Kύματα καύσωνα -που οφείλονται προφανώς στην κλιματική κρίση- πλήττουν πλέον το βόρειο ημισφαίριο όλο και νωρίτερα μέσα στο καλοκαίρι και η ζέστη διαρκεί έως αργά τον Σεπτέμβριο. Έτσι παρατείνεται η περίοδος των δυνητικά ακραίων καιρικών φαινομένων και ενισχύονται οι κίνδυνοι από τις υψηλές θερμοκρασίες.
«Υπάρχει σίγουρα επέκταση της θερινής περιόδου στους μεσαίους μήνες» επεσήμανε ο Κάρλο Μπουοντέμπο, διευθυντής της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Κλιματικής Αλλαγής Copernicus, εξηγώντας στη «Washington Post» ότι αυτή η μετατόπιση του καιρού συμβαίνει αξιοσημείωτα γρήγορα.
Σε ένα τυπικό έτος μεταξύ 1979 και 2000, η μέση θερμοκρασία στο βόρειο ημισφαίριο ξεπερνούσε το όριο των 21 βαθμών Κελσίου αρχίζοντας γύρω στις 10 Ιουλίου και συνεχίζοντας για περίπου πέντε εβδομάδες, σύμφωνα με στοιχεία του Ινστιτούτου Κλιματικής Αλλαγής του Πανεπιστημίου του Μέιν.
Το 2024, που ήταν το θερμότερο που έχει καταγραφεί, η μέση θερμοκρασία στο βόρειο ημισφαίριο διατηρήθηκε πάνω από 21 βαθμούς Κελσίου από τις 13 Ιουνίου έως τις 5 Σεπτεμβρίου. Και μπορεί φέτος να μην ακολουθεί τον ίδιο ιστορικό ρυθμό, αλλά εξακολουθεί να είναι εβδομάδες μπροστά από το «κανονικό» καλοκαίρι συγκριτικά με μερικές δεκαετίες νωρίτερα. Από την περασμένη εβδομάδα, η μέση θερμοκρασία στο βόρειο ημισφαίριο ήταν ήδη 20,91 βαθμούς Κελσίου.
Αυτό στον 20ό αιώνα θα ήταν κάτι ασυνήθιστο, σύμφωνα με τη Σόνια Σενεβιράτνε, κλιματολόγο στο Ινστιτούτο Ατμοσφαιρικής και Κλιματικής Επιστήμης του ETH στη Ζυρίχη.
Το παρατεταμένο καλοκαίρι προκαλεί, προφανώς, μεγαλύτερους κινδύνους για την υγεία, κυρίως των ηλικιωμένων και όσων έχουν προϋπάρχοντα προβλήματα ή λίγα μέσα για να αντιμετωπίσουν τη ζέστη και να παραμείνουν δροσεροί. Στην Ευρώπη, η θνησιμότητα που σχετίζεται με τη ζέστη έχει αυξηθεί κατά 30% τα τελευταία 20 χρόνια.
Επιπλέον, έρευνες δείχνουν ότι τα κύματα καύσωνα στις αρχές της σεζόν μπορούν να αποτελέσουν μεγαλύτερο κίνδυνο για την υγεία από εκείνα αργότερα το καλοκαίρι, διότι το σώμα δεν έχει εγκλιματιστεί ώστε να τους αντιμετωπίσει.
Στοιχεία από την Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος των ΗΠΑ δείχνουν ότι τα κύματα καύσωνα διαρκούν περισσότερο, είναι συχνότερα και και πιο έντονα τις τελευταίες επτά δεκαετίες. Επιπλέον, επεκτάθηκε η περίοδος εμφάνισης κυμάτων καύσωνα: από λιγότερες από 50 ημέρες τη δεκαετία του 1990 σε 70 ημέρες τη δεκαετία του 2020. Και θερμοκρασίες 32,2 βαθμών Κελσίου ή υψηλότερες καταγράφονται σε μεγαλύτερες εκτάσεις γης από το κανονικό μέχρι στιγμής φέτος.
Η έκταση της γης στο βόρειο ημισφαίριο που καλύπτεται από υψηλές θερμοκρασίες αυτού του μεγέθους ήταν πάνω από τον μέσο όρο: 163 από τις 171 ημέρες από τον Ιανουάριο έως τα μέσα Ιουνίου. Η περιοχή που επηρεάστηκε περισσότερο από τη ζέστη ήταν η Νότια Ασία.
Η καλοκαιρινή ζέστη έχει εκτεταμένες επιπτώσεις: αλλάζει τα πρότυπα ανάπτυξης, επιδεινώνει την έλλειψη νερού και παρατείνει την περίοδο των πυρκαγιών. Οι ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες έχουν επεκταθεί και στις Ελβετικές Άλπεις, όπου οι παγετώνες έχουν αρχίσει να λιώνουν και να χάνουν μάζα αρκετές εβδομάδες νωρίτερα από το συνηθισμένο.
Τα κύματα καύσωνα δεν περιορίζονται μόνο στη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη. Στην Ιαπωνία πολλά ημερήσια ρεκόρ θερμότητας έχουν σπάσει τις τελευταίες ημέρες, ενώ οι θερμοκρασίες έχουν ξεπεράσει κατά πολύ τις συνηθισμένες σε όλη τη Μογγολία, στη Ρωσία και τη δυτική Κίνα.
Οι επιστήμονες συνδέουν άμεσα την αυξανόμενη ζέστη σε όλο τον κόσμο με τα αέρια του θερμοκηπίου, κυρίως από την καύση ορυκτών καυσίμων, τους τελευταίους δύο αιώνες. Οι εκπομπές συνεχίζουν να αυξάνονται και ο ρυθμός της θέρμανσης έχει επιταχυνθεί: Τα 10 πιο καυτά χρόνια που έχουν καταγραφεί ήταν ακριβώς η τελευταία δεκαετία. Η Γη απορροφά επίσης περισσότερη θερμότητα στους ωκεανούς, αυξάνοντας τη θερμοκρασία του νερού. Και η αυξημένη υγρασία αποτελεί με τη σειρά της καύσιμο για ισχυρότερους τυφώνες και κυκλώνες και πιο καταστροφικές πλημμύρες.
Μετά τον πολυήμερο πρόσφατο καύσωνα στη Βρετανία, επιστήμονες από την ομάδα World Weather Attribution δήλωσαν ότι ένα τέτοιο γεγονός θα μπορούσε να αναμένεται μία φορά κάθε πέντε χρόνια. Πριν η ανθρώπινη δραστηριότητα θερμάνει την ατμόσφαιρα, η νοτιοανατολική Αγγλία θα βίωνε ένα παρόμοιο κύμα καύσωνα μία φορά κάθε 50 χρόνια.
Πηγή: in.gr
