Πετρέλαιο: Νέο άλμα πάνω από τα 91 δολάρια – Η σύγκρουση ΗΠΑ και Ιράν «φουντώνει» τον φόβο για τα Στενά του Ορμούζ

Δεύτερη συνεχόμενη άνοδος για το Brent μετά τη νέα ανταλλαγή πυρών – Σε κίνδυνο δεξαμενόπλοια και ενεργειακές ροές, ενώ εντείνονται οι πιέσεις σε ντίζελ και καύσιμα

Νέο κύμα ανατιμήσεων πυροδοτεί στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου η στρατιωτική κλιμάκωση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν. Το Brent ξεπέρασε ξανά τα 91 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν ότι η σύγκρουση μπορεί να προκαλέσει παρατεταμένες διαταραχές στις ενεργειακές ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Η τιμή του Brent κινείται πάνω από τα 91,20 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας άνοδο περίπου 0,75% και καταγράφοντας δεύτερη συνεχόμενη ανοδική συνεδρίαση. Το αμερικανικό αργό WTI διαπραγματεύεται πάνω από τα 86,70 δολάρια, μετά το άλμα κατά 2,8% που σημείωσε στην προηγούμενη συνεδρίαση.

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ημερήσια άνοδο του WTI μέσα στις τελευταίες τρεις εβδομάδες, με το γεωπολιτικό ασφάλιστρο να επιστρέφει δυναμικά στις διεθνείς τιμές.

Νέα ανταλλαγή πυρών ΗΠΑ και Ιράν

Η τελευταία άνοδος ακολούθησε το αμερικανικό πλήγμα σε νησί στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ και τα αντίποινα της Τεχεράνης με επιθέσεις προς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Ιορδανία.

Η εξέλιξη σηματοδοτεί την πρώτη ουσιαστική ανταλλαγή πυρών ανάμεσα στις δύο πλευρές εδώ και περίπου έναν μήνα και ενισχύει τους φόβους ότι η σύγκρουση εισέρχεται σε νέα, πιο επικίνδυνη φάση.

Το Ιράν φέρεται να έθεσε στο στόχαστρο αμερικανικές αεροπορικές βάσεις στην Ιορδανία. Τοπικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι οι πύραυλοι αναχαιτίστηκαν και καταστράφηκαν πριν προκαλέσουν ζημιές.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα απαντούν σε κάθε επίθεση εναντίον αμερικανικών δυνάμεων. Οι δηλώσεις αυτές αυξάνουν την ανησυχία για έναν νέο κύκλο στρατιωτικών ενεργειών και αντιποίνων στην περιοχή.

Ο πιο ασταθής Αύγουστος για το πετρέλαιο

Το αργό πετρέλαιο ολοκλήρωσε τον Αύγουστο με οριακά κέρδη, έπειτα από έναν μήνα μεγάλων και συχνά απότομων διακυμάνσεων. Οι τιμές κινούνταν ανάλογα με τις εξελίξεις στο πολεμικό μέτωπο και τις προσδοκίες για πιθανή αποκλιμάκωση.

Κάθε ένδειξη για διαπραγματεύσεις οδηγούσε προσωρινά τις τιμές χαμηλότερα, ενώ οι νέες επιθέσεις, οι απειλές και οι δηλώσεις περί αυστηρότερων κυρώσεων προς την Τεχεράνη επανέφεραν τις αγορές σε ανοδική τροχιά.

Η Ουάσιγκτον έχει προαναγγείλει μεγαλύτερη οικονομική πίεση προς το Ιράν, την ώρα που νυν και πρώην αξιωματούχοι των δύο χωρών εκτιμούν ότι η αντιπαράθεση θα μπορούσε να διαρκέσει ακόμη και αρκετούς μήνες.

Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε να υποβαθμίσει τους φόβους ότι οι συνεχείς επιχειρήσεις εξαντλούν τις στρατιωτικές δυνατότητες των ΗΠΑ, περιγράφοντας τη σύγκρουση ως έναν «μικρό πόλεμο».

Οι επενδυτές περιορίζουν το ρίσκο

Η αβεβαιότητα έχει οδηγήσει αρκετούς επενδυτές και traders να μειώσουν την έκθεσή τους στην αγορά πετρελαίου. Οι καθαρές ανοδικές θέσεις στο αργό περιορίστηκαν την τελευταία εβδομάδα, καθώς κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με ασφάλεια την έκταση και τη διάρκεια της νέας κλιμάκωσης.

Αναλυτές εκτιμούν ότι το πετρέλαιο διατηρεί περιθώρια περαιτέρω ανόδου. Βασικός παράγοντας είναι η απουσία ενδείξεων για γρήγορη επιστροφή στην πλήρως ομαλή και ασφαλή διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.

Όσο παραμένει ο κίνδυνος νέων επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές και εμπορικά πλοία, το γεωπολιτικό ασφάλιστρο θα συνεχίσει να επιβαρύνει τις τιμές.

Γιατί τα Στενά του Ορμούζ τρομάζουν τις αγορές

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες για την παγκόσμια μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου. Οποιαδήποτε σοβαρή διαταραχή στη διέλευση των πλοίων μπορεί να περιορίσει άμεσα την προσφορά και να προκαλέσει απότομες ανατιμήσεις στις διεθνείς αγορές.

Οι εξαγωγές αργού από την περιοχή δεν έχουν διακοπεί. Δεξαμενόπλοια εξακολουθούν να διασχίζουν τα Στενά, ορισμένα όμως κινούνται με απενεργοποιημένους αναμεταδότες, προκειμένου να μειώσουν τη δυνατότητα εντοπισμού τους.

Παραγωγοί του Περσικού Κόλπου, όπως η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ και το Ιράκ, συνεχίζουν να διοχετεύουν μέρος της παραγωγής τους στις διεθνείς αγορές. Ωστόσο, η διέλευση συνοδεύεται πλέον από αυξημένο επιχειρησιακό και ασφαλιστικό κόστος.

Νέα επίθεση σε δεξαμενόπλοιο

Τη σοβαρότητα της κατάστασης επιβεβαιώνει ακόμη ένα περιστατικό με εμπορικό πλοίο. Δεξαμενόπλοιο ανέφερε ότι χτυπήθηκε από τρία βλήματα αγνώστου προέλευσης, ενώ εξερχόταν από τα Στενά του Ορμούζ, κοντά στις ακτές του Ομάν.

Το συμβάν γνωστοποιήθηκε από τη βρετανική υπηρεσία UK Maritime Trade Operations και επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο για τα πληρώματα και την εμπορική ναυσιπλοΐα.

Κάθε παρόμοια επίθεση αυξάνει τα ασφάλιστρα των πλοίων, δυσκολεύει τον σχεδιασμό των δρομολογίων και ενδέχεται να οδηγήσει ορισμένους πλοιοκτήτες σε προσωρινή αποφυγή της περιοχής.

Μεγαλύτερες ανατιμήσεις σε ντίζελ και καύσιμα

Οι πολεμικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με τον συνεχιζόμενο πόλεμο Ρωσίας και Ουκρανίας, προκαλούν ακόμη μεγαλύτερες πιέσεις στα διυλισμένα προϊόντα από εκείνες που καταγράφονται στο αργό πετρέλαιο.

Ιδιαίτερα ευάλωτη εμφανίζεται η αγορά του ντίζελ. Οι περιορισμοί στην παραγωγή, τα προβλήματα στις μεταφορές και οι κίνδυνοι για τη ναυσιπλοΐα μειώνουν τη διαθέσιμη προσφορά, ενώ η ζήτηση παραμένει υψηλή.

Η εξέλιξη αυτή μπορεί να περάσει σταδιακά στις τιμές του πετρελαίου κίνησης, των αεροπορικών καυσίμων και άλλων προϊόντων διύλισης. Για τις ευρωπαϊκές οικονομίες, η άνοδος αποτελεί πρόσθετη πηγή πληθωριστικών πιέσεων, καθώς αυξάνει το κόστος των μεταφορών, της παραγωγής και της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Ανάσα από την επαναλειτουργία του Ruwais

Μια θετική εξέλιξη για την παγκόσμια προσφορά αποτελεί η επιστροφή του διυλιστηρίου Ruwais της Abu Dhabi National Oil Company σε πλήρη δυναμικότητα. Η μονάδα, μία από τις μεγαλύτερες στον κόσμο, είχε υποστεί ζημιές σε προηγούμενη φάση της σύγκρουσης.

Σύμφωνα με πληροφορίες από την αγορά, το διυλιστήριο λειτουργεί πλήρως εδώ και περίπου έναν μήνα. Η επαναφορά του έχει αυξήσει τις εξαγωγές ντίζελ και αεροπορικών καυσίμων, προσφέροντας μια περιορισμένη ανάσα σε μια ιδιαίτερα πιεσμένη αγορά.

Η συμβολή του Ruwais, ωστόσο, δεν αρκεί για να εξαλείψει την αβεβαιότητα που δημιουργούν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις και οι απειλές για την εμπορική ναυσιπλοΐα.

Ανοιχτός ο δρόμος για νέα άνοδο

Η πορεία του πετρελαίου θα εξαρτηθεί από τις επόμενες κινήσεις της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης, αλλά και από το αν οι εξαγωγές μέσω των Στενών του Ορμούζ θα συνεχιστούν χωρίς σοβαρότερες διακοπές.

Εάν οι επιθέσεις επεκταθούν σε ενεργειακές εγκαταστάσεις ή αυξηθούν τα περιστατικά εναντίον δεξαμενόπλοιων, οι αναλυτές δεν αποκλείουν νέα, ισχυρότερη άνοδο των τιμών. Αντίθετα, μια αποκλιμάκωση θα μπορούσε να αφαιρέσει μέρος του γεωπολιτικού ασφαλίστρου.

Προς το παρόν, όμως, η αγορά κινείται με το βλέμμα στραμμένο στη Μέση Ανατολή. Με το Brent ξανά πάνω από τα 91 δολάρια, οι φόβοι για ακριβότερα καύσιμα, μεταφορές και προϊόντα επιστρέφουν δυναμικά.