«Η φοροδιαφυγή υπήρξε για πολύ καιρό η αχίλλειος πτέρνα της ελληνικής οικονομίας. Θεωρείται μία από τις αιτίες της κρίσης του δημόσιου χρέους, η οποία οδήγησε τη χώρα ένα βήμα πριν την χρεοκοπία τη δεκαετία του 2010. Τώρα όμως η χώρα που κάποτε αντιμετώπιζε προβλήματα σημειώνει αξιοσημείωτες επιτυχίες στην καταπολέμηση της παραοικονομίας» αναφέρει η γερμανική οικονομική εφημερίδα «Handelsblatt».
Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης τονίζει χαρακτηριστικα: «Η χρήση της AI για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής συμβαδίζει με τον ολοκληρωτικό ψηφιακό μετασχηματισμό της οικονομίας».
«Η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου ψηφιακού συστήματος αναφοράς ήταν η καθοριστική αλλαγή» εξηγεί ο υπουργός Οικονομικών, προσθέτοντας: «Η ηλεκτρονική τιμολόγηση, τα ηλεκτρονικά βιβλία και οι αναφορές συναλλαγών παράγουν αξιόπιστα, υψηλής ποιότητας δεδομένα σε μεγάλη κλίμακα. Με βάση αυτά, η Φορολογική Διοίκηση μπορεί να χρησιμοποιήσει προηγμένες τεχνικές ανάλυσης δεδομένων και εργαλεία που βασίζονται στην Τεχνητή Νοημοσύνη για να εντοπίσει μοτίβα, να επισημάνει ανωμαλίες και να δώσει προτεραιότητα σε περιπτώσεις όπου ο κίνδυνος απάτης ή υποδήλωσης είναι υψηλότερος».
Η «Handelsblatt» υπενθυμίζει ότι ο 42χρονος υπουργός σπούδασε Πληροφορική στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και Πολιτικές Επιστήμες στο Χάρβαρντ, και απέκτησε μεταπτυχιακό τίτλο στην Τεχνολογική Πολιτική στο Massachusetts Institute of Technology (MIT). Το 2019, ο συντηρητικός πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης τον έφερε στο υπουργικό του συμβούλιο ως υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Εκεί, ο κ. Πιερρακάκης ξεκίνησε, μεταξύ άλλων, την πλατφόρμα gov.gr, μέσω της οποίας οι πολίτες μπορούν σήμερα να έχουν πρόσβαση σε περισσότερες από 2.500 κρατικές υπηρεσίες ψηφιακά. Τον Μάρτιο του 2025, ο Πιερρακάκης ανέλαβε την ηγεσία του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών.
«Μόνο τα τελευταία δύο χρόνια, χάρη στα μέτρα καταπολέμησης της φοροδιαφυγής, ανακτήσαμε 3,9 δισ. ευρώ… Αυτό δεν είναι μόνο ένα δημοσιονομικό κέρδος, αλλά και ένα μέρισμα που επιστρέφουμε στους πολίτες με τη μορφή φορολογικών ελαφρύνσεων. Τα επιτεύγματα στην καταπολέμηση της παραοικονομίας είναι εμφανή στα έσοδα από τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας» υπογραμμίζει ακόμη στη συνέντευξή του.
Όπως ανεφερε ο κ. Πιερρακάκης, σύμφωνα με την Κομισιόν, το λεγόμενο «κενό ΦΠΑ» -η διαφορά μεταξύ του οφειλόμενου και του πραγματικά καταβληθέντος ΦΠΑ- στην Ελλάδα το 2017 ήταν 34%, ενώ το 2024, ήταν μόνο 9%. Κλειδί ρόλο, όπως τονίζει ο υπουργός, διαδραματίζει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), η οποία δημιουργήθηκε το 2017 με σκοπό να καταστήσει τη Φορολογική και την Τελωνειακή Διοίκηση πιο ανεξάρτητη από πολιτικές επιρροές και να καταπολεμήσει τη διαφθορά. Η ΑΑΔΕ δεν υπάγεται στο υπουργείο Οικονομικών, αλλά απευθείας στο Κοινοβούλιο, επισημαίνει.
«Στόχος είναι ένα ψηφιακό οικοσύστημα που θα επιτρέπει στις φορολογικές Αρχές να καταγράφουν την οικονομική πραγματικότητα σε πραγματικό χρόνο» αναφέρει ο Κ. Πιερρακάκης, τονίζοντας ότι η Ελλάδα είναι ένα καλό παράδειγμα για το πώς η ψηφιοποίηση και η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης μπορούν να ενισχύσουν τη συμμόρφωση με τους φορολογικούς κανονισμούς.
Ο ΥΠΟΙΚ, ο οποίος εξελέγη πρόεδρος του Eurogroup τον Δεκέμβριο, θεωρεί αυτό ένα μοντέλο για την Ευρώπη: «Ένα σύστημα που μετρά την πραγματικότητα δεν είναι μόνο καλύτερο στη συλλογή φόρων, αλλά και πιο αποδεκτό πολιτικά και κοινωνικά, καθώς αντιμετωπίζει τους φορολογούμενους με ομοιόμορφο τρόπο». Σύμφωνα με την εφημερίδα, ο Έλληνας υπουργός το βλέπει ως «ένα κέρδος για τους υπουργούς Οικονομικών σε όλη την Ευρώπη: μεγαλύτερη φορολογική συμμόρφωση χωρίς κλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ κράτους και πολιτών».
«Το τραπεζικό απόρρητο ανήκει στο παρελθόν»
«Από χθες Δευτέρα η ηλεκτρονική τιμολόγηση μεταξύ επιχειρήσεων είναι υποχρεωτική, ενώ από τον Μάιο θα είναι υποχρεωτική και η ηλεκτρονική διαβίβαση των αποδείξεων παράδοσης. Από τον Ιούνιο, η φορολογική Αρχή θα παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο όλες τις τραπεζικές συναλλαγές – καταθέσεις, αναλήψεις, μεταφορές, συναλλαγές σε τίτλους. Το τραπεζικό απόρρητο ανήκει πλέον στο παρελθόν. Μέχρι το τέλος του έτους, η ΑΑΔΕ θέλει να είναι σε θέση να παρακολουθεί ζωντανά όλες τις κινήσεις λογαριασμών, τις πληρωμές με κάρτες και την ηλεκτρονική τιμολόγηση. Αλγόριθμοι Τεχνητής Νοημοσύνης θα σαρώνουν αυτά τα τεράστια ποσά δεδομένων για ανωμαλίες. Μοντέλα μηχανικής μάθησης βοηθούν επίσης στη δημιουργία προφίλ κινδύνου και στην προληπτική αναγνώριση της πιθανότητας φοροδιαφυγής. Η Τεχνητή Νοημοσύνη ενισχύει τον έλεγχο βάσει κινδύνου. Βελτιώνει την ακρίβεια των στόχων και επικεντρώνει τις δυνατότητες επιβολής σε τομείς όπου υπάρχουν πραγματικοί κίνδυνοι» εξηγεί ο κ. Πιερρακάκης.
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη βελτιώνει τη φορολογική ειλικρίνια»
«Οι δυνατότητες εφαρμογής είναι ποικίλες: η Τεχνητή Νοημοσύνη χρησιμοποιείται, για παράδειγμα, στην ανάλυση δορυφορικών εικόνων για τον εντοπισμό μη δηλωθέντων περιουσιακών στοιχείων, όπως παράνομες κατασκευές ή πισίνες. Ακόμη και όποιος στην Ελλάδα ποζάρει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με τη νέα του Ferrari ή δημοσιεύει βίντεο από το ταξίδι του σε όλο τον κόσμο, θα πρέπει να προσέχει ώστε ο τρόπος ζωής του να ταιριάζει με το δηλωθέν εισόδημά του. Διαφορετικά, θα δεχτεί σύντομα επίσκεψη από την Εφορία. Έτσι, η φορολογική Αρχή κατάφερε πρόσφατα, με τη βοήθεια ενός ειδικού αλγορίθμου, να εντοπίσει έναν “προπονητή ραντεβού” που πρόσφερε τις υπηρεσίες του για τουλάχιστον πέντε χρόνια στα κοινωνικά δίκτυα και στην πλατφόρμα Tiktok. Υποσχόταν στους άνδρες εκπαίδευση για να κατακτήσουν με επιτυχία τις γυναίκες. Ελεγκτές της ΑΑΔΕ συμμετείχαν ανώνυμα σε ένα από τα σεμινάρια και διαπίστωσαν ότι ο σύμβουλος δεν εξέδιδε αποδείξεις για τις υπηρεσίες του. Οι φοροδιαφυγές εκτιμώνται σε περισσότερα από 300.000 ευρώ» αναφέρει η εφημερίδα.
«Η εξορθολογισμός των διαδικασιών μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης προάγει τη δικαιοσύνη, ενισχύει τη συμμόρφωση και ταυτόχρονα μειώνει τις περιττές επιβαρύνσεις για τους έντιμους φορολογούμενους» αναφέρει ο Κ. Πιερρακάκης, καταλήγοντας: «Με αυτόν τον τρόπο, η φορολογική ειλικρίνεια έχει ήδη βελτιωθεί σαφώς».
