Σε ένα εύρος μεταξύ 80 και 90 δολαρίων το βαρέλι αναμένεται να κινηθεί το Brent όσο παραμένει θολό το τοπίο στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με τη Goldman Sachs, η οποία βλέπει την αγορά πετρελαίου να περιμένει πλέον δύο καθοριστικές εξελίξεις: είτε μια νέα συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν είτε μια σημαντική κλιμάκωση της σύγκρουσης.
Πίσω από τις τιμές, ωστόσο, κρύβεται μια ιδιαίτερα πιεσμένη εικόνα στην πραγματική αγορά πετρελαίου. Οι ροές από τον Περσικό Κόλπο παραμένουν δραματικά περιορισμένες, οι μεταφορές μέσω της Ερυθράς Θάλασσας έχουν δεχθεί νέο πλήγμα, ενώ την ίδια στιγμή υποχωρούν και οι εξαγωγές ρωσικού αργού.
Το στοιχείο που αποτυπώνει το μέγεθος της αναστάτωσης είναι ότι, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Goldman Sachs, οι εξαγωγές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο βρίσκονται πλέον περίπου στο 36% των επιπέδων που καταγράφονταν πριν από τον πόλεμο.
Γιατί η Goldman Sachs βλέπει το Brent στα 80-90 δολάρια
Η αμερικανική επενδυτική τράπεζα εκτιμά ότι το Brent θα παραμείνει στην περιοχή των 80 έως 90 δολαρίων ανά βαρέλι, μέχρι να υπάρξει μια εξέλιξη αρκετά ισχυρή ώστε να αλλάξει τα δεδομένα στην αγορά.
Το πρώτο σενάριο είναι μια συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν που θα περιορίσει τους γεωπολιτικούς κινδύνους και θα επιτρέψει μεγαλύτερη ομαλοποίηση των ενεργειακών ροών.
Το δεύτερο είναι ακριβώς το αντίθετο: μια νέα σοβαρή στρατιωτική κλιμάκωση, η οποία θα μπορούσε να απειλήσει ακόμη περισσότερο τις εξαγωγές από τη Μέση Ανατολή και να στείλει τις τιμές υψηλότερα.
Μέχρι να ξεκαθαρίσει ποιο από τα δύο σενάρια θα επικρατήσει, η Goldman Sachs θεωρεί ότι η αγορά θα συνεχίσει να κινείται σε ένα περιβάλλον έντονης μεταβλητότητας.
Στα 80 δολάρια η «εύλογη αξία» του Brent
Η Goldman τοποθετεί την εύλογη αξία του Brent στην αγορά spot κοντά στα 80 δολάρια το βαρέλι.
Η συγκεκριμένη εκτίμηση δείχνει ότι, παρά τον πόλεμο και τους σοβαρούς κινδύνους για την προσφορά, η αγορά ενσωματώνει αυτή τη στιγμή ένα σχετικά περιορισμένο πρόσθετο ασφάλιστρο γεωπολιτικού κινδύνου.
Οι επενδυτές φαίνεται να αποφεύγουν να στοιχηματίσουν σε μια παρατεταμένη εκτόξευση των τιμών όσο υπάρχει πιθανότητα διπλωματικής συμφωνίας.
Αυτό εξηγεί και τις έντονες διακυμάνσεις των τελευταίων ημερών.
Κάθε θετικό μήνυμα από τις διαπραγματεύσεις πιέζει τις τιμές προς τα κάτω, ενώ κάθε ένδειξη νέας έντασης επαναφέρει τους φόβους για την προσφορά και οδηγεί το πετρέλαιο υψηλότερα.
Ο παράγοντας Xoρμούζ
Στην καρδιά της αβεβαιότητας βρίσκεται το Στενό του Χορμούζ, η στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδος που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τις διεθνείς αγορές.
Οι πληροφορίες για πρόοδο στις συνομιλίες σχετικά με ένα νέο καθεστώς ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών συνέβαλαν στην αποκλιμάκωση των τιμών του Brent προς τα χαμηλά και μεσαία επίπεδα των 80 δολαρίων.
Στην ίδια κατεύθυνση λειτούργησε και η απόφαση των ΗΠΑ να αναβάλουν προγραμματισμένες επιθέσεις κατά του Ιράν.
Παρά τα σημάδια διπλωματικής κινητικότητας, όμως, η Goldman Sachs προειδοποιεί ότι η πραγματική αγορά πετρελαίου εξακολουθεί να γίνεται πιο «σφιχτή».
Και αυτό σημαίνει ότι οι διαθέσιμες ποσότητες παραμένουν περιορισμένες σε σχέση με τη ζήτηση.
Στο 36% οι εξαγωγές από τον Περσικό Κόλπο
Το σημαντικότερο καμπανάκι αφορά τις εξαγωγές από τον Περσικό Κόλπο.
Με βάση τον κινητό μέσο όρο επτά ημερών, η Goldman Sachs υπολογίζει ότι οι εξαγωγές έχουν περιοριστεί περίπου στο 36% των προπολεμικών επιπέδων.
Η μεταβολή είναι εντυπωσιακή, καθώς στις αρχές Ιουλίου οι ροές είχαν ανακάμψει κοντά στο 80% των επιπέδων πριν από τον πόλεμο.
Η νέα υποχώρηση δείχνει πόσο ευάλωτες παραμένουν οι ενεργειακές ροές στις στρατιωτικές και διπλωματικές εξελίξεις της περιοχής.
«Βουτιά» στα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου
Η περιορισμένη προσφορά έχει ήδη αρχίσει να αποτυπώνεται στα παγκόσμια αποθέματα.
Η Goldman Sachs εκτιμά ότι τις τελευταίες δύο εβδομάδες τα αποθέματα πετρελαίου μειώθηκαν με ρυθμό περίπου 6,3 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως.
Πρόκειται για ιδιαίτερα μεγάλη συρρίκνωση, η οποία δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα.
Στην εξίσωση μπαίνουν οι μειωμένες ροές από τον Περσικό Κόλπο, οι δυσκολίες στην Ερυθρά Θάλασσα, η πτώση των ρωσικών εξαγωγών και παράλληλα οι αυξημένες εισαγωγές από ασιατικές οικονομίες.
Όσο τα αποθέματα μειώνονται, τόσο μικρότερο γίνεται το «μαξιλάρι» της αγοράς απέναντι σε μια νέα διαταραχή της προσφοράς.
Νέο χτύπημα στις μεταφορές μέσω Ερυθράς Θάλασσας
Πρόσθετη πίεση προκαλεί η κατάσταση στην Ερυθρά Θάλασσα.
Σύμφωνα με την Goldman Sachs, η χωρητικότητα των φορτωμένων δεξαμενόπλοιων που κινούνται στην περιοχή έχει μειωθεί κατά περίπου 22% μετά την ανακοίνωση αποκλεισμού από τους Χούθι.
Η κατάσταση στην Ερυθρά Θάλασσα έχει ιδιαίτερη σημασία για τις αγορές, καθώς οι διαταραχές αναγκάζουν πλοία να αλλάζουν διαδρομές, αυξάνοντας τον χρόνο μεταφοράς, τα ναύλα και συνολικά το κόστος μετακίνησης του πετρελαίου.
Σαουδική Αραβία: Μείωση κατά 2,4 εκατ. βαρέλια την ημέρα
Σημαντική είναι και η εικόνα που καταγράφεται στις εξαγωγές της Σαουδικής Αραβίας.
Η Goldman Sachs υπολογίζει ότι οι σαουδαραβικές εξαγωγές έχουν μειωθεί κατά περίπου 2,4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα.
Μέρος των φορτίων επιχειρείται να ανακατευθυνθεί μέσω εναλλακτικών διαδρομών.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά ο αγωγός SUMED της Αιγύπτου, ο οποίος χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο για τη μεταφορά πετρελαίου, περιορίζοντας σε έναν βαθμό τις επιπτώσεις από τις δυσκολίες στις θαλάσσιες οδούς.
Η εναλλακτική αυτή, ωστόσο, δεν αρκεί για να καλύψει πλήρως το κενό που δημιουργούν οι διαταραχές.
Και η Ρωσία βγάζει λιγότερο πετρέλαιο στην αγορά
Το πρόβλημα για την παγκόσμια προσφορά δεν περιορίζεται στη Μέση Ανατολή.
Η Goldman Sachs επισημαίνει σημαντική πτώση και στις ρωσικές εξαγωγές αργού και συμπυκνωμάτων.
Τις τελευταίες δύο εβδομάδες, οι ρωσικές εξαγωγές υπολογίζεται ότι έχουν μειωθεί κατά περίπου 1,3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.
Παράλληλα, οι επαναλαμβανόμενες διαταραχές στις φορτώσεις στον τερματικό σταθμό του CPC στη Μαύρη Θάλασσα έχουν περιορίσει τις αποστολές σε επίπεδα σημαντικά χαμηλότερα από τα συνηθισμένα.
Έτσι δημιουργείται ένα ιδιαίτερα δύσκολο μείγμα για την αγορά: μικρότερες ροές από τον Περσικό Κόλπο, προβλήματα στην Ερυθρά Θάλασσα και ταυτόχρονα περιορισμός των ρωσικών εξαγωγών.
Τα δύο σενάρια για την επόμενη ημέρα
Η πορεία του Brent εξαρτάται πλέον σε μεγάλο βαθμό από τις πολιτικές και στρατιωτικές εξελίξεις.
Σε περίπτωση που ΗΠΑ και Ιράν καταλήξουν σε συμφωνία και υπάρξει ουσιαστική αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ, οι πιέσεις στην προσφορά θα μπορούσαν σταδιακά να αποκλιμακωθούν.
Αυτό θα αφαιρούσε μέρος του γεωπολιτικού ασφαλίστρου από τις τιμές.
Στο αντίθετο σενάριο, μια νέα στρατιωτική σύγκρουση ή περαιτέρω περιορισμός της ναυσιπλοΐας θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα άνοδο, καθώς η αγορά ήδη λειτουργεί με σημαντικά μικρότερες διαθέσιμες ροές.
Γιατί τα 90 δολάρια αποτελούν κρίσιμο όριο
Το ανώτερο άκρο της εκτίμησης της Goldman Sachs, τα 90 δολάρια ανά βαρέλι, αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την παγκόσμια οικονομία.
Μια παρατεταμένη παραμονή του πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα μπορεί να μεταφερθεί σταδιακά στις τιμές των καυσίμων, στις μεταφορές, στην παραγωγή και τελικά στον πληθωρισμό.
Για την Ευρώπη, η εξέλιξη έχει πρόσθετη σημασία λόγω της μεγάλης εξάρτησης από εισαγόμενη ενέργεια.
Η αγορά βρίσκεται επομένως σε μια λεπτή ισορροπία. Από τη μία πλευρά υπάρχει η προσδοκία ότι η διπλωματία μπορεί να αποτρέψει μια νέα μεγάλη αναταραχή. Από την άλλη, οι πραγματικές ποσότητες πετρελαίου που φτάνουν σήμερα στην αγορά έχουν ήδη περιοριστεί σημαντικά.
Και αυτό είναι το βασικό μήνυμα της Goldman Sachs: όσο η Μέση Ανατολή δεν δίνει καθαρή απάντηση για την επόμενη ημέρα, το Brent δύσκολα θα ξεφύγει από τον διάδρομο των 80-90 δολαρίων, αλλά οποιαδήποτε μεγάλη εξέλιξη μπορεί να αλλάξει απότομα τις ισορροπίες.
