Σημαντικές αλλαγές στη φορολογία των ελεύθερων επαγγελματιών και των ατομικών επιχειρήσεων φέρνει το νέο πακέτο παρεμβάσεων, με βασικό μήνυμα ότι η φορολογική συνέπεια θα ανταμείβεται πλέον με μικρότερη επιβάρυνση.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η κατάργηση δύο από τις σημαντικότερες προσαυξήσεις του τεκμαρτού εισοδήματος για όσους τηρούν συγκεκριμένα κριτήρια συνέπειας, ενώ συνολικά προβλέπονται οκτώ μειώσεις φόρων και επιβαρύνσεων.
Οι αλλαγές αφορούν ήδη τα εισοδήματα που αποκτώνται μέσα στο 2026 και θα δηλωθούν το 2027, ενώ για χιλιάδες επαγγελματίες το όφελος μπορεί να φτάσει ακόμη και τις 4.000 ευρώ τον χρόνο.
Τι αλλάζει στα τεκμήρια
Μέχρι σήμερα, το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα ενός επαγγελματία δεν υπολογιζόταν μόνο με βάση τον κατώτατο μισθό και τις τριετίες.
Στο ποσό αυτό προστίθενταν ακόμη δύο σημαντικές προσαυξήσεις.
Η πρώτη αντιστοιχούσε στο 10% της συνολικής μισθοδοσίας των εργαζομένων μιας επιχείρησης.
Η δεύτερη ανερχόταν στο 5% του ποσού κατά το οποίο ο κύκλος εργασιών της επιχείρησης υπερέβαινε τον μέσο τζίρο του αντίστοιχου ΚΑΔ.
Αυτές ακριβώς οι δύο επιβαρύνσεις είναι που καταργούνται για τους φορολογικά συνεπείς επαγγελματίες.
Έτσι, το τεκμαρτό εισόδημα θα περιορίζεται ουσιαστικά στο ποσό που προκύπτει από τον κατώτατο μισθό και τις προβλεπόμενες προσαυξήσεις λόγω ετών δραστηριότητας.
Ποιος θεωρείται «συνεπής» επαγγελματίας
Για να επωφεληθεί κάποιος από την κατάργηση των δύο προσαυξήσεων δεν αρκεί απλώς να ασκεί ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα.
Θα πρέπει να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια φορολογικής και διοικητικής συνέπειας.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η κανονική αποστολή των απαιτούμενων στοιχείων στο myDATA, η διατήρηση της υποχρεωτικής διασύνδεσης POS και ταμειακής μηχανής, όπου αυτή απαιτείται, καθώς και η απουσία σοβαρών φορολογικών ή εργασιακών παραβάσεων κατά τα τελευταία χρόνια.
Παράλληλα, θα πρέπει να έχουν υποβληθεί εμπρόθεσμα οι δηλώσεις ΦΠΑ και φορολογίας εισοδήματος των προηγούμενων χρήσεων.
Στην πράξη, το νέο μοντέλο συνδέει πλέον άμεσα τη φορολογική ελάφρυνση με το ψηφιακό και φορολογικό αποτύπωμα κάθε επαγγελματία.
Πόσοι κερδίζουν και πόσο
Η νέα ρύθμιση αφορά περίπου 156.000 ατομικές επιχειρήσεις, ενώ η συνολική φορολογική ελάφρυνση για τους ελεύθερους επαγγελματίες το 2027 εκτιμάται ότι θα φτάσει περίπου τα 570 εκατ. ευρώ.
Τα μεγαλύτερα οφέλη αφορούν περίπου 45.100 επαγγελματίες που μέχρι σήμερα επιβαρύνονταν σημαντικά από τις προσαυξήσεις τζίρου και μισθοδοσίας.
Περίπου 18.000 επαγγελματίες υπολογίζεται ότι θα εξοικονομήσουν κοντά στα 1.000 ευρώ ετησίως, 11.000 περίπου 1.500 ευρώ, ενώ για άλλες κατηγορίες η ελάφρυνση φτάνει τα 2.000 ή 2.500 ευρώ.
Για περίπου 5.000 επαγγελματίες, το ετήσιο όφελος εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 4.000 ευρώ.
Ποιοι βλέπουν τη μεγαλύτερη διαφορά
Ιδιαίτερα ευνοημένες εμφανίζονται οι ατομικές επιχειρήσεις με προσωπικό και υψηλότερη μισθοδοσία.
Κλάδοι όπως το λιανεμπόριο και η εστίαση είχαν μεγαλύτερη έκθεση στην προσαύξηση που συνδεόταν με τους μισθούς των εργαζομένων και, συνεπώς, είναι μεταξύ εκείνων που μπορούν να δουν μεγαλύτερη μείωση της τελικής φορολογικής επιβάρυνσης.
Ενδεικτικά, για ατομική επιχείρηση λιανικού εμπορίου με τέσσερα χρόνια λειτουργίας και δύο εργαζομένους, το ελάχιστο καθαρό εισόδημα υπολογίζεται στα 18.552 ευρώ, με ετήσιο όφελος περίπου 1.134 ευρώ.
Αντίστοιχα, επαγγελματίας με 20 χρόνια λειτουργίας και χωρίς προσωπικό μπορεί να έχει ελάχιστο καθαρό εισόδημα περίπου 19.820 ευρώ και όφελος κοντά στα 615 ευρώ.
Το τεκμαρτό δεν καταργείται
Η νέα παρέμβαση δεν σημαίνει ότι καταργείται συνολικά το τεκμαρτό εισόδημα.
Η βασική βάση υπολογισμού εξακολουθεί να συνδέεται με τον κατώτατο μισθό και επομένως θα αυξάνεται όταν αυξάνεται και αυτός.
Η μεγάλη διαφορά είναι ότι για τους συνεπείς επαγγελματίες δεν θα προστίθενται πλέον τα δύο «καπέλα» του τζίρου και της μισθοδοσίας.
Οι 8 φορολογικές μειώσεις
Το νέο πακέτο περιλαμβάνει συνολικά οκτώ βασικές παρεμβάσεις.
Πρώτη είναι η κατάργηση των προσαυξήσεων τζίρου και μισθοδοσίας στο τεκμαρτό εισόδημα για τους συνεπείς επαγγελματίες.
Δεύτερη είναι η μείωση κατά 50% των τεκμηρίων σε μικρούς οικισμούς, με το πληθυσμιακό όριο να αυξάνεται έως τους 2.000 κατοίκους και ακόμη υψηλότερα σε ειδικές περιπτώσεις, όπως στη Δυτική Μακεδονία.
Τρίτη είναι η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, παρέμβαση που αφορά το σύνολο των ελεύθερων επαγγελματιών και έχει σημαντικό δημοσιονομικό κόστος.
Τέταρτη είναι η μείωση της προκαταβολής φόρου από το 55% στο 50% από το 2028, με στόχο την ενίσχυση της ρευστότητας.
Πέμπτη είναι η ευνοϊκότερη φορολόγηση για τρίτεκνους, με μηδενικό συντελεστή έως συγκεκριμένο όριο εισοδήματος και σημαντικό ετήσιο όφελος.
Έκτη είναι η μείωση των τεκμηρίων για εκμεταλλευτές ταξί, ανάλογα με το ποσοστό ιδιοκτησίας του οχήματος.
Έβδομη είναι η δυνατότητα ταχύτερων αποσβέσεων μηχανολογικού εξοπλισμού, ώστε το σχετικό κόστος να αποσβένεται σε έξι αντί για δέκα χρόνια.
Όγδοη είναι η εφαρμογή της νέας φορολογικής κλίμακας, η οποία προβλέπει μειωμένες επιβαρύνσεις ανάλογα με τον αριθμό των τέκνων και ευνοϊκότερους συντελεστές για συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών.
Το όφελος θα φανεί στις δηλώσεις του 2027
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, μεγάλο μέρος των νέων ελαφρύνσεων θα αποτυπωθεί ουσιαστικά κατά την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων του 2027.
Ειδικά η νέα κλίμακα και οι αλλαγές στα τεκμήρια αναμένεται να είναι από τις βασικές μεταβολές που θα διαμορφώσουν τον τελικό λογαριασμό.
Η φιλοσοφία της νέας πολιτικής είναι σαφής: όσο περισσότερο ένας επαγγελματίας εμφανίζει πλήρη ψηφιακή και φορολογική συμμόρφωση, τόσο μικρότερη θα είναι η επιβάρυνσή του από το τεκμαρτό σύστημα.
Για χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις, η αλλαγή αυτή μπορεί να μεταφραστεί σε ουσιαστική ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος και της ρευστότητάς τους.
