Το μεγαλύτερο θαλάσσιο προστατευόμενο μνημείο στον κόσμο, το Papahanaumokuakea στη βορειοδυτική Χαβάη, βρίσκεται σε άμεση απειλή, καθώς η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Αεροπορίας των ΗΠΑ έδωσε «το πράσινο φως» στον Ίλον Μασκ και στη SpaceX να εκτοξεύουν 25 υπερπύραυλους «Starship» ετησίως, επιτρέποντας έτσι συντρίμμια να πέφτουν ακόμη και σε θαλάσσιες περιοχές γύρω από τα νησιά της Χαβάης.
Η απόφαση έχει προκαλέσει την οργή περιβαλλοντολόγων, επιστημόνων και αυτόχθονων Χαβανέζων, οι οποίοι κατηγορούν την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Αεροπορίας ότι υιοθέτησε εκθέσεις περιβαλλοντικών επιπτώσεων που συντάχθηκαν από την ίδια τη SpaceX, χωρίς ουσιαστική ανεξάρτητη αξιολόγηση. Οι επικριτές προειδοποιούν ότι η στρατηγική «αποτυγχάνουμε γρήγορα» του Μασκ απειλούν να μετατρέψουν τον Ειρηνικό σε «νεκροταφείο πυραύλων».
Σύμφωνα με ομοσπονδιακές γνωμοδοτήσεις βιολόγων, πολλά είδη θαλάσσιας ζωής, όπως φάλαινες, καρχαρίες, χελώνες και κοράλλια, απειλούνται από τις εκτοξεύσεις: είτε από τα συντρίμμια που πέφτουν στη θάλασσα είτε από τα ηχητικά κύματα και τις διαρροές καυσίμων είτε από θαλάσσιες εκρήξεις.
Το Papahanaumokuakea, το οποίο είναι και μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, φιλοξενεί πάνω από 7.000 είδη, ορισμένα από αυτά κρίσιμα απειλούμενα. Για τους Χαβανέζους, πρόκειται για έναν ιερό τόπο με βαθύτατη πολιτισμική και κοσμολογική σημασία.
«Δεν είμαστε ενάντια στην επιστήμη ή την καινοτομία. Απλώς απαιτούμε μια ειλικρινή αξιολόγηση του ρίσκου, πριν δούμε χιλιάδες κομμάτια ενός διαλυμένου πυραύλου να πέφτουν στον ωκεανό μας» δήλωσε ο William Aila, πρώην πρόεδρος του συμβουλίου διαχείρισης του μνημείου.
Η εταιρεία έχει ήδη εκτοξεύσει 10 πυραύλους, οι περισσότεροι εκ των οποίων εξερράγησαν διασκορπίζοντας μεταλλικά θραύσματα στον Κόλπο του Μεξικού, στην Καραϊβική και στον Ινδικό Ωκεανό.
Μόνο το 2025, τέσσερις εκτοξεύσεις απέτυχαν, συντρίμμια από τις οποίες έφτασαν μέχρι το Μεξικό και τις Μπαχάμες. Μάλιστα, ο Μασκ «αστειεύτηκε» στο X, λέγοντας ότι η επιτυχία είναι αβέβαιη, αλλά η διασκέδαση εγγυημένη.
Σε κάποιες περιπτώσεις, τα θραύσματα κατέστρεψαν φωλιές πτηνών και απείλησαν χελώνες που εκκολάπτονταν σε προστατευμένες παραλίες, προκαλώντας διεθνή ανησυχία και κυβερνητικές παρεμβάσεις στο Μεξικό.
Η περιβαλλοντική αξιολόγηση των επιπτώσεων από τις εκτοξεύσεις συντάχθηκε από τη SpaceX, ενώ μόλις τέσσερις υπάλληλοι της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Αεροπορίας την περιέγραψαν ως «ανεξάρτητη».
Παρά τις διαπιστωμένες επιπτώσεις, η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Αεροπορίας κατέληξε ότι ο κίνδυνος είναι χαμηλός και οι επιπτώσεις αμελητέες, εγκρίνοντας πενταετή άδεια για 25 εκτοξεύσεις τον χρόνο.
Σύμφωνα με τους υπέρμαχους του περιβάλλοντος, το πλέον ανησυχητικό είναι ότι, αν συντρίμμια πέσουν εκτός των επιτρεπόμενων περιοχών, δεν υπάρχουν σαφείς κυρώσεις. Παράλληλα, οι περιοχές επιτρεπόμενης πτώσης έχουν διευρυνθεί σε τεράστιο βαθμό πλησιάζοντας ακόμη και τη νήσο Mokumanamana, όπου βρίσκονται αρχαίοι θρησκευτικοί χώροι.
Η αντίδραση των τοπικών κοινοτήτων στη Χαβάη είναι έντονη. Σε δημόσιες διαβουλεύσεις, πολλοί δήλωσαν ότι δεν ενημερώθηκαν επαρκώς, ενώ καταγγέλλουν ότι η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Αεροπορίας των ΗΠΑ λειτουργεί σαν «δεκανίκι» της SpaceX, αντί να την εποπτεύει.
Πηγή: skai.gr
