Τουλάχιστον 800 επιπλέον θανάτους λόγω ζέστης προκάλεσε φέτος το καλοκαίρι στις μεγάλες πόλεις της Ελλάδας η κλιματική αλλαγή που επιδείνωσε τους καύσωνες στη χώρα μας, σύμφωνα με βρετανική μελέτη που βασίστηκε σε επιδημιολογικά και κλιματικά μοντέλα.
Η «ταχεία ανάλυση» του Imperial College και της Σχολής Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου εξέτασε 854 πόλεις στην Ευρώπη και υπολόγισε ότι τα δύο τρίτα των θανάτων από θερμοπληξία μπορούν να αποδοθούν άμεσα στην κλιματική αλλαγή.
Η Αθήνα, μαζί με τη Ρώμη και το Βουκουρέστι, ήταν αναλογικά οι πόλεις με τους περισσότερους θανάτους από ζέστη το τρίμηνο Ιουνίου-Αυγούστου 2025.
Από τους 1.093 ανθρώπους που υπολογίζεται ότι πέθαναν από θερμοπληξία στην Αθήνα, οι 630 εκτιμάται ότι θα είχαν γλιτώσει χωρίς τις ανθρωπογενείς εκπομπές άνθρακα που ανεβάζουν την παγκόσμια θερμοκρασία.
Στο σύνολο των 14 ελληνικών πόλεων που εξετάστηκαν, υπολογίζεται ότι η κλιματική αλλαγή ευθύνεται για τους 808 από τους 1.372 θανάτους του φετινού καλοκαιριού, ποσοστό 59%. Ουσιαστικά, ο απολογισμός εκτιμάται ότι υπερδιπλασιάστηκε σε σχέση με το αναμενόμενο επίπεδο των 564 πλεοναζόντων θανάτων.
Στο σύνολο των 854 ευρωπαϊκών πόλεων, περίπου 16.500 άνθρωποι εκτιμάται ότι έχασαν τη ζωή τους λόγω της παγκόσμιας θέρμανσης, το μεγαλύτερο μέρος (σχεδόν 70%) του συνόλου των 24.000 θανάτων από ζέστη.
«Η αιτιακή αλυσίδα από την καύση ορυκτών καυσίμων μέχρι την αύξηση της θερμοκρασίας και την αυξημένη θνησιμότητα είναι αδιαμφισβήτητη» δήλωσε στη βρετανική εφημερίδα «Guardian» η Φριντερίκε Ότο, γνωστή κλιματολόγος του Imperial, προσθέτοντας: «Αν δεν συνεχίζαμε να καίμε ορυκτά καύσιμα τις τελευταίες δεκαετίες, οι περισσότεροι από τους 24.400 ανθρώπους στην Ευρώπη δεν θα είχαν πεθάνει αυτό το καλοκαίρι».
Ο πραγματικός απολογισμός στην Ευρώπη πρέπει να είναι μακράν μεγαλύτερος, δεδομένου ότι οι πόλεις που εξετάστηκαν αντιστοιχούν μόνο στο ένα τρίτο του συνολικού πληθυσμού.
Επιπλέον, οι θάνατοι από ζέστη τείνουν να υποκαταγράφονται. «Οι καύσωνες είναι σιωπηλοί δολοφόνοι. Η συντριπτική πλειονότητα των θανάτων από ζέστη συμβαίνει σε σπίτια και νοσοκομεία, όπου οι άνθρωποι με υποκείμενα προβλήματα υγείας φτάνουν στα όριά τους… Παρόλα αυτά, η ζέστη σπανίως αναφέρεται στα πιστοποιητικά θανάτου» δήλωσε στο Euronews ο Γαρύφαλλος Κωνσταντινούδης του Imperial.
Οι ηλικιωμένοι είναι η ομάδα που πλήττεται περισσότερο από τους καύσωνες, καθώς σύμφωνα με τη μελέτη το 85% των νεκρών ήταν ηλικίας άνω των 65 ετών και το 41% άνω των 85 ετών.
Η μελέτη βασίστηκε σε προηγούμενη επιδημιολογική εκτίμηση για τους πλεονάζοντες θανάτους από ζέστη στις ευρωπαϊκές πόλεις και χρησιμοποίησε μαθηματικά μοντέλα για να συγκρίνει τις θερμοκρασίες του καλοκαιριού με έναν υποθετικό κόσμο χωρίς την κλιματική αλλαγή.
Η ανάλυση έρχεται να προστεθεί σε προηγούμενη μελέτη της ίδιας ομάδας που υπολόγιζε ότι η παγκόσμια θέρμανση μπορεί να τριπλασίασε τον απολογισμό του καύσωνα του Ιουλίου στην Ευρώπη.
Είχε προηγηθεί τον Φεβρουάριο μελέτη στο περιοδικό Nature Medicine που προειδοποιούσε για δραματική αύξηση των θανάτων από θερμοπληξία στην Ευρώπη και ειδικά στη Μεσόγειο, η οποία θερμαίνεται ταχύτερα.
Στην περίπτωση της Αθήνας, η άνοδος της θερμοκρασίας υπολογίζεται ότι μπορεί να προκαλέσει σχεδόν 90.000 επιπλέον θανάτους έως το τέλος του αιώνα.
Σύμφωνα δε με έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας από το 2024, η θνησιμότητα λόγω ζέστης αυξήθηκε κατά 30% τις δύο τελευταίες δεκαετίες στην Ευρώπη, όπου περισσότεροι από 175.000 Ευρωπαίοι πεθαίνουν λόγω καυσώνων κάθε χρόνο.
Σύμφωνα με τους συντάκτες της νέας μελέτης, για την αντιμετώπιση της τάσης απαιτείται αύξηση του πρασίνου στις πόλεις και μέτρα προστασίας για τις ευάλωτες ομάδες. Παρόλα αυτά, η ταχεία απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα είναι ο πλέον αποτελεσματικός τρόπος για να αποφευχθούν θερμότερα και πιο φονικά καλοκαίρια, όπως επισημαίνουν.
Μιλώντας στον «Guardian», ο δρ Κωνσταντινούδης προειδοποίησε ότι ο κίνδυνος για τη δημόσια υγεία από τη ζέστη συνεχίζει να υποτιμάται και θέτει πολλούς εργαζομένους σε κίνδυνο: «Κανείς δεν θα περίμενε από κάποιον να ρισκάρει τη ζωή του δουλεύοντας κάτω από καταρρακτώδη βροχή ή θυελλώδεις ανέμους… Η επικίνδυνη ζέστη όμως εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται επιπόλαια.
H μελέτη βασίστηκε σε αναγνωρισμένη μεθοδολογία, αλλά δεν έχει υποβληθεί σε ανεξάρτητο έλεγχο.
Πηγή: in.gr
