Η χονδρεμπορική τιμή αυξήθηκε πάνω από 21% τον Αύγουστο, πιέζοντας τους παρόχους και τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς – Καθοριστική η τιμολογιακή πολιτική της ΔΕΗ, ενώ μέτρα στήριξης αναμένονται στη ΔΕΘ
Με νέες επιβαρύνσεις στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωπα νοικοκυριά και επιχειρήσεις τον Σεπτέμβριο. Η μεγάλη άνοδος που καταγράφηκε στη χονδρεμπορική αγορά κατά τη διάρκεια του Αυγούστου μεταφέρεται πλέον στη λιανική, δημιουργώντας ένα δεύτερο ισχυρό μέτωπο ακρίβειας μετά τις αυξήσεις στα καύσιμα.
Οι πάροχοι καλούνται να αποφασίσουν ποιο μέρος της επιβάρυνσης μπορούν να απορροφήσουν και ποιο θα περάσει στους καταναλωτές. Το ενδιαφέρον στρέφεται κυρίως στα πράσινα τιμολόγια του Σεπτεμβρίου, καθώς οι ανακοινώσεις των εταιρειών αναμένεται να αποτυπώσουν τη νέα εικόνα της αγοράς.
Άλμα άνω του 21% στη χονδρεμπορική τιμή
Η μέση τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στη χονδρεμπορική αγορά διαμορφώθηκε τον Αύγουστο στα 133,4 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, από 109,95 ευρώ τον Ιούλιο. Πρόκειται για αύξηση μεγαλύτερη του 21% μέσα σε έναν μήνα, η οποία περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια συγκράτησης των λιανικών χρεώσεων.
Η κατάσταση παραμένει δύσκολη και κατά την έναρξη του Σεπτεμβρίου, καθώς η ημερήσια τιμή στην ελληνική αγορά κινείται πάνω από τα 174 ευρώ ανά Μεγαβατώρα. Αντίστοιχες πιέσεις καταγράφονται και στην υπόλοιπη Ευρώπη, με την Ιταλία να ξεπερνά τα 199 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, την Ουγγαρία να κινείται κοντά στα 175 ευρώ και τη Γερμανία, τη Γαλλία και το Βέλγιο να βρίσκονται πάνω από τα 140 ευρώ.
Οι εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας βρίσκονται έτσι αντιμέτωπες με μια δύσκολη εξίσωση. Από τη μία πλευρά επιδιώκουν να προστατεύσουν τα μερίδιά τους και να αποφύγουν μαζικές μετακινήσεις πελατών. Από την άλλη, δύο συνεχόμενοι μήνες με διψήφια αύξηση του κόστους καθιστούν ιδιαίτερα δύσκολη την πλήρη απορρόφηση των ανατιμήσεων.
Υπενθυμίζεται ότι και τον Ιούλιο η χονδρεμπορική τιμή είχε αυξηθεί κατά 18,3% σε σχέση με τον Ιούνιο, με τους μεγαλύτερους παρόχους να απορροφούν τότε σημαντικό μέρος της επιβάρυνσης.
Η ΔΕΗ κρατά το «κλειδί» των τιμολογίων
Καθοριστική για το ύψος των τελικών χρεώσεων θεωρείται η στάση που θα κρατήσει η ΔΕΗ. Ως ο μεγαλύτερος προμηθευτής ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα, η τιμολογιακή πολιτική της λειτουργεί κάθε μήνα ως σημείο αναφοράς για ολόκληρη την αγορά.
Το ενδιαφέρον δεν εστιάζεται μόνο στην αρχική τιμή που θα ανακοινωθεί για το πράσινο τιμολόγιο, αλλά κυρίως στην τελική χρέωση μετά τις εκπτώσεις. Πληροφορίες από την αγορά αναφέρουν ότι εξετάζεται εμπορική παρέμβαση, η οποία θα μπορούσε να περιορίσει την επιβάρυνση για τους πελάτες.
Μια τέτοια κίνηση είναι πιθανό να επηρεάσει και τη στάση των υπόλοιπων παρόχων, οι οποίοι παρακολουθούν στενά τις αποφάσεις της ΔΕΗ πριν οριστικοποιήσουν τις δικές τους χρεώσεις.
Καύσωνας, χαμηλοί άνεμοι και ακριβότερο φυσικό αέριο
Η αύξηση της χονδρεμπορικής τιμής τον Αύγουστο αποδίδεται σε έναν συνδυασμό αρνητικών παραγόντων. Οι υψηλές θερμοκρασίες αύξησαν αισθητά τη ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια, κυρίως λόγω της εκτεταμένης χρήσης κλιματιστικών.
Την ίδια στιγμή, οι ασθενέστεροι άνεμοι περιόρισαν την παραγωγή των αιολικών πάρκων. Η μικρότερη συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας είχε ως αποτέλεσμα να ενεργοποιηθούν συχνότερα οι ακριβότερες μονάδες φυσικού αερίου, οι οποίες διαμόρφωσαν την τελική τιμή σε περισσότερες ώρες μέσα στην ημέρα.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική ενόψει του φθινοπώρου, καθώς το φυσικό αέριο παραμένει ακριβό. Το συμβόλαιο αναφοράς στον ολλανδικό κόμβο TTF έκλεισε τον Αύγουστο στα 70,27 ευρώ ανά Μεγαβατώρα.
Η Ευρώπη πλησιάζει προς τον χειμώνα με τις αποθήκες φυσικού αερίου κοντά στο 64% της χωρητικότητάς τους, ποσοστό χαμηλότερο από εκείνο που είχε καταγραφεί την αντίστοιχη περίοδο προηγούμενων ετών. Παράλληλα, οι αναταράξεις στις ενεργειακές ροές από τη Μέση Ανατολή, η αβεβαιότητα στην αγορά LNG και ο ανταγωνισμός με τις ασιατικές χώρες διατηρούν υψηλό το κόστος.
Δύσκολη αποκλιμάκωση μέχρι το τέλος του έτους
Ακόμη και αν η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας μειωθεί μετά το τέλος του καλοκαιριού, το υψηλό κόστος του φυσικού αερίου εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρή απειλή για τους λογαριασμούς του χειμώνα.
Οι προθεσμιακές αγορές δεν προεξοφλούν γρήγορη επιστροφή στις χαμηλότερες τιμές της άνοιξης. Για τον Νοέμβριο οι προβλέψεις τοποθετούν τη χονδρεμπορική τιμή κοντά στα 170 ευρώ ανά Μεγαβατώρα και για τον Δεκέμβριο περίπου στα 155 ευρώ.
Τα δεδομένα αυτά εντείνουν την ανησυχία ότι οι πιέσεις δεν θα είναι προσωρινές και ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας μπορεί να συνοδεύσουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις για μεγάλο μέρος του φθινοπώρου και του χειμώνα.
Δεύτερο μέτωπο ακρίβειας μετά τη βενζίνη και το ντίζελ
Για την κυβέρνηση, οι εξελίξεις στην ηλεκτρική ενέργεια ανοίγουν ακόμη ένα δύσκολο μέτωπο, τη στιγμή που οι καταναλωτές δοκιμάζονται ήδη από τις ανατιμήσεις στα καύσιμα.
Οι παρεμβάσεις συγκράτησης των τιμών στη βενζίνη και στο πετρέλαιο κίνησης επεκτείνονται και τον Σεπτέμβριο με τη συμμετοχή των δύο μεγάλων διυλιστηριακών ομίλων. Η HELLENiQ ENERGY ανακοίνωσε τη συνέχιση της πρωτοβουλίας, ενώ στην ίδια κατεύθυνση αναμένεται να κινηθεί και η Motor Oil.
Η έκπτωση προς τις εταιρείες εμπορίας διαμορφώνεται στα 7,95 λεπτά προ ΦΠΑ ανά λίτρο για την αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων και στα 4,05 λεπτά προ ΦΠΑ για το πετρέλαιο κίνησης.
Την ίδια ώρα, η συζήτηση για πιθανή φορολόγηση των αυξημένων κερδών των διυλιστηρίων επιστρέφει στην ευρωπαϊκή ατζέντα. Κυβερνήσεις αναζητούν πρόσθετους πόρους για μέτρα στήριξης των πολιτών, καθώς τα υψηλά περιθώρια διύλισης έχουν οδηγήσει σε ιδιαίτερα ισχυρά οικονομικά αποτελέσματα για τον κλάδο.
Τι αναμένεται να ανακοινωθεί στη ΔΕΘ
Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας περιμένει να ολοκληρωθούν οι ανακοινώσεις των παρόχων προτού αποφασίσει το εύρος των επόμενων παρεμβάσεων. Καθοριστικό ρόλο θα παίξουν το ύψος των αυξήσεων στα πράσινα τιμολόγια και το ποσοστό του κόστους που θα επιλέξουν να απορροφήσουν οι εταιρείες.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, παρέπεμψε στις εξαγγελίες του πρωθυπουργού στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων μέτρων για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Στόχος του κυβερνητικού σχεδιασμού είναι να περιοριστούν οι επιπτώσεις από την ενεργειακή ακρίβεια και να αποτραπεί μια απότομη αύξηση των λογαριασμών. Το ακριβές ύψος των παρεμβάσεων, η διάρκειά τους και οι κατηγορίες καταναλωτών που θα καλυφθούν αναμένεται να αποσαφηνιστούν από το βήμα της ΔΕΘ.
Οι ΑΠΕ ως ανάχωμα στις αυξήσεις
Η αυξημένη συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας εξακολουθεί να αποτελεί βασικό εργαλείο για τον περιορισμό του κόστους. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, οι ΑΠΕ κάλυψαν αρκετές ημέρες περισσότερο από το 50% της εγχώριας ηλεκτροπαραγωγής, ενώ σε ορισμένες ώρες η συμμετοχή τους ξεπέρασε ακόμη και το 60%.
Η συμβολή τους περιόρισε τις ανοδικές πιέσεις, χωρίς όμως να μπορέσει να εξουδετερώσει πλήρως την αυξημένη ζήτηση, τη μειωμένη αιολική παραγωγή και το ακριβότερο φυσικό αέριο.
Το επόμενο κρίσιμο διάστημα θα κριθεί από τις τελικές χρεώσεις των παρόχων και τις κυβερνητικές ανακοινώσεις. Για τους καταναλωτές, πάντως, ο Σεπτέμβριος ξεκινά με αυξημένη αβεβαιότητα και με τον λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος να επιστρέφει στο επίκεντρο της ακρίβειας.
