Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο διακίνησης των αγροτικών προϊόντων φέρνει η ΑΑΔΕ, καθώς προχωρά στην πλήρη εφαρμογή των ψηφιακών δελτίων διακίνησης από τις 12 Οκτωβρίου 2026. Με νέα εγκύκλιο, η φορολογική διοίκηση δίνει διευκρινίσεις για το ποιοι αγρότες υποχρεούνται να εκδίδουν ψηφιακά παραστατικά, ποιοι εξαιρούνται, αλλά και τι θα ισχύει για τις λαϊκές αγορές, τα ελαιοτριβεία και τις μεταφορές προϊόντων μεταξύ χωραφιού και αποθήκης.
Στόχος της νέας διαδικασίας είναι η καλύτερη παρακολούθηση της διακίνησης των αγροτικών προϊόντων, χωρίς όμως να επιβαρυνθούν υπερβολικά οι μικροί παραγωγοί.
Ποιοι αγρότες δεν θα εκδίδουν ψηφιακό δελτίο
Η εγκύκλιος Ε.2038/2026 ξεκαθαρίζει ότι οι αγρότες που ανήκουν στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ απαλλάσσονται από την υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού δελτίου διακίνησης.
Στις περιπτώσεις αυτές, την υποχρέωση αναλαμβάνει ο παραλήπτης των προϊόντων, όπως:
- έμποροι,
- συνεταιρισμοί,
- ελαιοτριβεία,
- επιχειρήσεις μεταποίησης,
οι οποίοι εκδίδουν δελτίο ποσοτικής παραλαβής κατά την παραλαβή των προϊόντων.
Η ρύθμιση αφορά κυρίως μικρούς παραγωγούς που διαθέτουν περιορισμένη παραγωγή και εντάσσονται στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ.
Τι ισχύει για τους επαγγελματίες αγρότες
Οι αγρότες του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ, καθώς και όσοι ασκούν παράλληλα άλλη επαγγελματική δραστηριότητα, εξακολουθούν να έχουν υποχρέωση έκδοσης ψηφιακών δελτίων.
Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις δίνεται η δυνατότητα το παραστατικό να εκδίδεται από τον αγοραστή ή τον αντισυμβαλλόμενο, όπως έναν έμπορο, συνεταιρισμό ή ελαιοτριβείο.
Στην περίπτωση αυτή χρησιμοποιείται η ειδική ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση», ώστε να διευκολύνονται οι συναλλαγές και να μειώνεται η γραφειοκρατία.
Μεταφορά από το χωράφι στην αποθήκη χωρίς δελτίο
Μία από τις σημαντικότερες εξαιρέσεις αφορά τις καθημερινές μεταφορές προϊόντων.
Δεν απαιτείται ψηφιακό δελτίο όταν τα προϊόντα μεταφέρονται:
- από το χωράφι στην αποθήκη του ίδιου παραγωγού,
- ή μεταξύ ιδιόκτητων εγκαταστάσεων,
εφόσον η απόσταση δεν ξεπερνά τα 10 χιλιόμετρα.
Η συγκεκριμένη εξαίρεση διευκολύνει σημαντικά τους παραγωγούς που πραγματοποιούν καθημερινές μεταφορές μικρών αποστάσεων.
Τι αλλάζει στις λαϊκές αγορές
Η ΑΑΔΕ προβλέπει μεταβατική περίοδο για τους παραγωγούς που δραστηριοποιούνται στις λαϊκές και υπαίθριες αγορές.
Έως και τις 11 Οκτωβρίου 2026 θα συνεχίσει να επιτρέπεται η χρήση χειρόγραφου Συγκεντρωτικού Δελτίου Αποστολής.
Από τις 12 Οκτωβρίου 2026, όμως, η διαδικασία γίνεται υποχρεωτικά ψηφιακή για όλους τους επαγγελματίες.
Για τα προϊόντα που δεν θα πωληθούν, προβλέπεται ότι επιστρέφουν στην έδρα του παραγωγού με το ίδιο δελτίο διακίνησης και στη συνέχεια εκδίδεται δελτίο ποσοτικής παραλαβής.
Εάν ο παραγωγός επισκεφθεί περισσότερες από μία λαϊκές αγορές μέσα στην ίδια ημέρα χωρίς να επιστρέψει ενδιάμεσα στην αποθήκη του, το ίδιο παραστατικό καλύπτει ολόκληρη τη διαδρομή.
Τι γίνεται σε περίπτωση διακοπής ρεύματος ή ίντερνετ
Η εγκύκλιος προβλέπει ειδική διαδικασία για έκτακτες περιπτώσεις.
Εφόσον υπάρξει διακοπή ηλεκτροδότησης ή σύνδεσης στο διαδίκτυο, οι συναλλαγές δεν σταματούν.
Ο παραγωγός μπορεί να εκδώσει προσωρινά χειρόγραφο παραστατικό ή να χρησιμοποιήσει σχετική ένδειξη και να διαβιβάσει τα στοιχεία ηλεκτρονικά μόλις αποκατασταθεί η σύνδεση.
Μεταβατική περίοδος έως τον Οκτώβριο
Η ΑΑΔΕ επιδιώκει να δώσει χρόνο προσαρμογής στους παραγωγούς, στους εμπόρους και στους συνεταιρισμούς πριν από την καθολική εφαρμογή του μέτρου.
Η μεταβατική περίοδος θεωρείται κρίσιμη, καθώς θα αναδείξει στην πράξη τυχόν δυσκολίες στην εφαρμογή του νέου συστήματος, ιδιαίτερα σε περιοχές με περιορισμένη πρόσβαση σε ψηφιακές υποδομές ή σε μικρές αγροτικές εκμεταλλεύσεις.
Με το νέο πλαίσιο, η φορολογική διοίκηση επιχειρεί να συνδυάσει τον ψηφιακό έλεγχο της διακίνησης των αγροτικών προϊόντων με μεγαλύτερη ευελιξία για τους παραγωγούς, εισάγοντας εξαιρέσεις και ειδικούς κανόνες που διευκολύνουν την καθημερινή λειτουργία της αγροτικής αγοράς.
