Στο χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ έχουν υποχωρήσει τα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη, καθώς η σύρραξη στη Μέση Ανατολή μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν περιόρισε την παγκόσμια προσφορά.
Ωστόσο, σε σχέση με την ενεργειακή κρίση του 2022, τώρα η Ευρώπη καταναλώνει λιγότερο φυσικό αέριο και διαθέτει μεγαλύτερο μερίδιο Ανανεώσιμων Πηγών ενέργειας. Παρ’ όλα αυτά, η μετάβαση από το ρωσικό φυσικό αέριο μέσω αγωγών προς το περισσότερο εμπορεύσιμο σε παγκόσμιο επίπεδο Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο (LNG) ενδέχεται να την υποχρεώσει να πληρώσει ακριβότερα για προμήθειες σε περίπτωση ενός ιδιαίτερα ψυχρού χειμώνα, εάν δεν καταφέρει να γεμίσει επαρκώς τις αποθήκες της κατά τους θερινούς μήνες, όταν η ζήτηση είναι χαμηλότερη.
Μέχρι στιγμής, οι αποθήκες φυσικού αερίου στην ΕΕ είναι γεμάτες σε ποσοστό λίγο κάτω από 58% – το χαμηλότερο επίπεδο για την εποχήκαι κατά 12 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα σε σύγκριση με πέρυσι, σύμφωνα με στοιχεία της Gas Infrastructure Europe.
Το 2022, όταν η πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία προκάλεσε αναταράξεις στις αγορές φυσικού αερίου, οι εταιρείες έσπευσαν να δημιουργήσουν αποθέματα, η Ρωσία περιόρισε τις παραδόσεις και οι τιμές εκτινάχθηκαν σε ιστορικά υψηλά, ξεπερνώντας τα 300 ευρώ (346 δολάρια) ανά μεγαβατώρα. Σε απάντηση, η ΕΕ θέσπισε στόχο οι αποθήκες να έχουν πληρότητα 90% έως τον Νοέμβριο. Στη συνέχεια χαλάρωσε τον στόχο σε 80% έως τον Δεκέμβριο, προκειμένου να αποφευχθεί ένα κύμα αγορών πριν από τον χειμώνα που θα μπορούσε να ωθήσει ακόμη υψηλότερα τις τιμές.
Οι Ευρωπαίοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και οι traders είχαν επίσης υπολογίσει στην αυξημένη χρήση LNG για την αναπλήρωση των αποθεμάτων. Ωστόσο, το κλείσιμο του Στενού του Χορμούζ μετά το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου αφαίρεσε από την αγορά το 20% του παγκόσμιου LNG που συνήθως προμηθεύει το Κατάρ.
Στα τέλη Ιουλίου οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου ήταν σχεδόν διπλάσιες από τα προπολεμικά επίπεδα, αυξανόμενες από περίπου 31 ευρώ ανά μεγαβατώρα σε λίγο κάτω από τα 60 ευρώ/MWh, ενώ μετά υποχώρησαν στα περίπου 53 ευρώ/MWh, καθώς αναζωπυρώθηκαν οι ελπίδες για μια ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Διαφοροποιούνται οι εκτιμήσεις για τις τιμές
Ανάλογα με το πότε θα αποκατασταθεί η κυκλοφορία στο Στενό του Χορμούζ, οι τιμές αυτόν τον χειμώνα θα μπορούσαν να κινηθούν μεταξύ 60 και 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Energy Aspects.
Ωστόσο, σε ένα σενάριο χωρίς καταριανό LNG και με ψυχρότερες από το φυσιολογικό καιρικές συνθήκες, η μέση τιμή του φυσικού αερίου στην αγορά επόμενης ημέρας θα μπορούσε να αυξηθεί στα 110 ευρώ/MWh κατά την περίοδο Νοεμβρίου – Μαρτίου, αφήνοντας τις αποθήκες με πληρότητα μόλις 10% στα τέλη Μαρτίου.
Η επιδίωξη μεγαλύτερου αποθέματος ασφαλείας, με πληρότητα 16% στις αποθήκες, θα μπορούσε να εκτοξεύσει τη μέση τιμή στα 210 ευρώ/MWh.
Λιγότερη κατανάλωση φυσικού αερίου, μεγαλύτερη εξάρτηση από το LNG
Η ταχεία ανάπτυξη των υποδομών εισαγωγής LNG στην Ευρώπη έχει προσφέρει στις χώρες περισσότερες επιλογές για την εξασφάλιση προμηθειών σε σχέση με το 2022, όταν εξαρτώνταν σε μεγάλο βαθμό από το ρωσικό φυσικό αέριο μέσω αγωγών.
Ωστόσο, η αυξημένη εξάρτηση της Ευρώπης από το LNG σημαίνει ότι δεν διαθέτει πλέον την «ασπίδα» των σταθερών συμβολαίων τιμών για το φυσικό αέριο που παραδίδεται μέσω αγωγών και είναι πιο ευάλωτη σε ενδεχόμενες εκτινάξεις των τιμών, εάν χρειαστεί να αγοράσει επιπλέον ποσότητες κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Τα χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν δημιουργήσει μια «πολύ επικίνδυνη κατάσταση», δήλωσε ο Ντέιβιντ Λιούις, ανώτερος αναλυτής της Wood Mackenzie, προσθέτοντας: «Εάν έχουμε έναν πολύ ψυχρό χειμώνα ή μια παρατεταμένη περίοδο χαμηλών θερμοκρασιών, τότε ενδέχεται να χρειαστεί να ληφθούν μέτρα περιορισμού της ζήτησης, να αυξηθούν περαιτέρω οι τιμές ή διαφορετικά οι ευρωπαϊκές αγορές θα μπορούσαν να ξεμείνουν από φυσικό αέριο».
Οι αποθήκες της ΕΕ μπορούν να φιλοξενήσουν λίγο περισσότερα από 102 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, ενώ οι αποσύρσεις από τα αποθέματα καλύπτουν έως και το 30% της κατανάλωσης σε έναν φυσιολογικό χειμώνα.
Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε ότι, σύμφωνα με την τελευταία αξιολόγηση της ΕΕ, ο στόχος πλήρωσης των αποθηκών στο 80% «είναι επαρκής για να διασφαλίσει τον εφοδιασμό κατά τον χειμώνα και είναι τεχνικά εφικτός».
Οι αναλυτές, ωστόσο, διατηρούν επιφυλάξεις. Οι προβλέψεις που επικαλείται το Reuters τοποθετούν την κορύφωση της πληρότητας των αποθηκών πριν από τον χειμώνα μεταξύ 67% και 76%.
Για να επιτευχθούν ακόμη και αυτά τα χαμηλότερα επίπεδα, οι Ευρωπαίοι αγοραστές θα πρέπει να προσφέρουν υψηλότερες τιμές για φορτία LNG ώστε να υπερκεράσουν τους αγοραστές στην Ασία, οι οποίοι πρέπει επίσης να αντικαταστήσουν τις συνήθεις παραδόσεις τους μέσω του Στενού του Χορμούζ.
Η διαταραχή στο Στενό ενίσχυσε τον παγκόσμιο ανταγωνισμό για το LNG και ώθησε τις τιμές υψηλότερα, βυθίζοντας ακόμη περισσότερο την αγορά όπου το φυσικό αέριο για άμεση παράδοση κοστίζει περισσότερο από τα συμβόλαια για τον χειμώνα.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η αγορά φυσικού αερίου σήμερα με σκοπό την αποθήκευσή του και τη μεταπώλησή του αργότερα έχει ελάχιστη οικονομική λογική.
«Δεν υπάρχει απολύτως κανένα οικονομικό κίνητρο, με βάση τις σημερινές τιμές της αγοράς, για να γεμίσουν τώρα οι αποθήκες», δήλωσε ο Τζέικομπ Μάντελ, επικεφαλής έρευνας της Aurora Energy Research. Σύμφωνα με τον ίδιο, η πλήρωση των ευρωπαϊκών αποθηκών στο 80% πριν από τον χειμώνα θα απαιτούσε οι εισροές φυσικού αερίου να αυξηθούν σε επίπεδα κοντά στα ιστορικά ρεκόρ, κάτι που θα μπορούσε να επιτευχθεί μόνο με κρατική παρέμβαση. Ωστόσο, υπάρχει περιορισμένη διάθεση για ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Παράλληλα, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της ΕΕ επιμένουν στην εφαρμογή της επικείμενης απαγόρευσης εισαγωγών ρωσικού LNG, η οποία τίθεται πλήρως σε ισχύ από το τέλος του έτους και αποσκοπεί στη διακοπή των εσόδων που χρηματοδοτούν τον πόλεμο της Μόσχας στην Ουκρανία. Όποιο κι αν είναι τελικά το επίπεδο των τιμών, το κόστος θα μετακυλιστεί αναπόφευκτα στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις. «Αυτό θα σημαίνει υψηλότερους λογαριασμούς ενέργειας τόσο αυτόν τον χειμώνα όσο και τον επόμενο», δήλωσε η ανώτερη αναλύτρια της Energy Aspects, Ερίσα Πάσκο.
