Σε κατάσταση αυξημένου συναγερμού βρίσκεται η κυβέρνηση εξαιτίας της συνεχιζόμενης έντασης στη Μέση Ανατολή, που μέχρι στιγμής δεν δείχνει σημάδια αποκλιμάκωσης. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου συγκαλεί νέα έκτακτη σύσκεψη μέσα στην εβδομάδα -πιθανότατα τη Μεγάλη Τετάρτη- με στόχο την επαναξιολόγηση όλων των δεδομένων της ενεργειακής αγοράς. Η σύσκεψη, στην οποία θα συμμετάσχουν και διαχειριστές (ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ, ΔΕΣΦΑ) έρχεται σε συνέχεια της έκτακτης συνεδρίασης της αρμόδιας επιτροπής του ΥΠΕΝ για την ασφάλεια εφοδιασμού που την περασμένη εβδομάδα, με τη συμμετοχή των διυλιστηρίων, εισαγωγέων καυσίμων, προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας και υπηρεσιακών παραγόντων, όπου αποτυπώθηκε μια εικόνα σχετικής επάρκειας, αλλά και έντονης ανησυχίας για τη συνέχεια.
Όπως προέκυψε κατά τη συνεδρίαση, οι ροές καυσίμων έχουν ήδη επηρεαστεί από τις γεωπολιτικές εξελίξεις, οδηγώντας σε αναδιάταξη του εφοδιασμού. Οι παραδοσιακές προμήθειες από το Ιράκ και τη Σαουδική Αραβία έχουν σε μεγάλο βαθμό υποκατασταθεί, καθώς η αγορά στράφηκε σε εναλλακτικές πηγές, όπως η Λιβύη και η Νορβηγία, προκειμένου να διατηρηθεί η επάρκεια εφοδιασμού.
Τα ελληνικά διυλιστήρια εμφανίζονται καθησυχαστικά για την παρούσα φάση, επισημαίνοντας ότι δεν υφίσταται άμεσο πρόβλημα εφοδιασμού στη χώρα. Μάλιστα, στο πλαίσιο διαχείρισης της κρίσης έχει αποφασιστεί η αποδέσμευση περίπου 2 εκατ. βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα των 90 ημερών που αντιστοιχεί σε περίπου 300.000 τόνους.
Ωστόσο, παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι πρόκειται για μέτρο με περιορισμένη αποτελεσματικότητα, που δεν μπορεί να δώσει ουσιαστική λύση, ενώ δημιουργεί και την ανάγκη μελλοντικής αναπλήρωσης των αποθεμάτων. Πάντως, το ότι η ελληνική αγορά δεν αντιμετωπίζει -τουλάχιστον προς το παρόν- προβλήματα στην ασφάλεια εφοδιασμού δεν δημιουργεί εφησυχασμό.
Η αγορά «βλέπει» με σχετική ασφάλεια έως και τον μήνα Μάιο, καθώς από εκεί και πέρα η εικόνα εξαρτάται άμεσα από την πορεία της κρίσης. Πιθανή κλιμάκωση, με πλήγματα σε νέες υποδομές ή περαιτέρω διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές ενδέχεται να ανατρέψουν τα δεδομένα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Σε ένα τέτοιο σενάριο κλιμάκωσης, η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί ραγδαία. Ήδη εκτιμάται ότι από λείπουν καθημερινά από την αγορά περίπου 12 εκατ. βαρέλια, ενώ το Στενό του Χορμούζ παραμένει εξαιρετικά δύσκολο σημείο διέλευσης. Την ίδια ώρα, εντείνεται η ανησυχία και για την Ερυθρά Θάλασσα, καθώς ενδεχόμενη κλιμάκωση θα μπορούσε να επεκτείνει την κρίση και σε αυτό το μέτωπο. Υπό αυτές τις συνθήκες, εύλογα ενισχύεται η ανησυχία σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την ασφάλεια εφοδιασμού.
Σε πρόσφατες δηλώσεις του στους «Financial Times» ο Ευρωπαίος επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν δήλωσε ότι η Ε.Ε. εξετάζει όλες τις πιθανότητες, συμπεριλαμβανομένου του περιορισμού της κατανάλωσης καυσίμων και της αποδέσμευσης περισσότερου πετρελαίου από τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης, καθώς προετοιμάζεται για μια «μακροχρόνια» ενεργειακή κρίση λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή. «Αυτή θα είναι μια μακρά κρίση… οι τιμές της ενέργειας θα παραμείνουν υψηλές για πολύ καιρό» υπογράμμισε, προειδοποιώντας ότι για ορισμένα πιο «κρίσιμα» προϊόντα αναμένεται η κατάσταση να επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο τις επόμενες εβδομάδες.
Το μεγαλύτερο βάρος της ανησυχίας για την ελληνική πλευρά, συγκεντρώνεται σε συγκεκριμένα προϊόντα, με πρώτο το αεροπορικό καύσιμο (jet fuel), το οποίο εμφανίζει ήδη σημαντικές πιέσεις λόγω χαμηλότερης διαθεσιμότητας και αμέσως μετά το diesel. Η συγκυρία θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς η έναρξη της τουριστικής περιόδου αυξάνει τη ζήτηση, κυρίως στο jet fuel. Αντίθετα, οι βενζίνες εμφανίζουν προς το παρόν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα. Την ίδια στιγμή, η διεθνής αγορά γίνεται πιο ανταγωνιστική, καθώς ασιατικές χώρες στρέφονται στις ίδιες πηγές εφοδιασμού με την Ευρώπη, περιορίζοντας τη διαθεσιμότητα φορτίων και εντείνοντας τις πιέσεις στις τιμές.
Σε ό,τι αφορά τα κυβερνητικά μέτρα στήριξης, η εικόνα είναι ενδεικτική των δυσκολιών. Η επιδότηση των 20 λεπτών στο diesel δεν μεταφέρθηκε πλήρως στην αντλία, καθώς την ίδια περίοδο καταγράφηκε αύξηση περίπου 8 λεπτών στις διεθνείς τιμές (platts). Έτσι, το τελικό όφελος για τον καταναλωτή περιορίστηκε κοντά στα 12 λεπτά ανά λίτρο, κάτι που αναδεικνύει τα όρια των παρεμβάσεων σε ένα περιβάλλον έντονης μεταβλητότητας. Υπενθυμίζεται ότι από σήμερα Δευτέρα ανοίγει και πάλι η πλατφόρμα vouchers.gov.gr για τις αιτήσεις των δικαιούχων fuel pass, που θα πάρουν το επίδομα από 25 έως 60 ευρώ για τις μετακινήσεις τους.
Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή διατηρούν υψηλό τον βαθμό αβεβαιότητας. Ήδη εκφράζεται ανησυχία σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ιδιαίτερα για χώρες με υψηλή εξάρτηση από το diesel, όπως η Γαλλία και η Ιταλία. Χαρακτηριστικές ήταν οι επαφές που είχε την περασμένη εβδομάδα η Τζόρτζια Μελόνι στις χώρες του Περσικού Κόλπου, κατά τις οποίες συζητήθηκαν ο τρόπος διασφάλισης του ενεργειακού εφοδιασμού και η μείωση των επιπτώσεων της κρίσης στις επιχειρήσεις και τους πολίτες.
Το πρόβλημα όμως δεν περιορίζεται στα υγρά καύσιμα. Στο επίκεντρο βρίσκεται και το φυσικό αέριο, καθώς οι ροές LNG, ιδίως από το Κατάρ, προκαλούν έντονο προβληματισμό. Ενδεχόμενος περιορισμός τους θα μπορούσε να οδηγήσει σε σοβαρές αναταράξεις στην αγορά και σε νέα άνοδο των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.
Υπό το βάρος αυτών των δεδομένων, η επικείμενη σύσκεψη υπό τον υπουργό Ενέργειας αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς αναμένεται να εξεταστούν όλα τα διαθέσιμα εργαλεία και να χαραχθεί η στρατηγική αντιμετώπισης μιας κρίσης που, εφόσον παραταθεί, ενδέχεται να επηρεάσει άμεσα και τα μέτρα στήριξης στην ηλεκτρική ενέργεια.
Πηγή: newmoney.gr
