Εκ νέου απειλείται η παγκόσμια ενεργειακή ισορροπία, αυτή τη φορά εξαιτίας της ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή, προκαλώντας προβληματισμό και θέτοντας σε κατάσταση επαγρύπνησης την Ευρώπη.
Η επίθεση του Ισραήλ κατά ιρανικών πυρηνικών και βαλλιστικών εγκαταστάσεων τις πρώτες πρωινές ώρες της περασμένης Παρασκευής προκάλεσε ισχυρούς κραδασμούς στις διεθνείς αγορές που φοβούνται πλέον τα χειρότερα.
Σύμφωνα με ανάλυση της Deutsche Bank, υφίσταται «σοβαρός κίνδυνος κλιμάκωσης» που θα μπορούσε να φέρει ακόμα και μερική διακοπή των εξαγωγών πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή.
Τα Στενά του Ορμούζ, από όπου περνά σχεδόν το 20% της παγκόσμιας προσφοράς, παραμένουν το πιο επικίνδυνο σημείο. Ακόμη και περιορισμένης έκτασης ενέργειες, όπως πλήγματα κατά δεξαμενόπλοιων, θα είχαν ακαριαίο αντίκτυπο στις τιμές.
Από την πλευρά της, η JPMorgan προειδοποιεί ότι μια εμπλοκή στην περιοχή θα μπορούσε να οδηγήσει την τιμή του αργού ακόμα και στα 130 δολάρια το βαρέλι, κλιμακώνοντας τις ήδη αυξημένες πληθωριστικές πιέσεις σε παγκόσμιο επίπεδο.
Οι αναλυτές προβλέπουν ότι μια άνοδος της τιμής του πετρελαίου κατά 10% μπορεί να αυξήσει έως και κατά 0,4% τον παγκόσμιο πληθωρισμό μέσα στο επόμενο έτος. Για την Ευρώπη, η οποία μόλις άρχισε να επανέρχεται από την ενεργειακή κρίση του 2022, η απειλή επαναφοράς τιμών-ρεκόρ είναι υπαρκτή.
Από την Παρασκευή που ξεκίνησαν οι εχθροπραξίες, οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου εκτοξεύθηκαν. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το Brent ξεπέρασαν σε άνοδο το 10%, αγγίζοντας υψηλό πενταμήνου. Παράλληλα, το Ισραήλ διέταξε το προσωρινό κλείσιμο του γιγαντιαίου υπεράκτιου κοιτάσματος Λεβιάθαν — εγκατάσταση στρατηγικής σημασίας, που παράγει πάνω από το 40% του φυσικού αερίου της χώρας.
Η αμερικανική Chevron, διαχειρίστρια του κοιτάσματος, ανακοίνωσε ότι οι υποδομές της παραμένουν ασφαλείς, όμως η παραγωγή έχει διακοπεί. Το γεγονός αυξάνει περαιτέρω την αβεβαιότητα για την ασφάλεια των ευρωπαϊκών προμηθειών LNG, δεδομένου ότι η Αίγυπτος -κεντρικός κόμβος εξαγωγών για την ήπειρο- εξαρτάται ενεργειακά από το ισραηλινό αέριο.
Τα μέτρα της έλαβε και η Energean, η οποία ανακοίνωσε την προσωρινή αναστολή της παραγωγής της βόρεια του Ισραήλ, έπειτα από απαίτηση του ισραηλινού υπουργείου Ενέργειας, λόγω της κλιμακούμενης γεωπολιτικής έντασης . Αυτή η κίνηση έγινε για να διασφαλιστεί η ασφάλεια του προσωπικού και των εγκαταστάσεων.
Οι τιμές του φυσικού αερίου
Μετά τις εκτοξεύσεις πυραύλων και τις επιθέσεις του Ισραήλ στο Ιράν, τα ευρωπαϊκά συμβόλαια φυσικού αερίου (TTF) σημείωσαν άνοδο 5% την Παρασκευή, φτάνοντας τα 37,5 €/MWh. Αυτή η αντίδραση υποδεικνύει τον φόβο ότι η ένταση στη Μέση Ανατολή θα διακόψει την παγκόσμια ροή LNG.
Η επίθεση στο κοίτασμα South Pars -το μεγαλύτερο στον κόσμο- που εξυπηρετεί κυρίως εσωτερικές ανάγκες του Ιράν αλλά έχει κοινή χρήση με το Κατάρ, ενέτεινε τις ανησυχίες για πιθανές διακοπές στην παροχή φυσικού αερίου και LNG.
Σύμφωνα με το Χρηματιστήριο Ενέργειας, για σήμερα Δευτέρα η τιμή της χονδρεμπορικής στην Ελλάδα θα αυξηθεί κατά 40% και θα προσεγγίσει τα 91,93 ευρώ η μεγαβατώρα (από 65 ευρώ ανά μεγαβατώρα χθες), παρότι στο ενεργειακό μείγμα κυριαρχούν οι ΑΠΕ σε ποσοστό 47% μαζί με τα υδροηλεκτρικά. Την ίδια στιγμή οι τιμές κλιμακώνονται σε όλη την Ευρώπη καταγράφοντας αύξηση 102,8% στη Γαλλία, πάνω από 31% στην Γερμανία, 51% στην Ουγγαρία, 44,7% στην Βουλγαρία, 44% στην Αυστρία κτλ.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου θα είναι σήμερα στο Λουξεμβούργο για το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας και Περιβάλλοντος. Στόχος της ελληνικής αποστολής είναι η συγκρότηση ενός τριμερούς μετώπου πίεσης προς την Κομισιόν σε συνεργασία με Ρουμανία και Βουλγαρία για τη λήψη συντονισμένων μέτρων κατά ενός νέου κύματος κλιμάκωσης των τιμών μέσα στο καλοκαίρι.
Μέχρι σήμερα η ανησυχία περιοριζόταν στην επανάληψη μιας αναζωπύρωσης των τιμολογίων (παρόμοια με την περσινή) εξαιτίας του ενεργειακού χάσματος μεταξύ Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Τώρα στη δύσκολη εξίσωση προστίθεται η γεωπολιτική ένταση της Μέσης Ανατολής. Όπως τόνισε χθες Κυριακή ο κ. Παπασταύρου, η νέα κρίση αποδεικνύει ότι η ενεργειακή αυτάρκεια και αυτονομία δεν είναι πολυτέλεια, αλλά στρατηγική ανάγκη. «Το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου διακινείται από τα Στενά του Ορμούζ. Δεν μπορούμε να εξαρτόμαστε από περιοχές γεωπολιτικής αστάθειας» ανέφερε.
Ο υπουργός υπενθύμισε ότι η Ελλάδα εφαρμόζει ήδη στρατηγική διαφοροποίησης του ενεργειακού της μείγματος και επένδυσης σε ΑΠΕ, ενώ παράλληλα τόνισε ότι έχει δημοσιονομικό περιθώριο -χάρη στο πρωτογενές πλεόνασμα- για την αντιμετώπιση έκτακτων κρίσεων. Αυτό σημαίνει ότι η χώρα είναι έτοιμη αν παραστεί ανάγκη, να στηρίξει τους καταναλωτές για να ελαφρύνει τα βάρη που κινδυνεύουν να πέσουν στους ώμους τους σε περίπτωση διεύρυνσης της πολεμικής σύρραξης.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο υπουργός και στο σκέλος των εγχώριων υδρογονανθράκων, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα πρέπει να ενισχύσει τις δικές της δυνάμεις, να αξιοποιήσει τον υποθαλάσσιο πλούτο της και να αποκτήσει ενεργειακή αυτάρκεια. Όπως είπε, ο διεθνής διαγωνισμός για έρευνες Νότια της Κρήτης Ι και ΙΙ και Νότια της Πελοποννήσου κινείται εντός χρονοδιαγράμματος: η προκήρυξη δημοσιεύθηκε στην ευρωπαϊκή εφημερίδα, η διαδικασία ολοκληρώνεται στις 10 Σεπτεμβρίου, και έως τα τέλη του 2025 θα έχει επιλεγεί ο ανάδοχος.
Πηγή: newmoney.gr
