές.

«Στέγνωσε» η γη

Μεταξύ Ιανουαρίου και Μαρτίου 2025, το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης γνώρισε θερμότερες από το μέσο όρο συνθήκες. Στις Άλπεις, στην ανατολική Ευρώπη και τη βόρεια Σκανδιναβία οι μέσες θερμοκρασίες ήταν πάνω από 3°C υψηλότερες από το κανονικό.

Οι σπάνιες βροχοπτώσεις και η έντονη ζέστη «στέγνωσαν» τη γη, με αποτέλεσμα τα εδάφη στην ανατολική Μεσόγειο και τη βόρεια Αφρική να έχουν χάσει μεγάλο μέρος της απαραίτητης υγρασίας.

Η ξηρασία στην Ευρώπη πλήττει σημαντικούς ποταμούς

Οι επιπτώσεις της ξηρασίας έγιναν πιο εμφανείς στους ευρωπαϊκούς ποταμούς στις αρχές Απριλίου. Μεγάλες περιοχές στη βόρεια Ευρώπη και σε τμήματα των δυτικών Άλπεων είναι επί του παρόντος οι πιο πληγείσες περιοχές. Οι χώρες της ανατολικής Μεσογείου και η δυτική Ρωσία παρουσιάζουν επίσης σημάδια πίεσης.

Οι ποταμοί είναι πιθανό να παραμείνουν σε ασυνήθιστα χαμηλά επίπεδα σε όλη την ανατολική Ευρώπη μέχρι τον Μάιο, ενώ τα επίπεδα των υδάτων ενδέχεται να μειωθούν ακόμη περισσότερο. Σε πολλές περιοχές, η χαμηλή ροή των ποταμών επηρεάζει ήδη τη γεωργία, τα οικοσυστήματα και την παραγωγή ενέργειας.

Πηγή: in.gr