Νέο υψηλό για το 2026 κατέγραψε η τιμή του ρεύματος την περασμένη Τρίτη 25 Αυγούστου, με αποτέλεσμα το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης να παρακαλουθεί στενά τις εξελίξεις, αλλά και τις κινήσεις των προμηθευτών, χωρίς να αποκλείεται μια ενδεχόμενη κυβερνητική παρέμβαση.
Χαρακτηριστικό της απότομης επιδείνωσης στη χονδρεμπορική αγορά ρεύματος είναι ότι η Τιμή Εκκαθάρισης Αγοράς στην Αγορά Επόμενης Ημέρας διαμορφώνεται στα 173,73 ευρώ/MWh, έναντι 167,55 ευρώ/MWh τη Δευτέρα, σημειώνοντας ημερήσια αύξηση 3,69%. Πρόκειται για την υψηλότερη μέση ημερήσια τιμή που έχει καταγραφεί από την αρχή του έτους.
Περισσότερο ανησυχητική από το ίδιο το επίπεδο της τιμής είναι η ταχύτητα της ανόδου. Την Κυριακή η χονδρική βρισκόταν μόλις στα 109,45 ευρώ/MWh, για να εκτιναχθεί μία ημέρα αργότερα στα 167,55 ευρώ/MWh και να κινηθεί ακόμη υψηλότερα την Τρίτη. Μέσα σε μόλις δύο ημέρες, η αύξηση προσεγγίζει το 59%.
Εν όψει της ανακοίνωσης των τιμολογίων ρεύματος του Σεπτεμβρίου, η πίεση προς τους παρόχους να συγκρατήσουν τις λιανικές χρεώσεις αυξάνεται αλλά και προς την κυβέρνηση να έχει έτοιμο ένα δίχτυ προστασίας σε περίπτωση μεγάλης επιβάρυνσης των νοικοκυριών.
Η σημερινή συνεδρίαση αποτυπώνει πόσο γρήγορα έχει αλλάξει η εικόνα της αγοράς. Η χαμηλότερη ωριαία τιμή βρίσκεται στα 105,48 ευρώ/MWh, ενώ η υψηλότερη στα 235,58 ευρώ/MWh. Η συνολική ζήτηση στην Αγορά Επόμενης Ημέρας ανέρχεται στις 434,22 GWh.
Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας παραμένουν η μεγαλύτερη πηγή στο ενεργειακό μείγμα, με συμμετοχή περίπου 46%, χωρίς όμως να αρκούν για να συγκρατήσουν τη χονδρική στα πολύ χαμηλότερα επίπεδα που είχαν καταγραφεί άλλες ημέρες του Αυγούστου.
Το φυσικό αέριο καλύπτει το 32,3% του μείγματος, οι εισαγωγές το 9,5%, ο λιγνίτης το 5,7% και τα υδροηλεκτρικά το 4,4%. Παράλληλα, οι εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας ανέρχονται περίπου στις 24,4 GWh και οι εισαγωγές στις 20,6 GWh.
Η διαφορά σε σχέση με προηγούμενες εβδομάδες του καλοκαιριού είναι εντυπωσιακή. Η υψηλή παραγωγή των φωτοβολταϊκών είχε οδηγήσει ορισμένες μεσημεριανές ώρες τις τιμές ακόμη και κοντά στο μηδέν. Πλέον, ούτε η χαμηλότερη τιμή της ημέρας πέφτει κάτω από τα 100 ευρώ/MWh.
Ακριβότερος κατά σχεδόν 17% ο Αύγουστος
Για το τι θα δουν οι καταναλωτές στους λογαριασμούς του Σεπτεμβρίου, μεγαλύτερη σημασία από ένα ημερήσιο ρεκόρ έχει η μέση χονδρεμπορική τιμή ολόκληρου του Αυγούστου.
Έως και τις 24 Αυγούστου, ο μέσος όρος της Day-Ahead Market είχε φτάσει τα 126,6 ευρώ/MWh, καταγράφοντας αύξηση 15,2% έναντι των περίπου 110 ευρώ/MWh του Ιουλίου.
Με τη σημερινή τιμή των 173,73 ευρώ/MWh στην εξίσωση, ο μέσος όρος για τις πρώτες 25 ημέρες ανεβαίνει περίπου στα 128,5 ευρώ/MWh, δηλαδή βρίσκεται σχεδόν 17% πάνω από τον Ιούλιο.
Αυτό, βέβαια, δεν συνεπάγεται αντίστοιχη αύξηση 17% στα τιμολόγια λιανικής. Οι εταιρείες προμήθειας εφαρμόζουν διαφορετικές στρατηγικές αντιστάθμισης κινδύνου, δεν προμηθεύονται το σύνολο της ενέργειας από την ημερήσια αγορά και έχουν τη δυνατότητα να προσαρμόζουν τις εμπορικές εκπτώσεις τους. Αυτό συνέβη και τον Αύγουστο, οπότε οι μεγαλύτεροι πάροχοι επέλεξαν να απορροφήσουν σημαντικό μέρος της προηγούμενης αύξησης της χονδρικής, συγκρατώντας τις τελικές χρεώσεις. Όσο όμως ο μέσος όρος του Αυγούστου απομακρύνεται από εκείνον του Ιουλίου, τόσο ακριβότερη γίνεται για τις εταιρείες η επανάληψη μιας αντίστοιχης πολιτικής.
Τέσσερις επιλογές για την προστασία των καταναλωτών
Υπό αυτές τις συνθήκες, η κυβέρνηση εξετάζει ένα πλέγμα πιθανών παρεμβάσεων, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει «κλειδώσει» κάποιο μέτρο. Καθοριστικές θα είναι τόσο οι τελευταίες ημέρες του Αυγούστου όσο και οι τιμές που θα ανακοινώσουν οι πάροχοι για τον Σεπτέμβριο.
Το πρώτο και πιο άμεσο ενδεχόμενο είναι η επιστροφή της κρατικής επιδότησης ανά κιλοβατώρα. Πρόκειται για ένα μοντέλο που έχει ήδη χρησιμοποιηθεί στην προηγούμενη ενεργειακή κρίση και επιτρέπει στο κράτος να καλύπτει μέρος της χρέωσης προμήθειας, μειώνοντας την επιβάρυνση που φτάνει στον καταναλωτή.
Η δεύτερη επιλογή είναι να προηγηθεί απορρόφηση της αύξησης από τους ίδιους τους παρόχους, μέσω μεγαλύτερων εμπορικών εκπτώσεων. Ένα τέτοιο μοντέλο εφαρμόστηκε ουσιαστικά τους προηγούμενους μήνες, όταν μεγάλες εταιρείες κράτησαν χαμηλότερα τις λιανικές χρεώσεις παρά την άνοδο της αγοράς.
Σε αυτή την περίπτωση, η κυβέρνηση θα μπορούσε να περιμένει πρώτα τις ανακοινώσεις των εταιρειών και να αποφασίσει στη συνέχεια εάν χρειάζεται κρατική παρέμβαση και σε ποια έκταση.
Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης ένα νέο «pass», με περισσότερο στοχευμένα χαρακτηριστικά. Η ενίσχυση θα μπορούσε να συνδέεται τόσο με τη μηνιαία κατανάλωση του νοικοκυριού όσο και με εισοδηματικά κριτήρια.
Ένα τέτοιο σχήμα θα επέτρεπε την κατεύθυνση περισσότερων πόρων προς τους οικονομικά ευάλωτους καταναλωτές, περιορίζοντας παράλληλα το δημοσιονομικό κόστος σε σχέση με μια οριζόντια επιδότηση. Ωστόσο, δεν έχουν οριστικοποιηθεί ούτε τα εισοδηματικά όρια ούτε το ύψος και η διάρκεια μιας πιθανής ενίσχυσης.
Η τέταρτη και περισσότερο παρεμβατική επιλογή αφορά τη μεταφορά καταναλωτών από κυμαινόμενα πράσινα και κίτρινα τιμολόγια προς σταθερά μπλε προϊόντα. Τα σταθερά τιμολόγια μπορούν να λειτουργήσουν ως ασπίδα απέναντι σε απότομες αυξήσεις της χονδρικής κατά τη διάρκεια της σύμβασης. Συνοδεύονται, όμως, από χρονική δέσμευση και συχνά από κόστος πρόωρης αποχώρησης. Επομένως, μια υποχρεωτική μετάβαση θα απαιτούσε σημαντικές ρυθμιστικές αλλαγές και δεν αποτελεί αυτή τη στιγμή ειλημμένη κυβερνητική απόφαση.
Αβεβαιότητα και στο φυσικό αέριο
Η εγχώρια άνοδος των τιμών συμπίπτει με ένα ευρύτερο επισφαλές ενεργειακό περιβάλλον στην Ευρώπη.
Σε περίπτωση που οι διαταραχές στις ενεργειακές εξαγωγές από τη Μέση Ανατολή συνεχιστούν και η αποκατάσταση των ροών γίνει με αργούς ρυθμούς έως το 2027, το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο θα μπορούσε να χρειαστεί να ξεπεράσει τα 100 ευρώ/MWh τον Δεκέμβριο, προκειμένου η Ευρώπη να ανταγωνιστεί αποτελεσματικά την Ασία για διαθέσιμα φορτία LNG και να ενισχύσει τα αποθέματά της.
Πρόκειται για ένα δυσμενές σενάριο, προς το παρόν, ωστόσο για την ελληνική αγορά ο κίνδυνος είναι ιδιαίτερα σημαντικός, καθώς οι μονάδες φυσικού αερίου εξακολουθούν να καλύπτουν μεγάλο μέρος της ζήτησης και συχνά καθορίζουν την οριακή τιμή όταν περιορίζεται η παραγωγή από ΑΠΕ. Μια νέα ισχυρή άνοδος του φυσικού αερίου θα μπορούσε επομένως να διατηρήσει τη χονδρική ηλεκτρικής ενέργειας σε υψηλά επίπεδα πολύ πέρα από τη σημερινή συγκυρία.
