Νέα επικίνδυνη κλιμάκωση μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης – Στο στόχαστρο πλοία και δεξαμενόπλοια, ενώ οι αγορές φοβούνται διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ και εκτόξευση του πετρελαίου
Σε μια νέα και ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση περνά η σύγκρουση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν επιθέσεις εναντίον αμερικανικών πλοίων και πετρελαιοφόρων στον Περσικό Κόλπο.
Η νέα ανταλλαγή πληγμάτων ανεβάζει κατακόρυφα το γεωπολιτικό θερμόμετρο σε μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη, την ώρα που το Brent βρίσκεται πλέον μία ανάσα από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, στόχος των επιθέσεων έγιναν δύο αμερικανικά πλοία και οκτώ πετρελαιοφόρα, ως αντίποινα για την καταστροφή πέντε ιρανικών δεξαμενόπλοιων από τις αμερικανικές δυνάμεις.
Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι τα πλοία επιχείρησαν να κινηθούν σε περιοχή των Στενών του Ορμούζ την οποία είχε χαρακτηρίσει «απαγορευμένη και μη ασφαλή».
Το Ιράν μιλά για σημαντικές ζημιές
Οι Φρουροί της Επανάστασης ανέφεραν ότι η επιχείρηση στράφηκε συνολικά εναντίον 10 πλοίων, τα οποία χαρακτήρισαν εχθρικά και υποστήριξαν ότι είχαν ενεργό ρόλο στην υποστήριξη των αμερικανικών επιχειρήσεων στην περιοχή.
Η ιρανική πλευρά ισχυρίζεται ότι προκλήθηκαν σημαντικές ζημιές, χωρίς ωστόσο να έχουν γίνει γνωστές όλες οι λεπτομέρειες για την κατάσταση των πλοίων ή των πληρωμάτων τους.
Η κλιμάκωση έρχεται λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της αμερικανικής Κεντρικής Διοίκησης, της CENTCOM, ότι καταστράφηκαν πέντε ιρανικά δεξαμενόπλοια.
Σύμφωνα με τις ΗΠΑ, η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε μετά από δύο επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον αμερικανικού πολεμικού πλοίου.
Το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό ανακοίνωσε ότι το πλοίο απέφυγε τα πλήγματα και δεν υπήρξαν τραυματισμοί Αμερικανών στρατιωτικών.
Πέντε ιρανικά τάνκερ τέθηκαν εκτός λειτουργίας
Οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν τέσσερα δεξαμενόπλοια στον Κόλπο του Ομάν και ακόμη ένα κοντά στο νησί Χαργκ, τον βασικό κόμβο εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν.
Η CENTCOM ανέφερε ότι πριν από τα πλήγματα δόθηκε εντολή στα πληρώματα να εγκαταλείψουν τα πλοία.
Στόχος, σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, ήταν να τεθούν τα συγκεκριμένα δεξαμενόπλοια εκτός λειτουργίας.
Η σύγκρουση πλέον φαίνεται να μεταφέρεται όλο και πιο έντονα στον ενεργειακό τομέα, γεγονός που προκαλεί μεγάλη ανησυχία στις διεθνείς αγορές.
Το Brent στα 99,44 δολάρια
Η αντίδραση της αγοράς πετρελαίου ήταν άμεση.
Το αμερικανικό αργό WTI για παράδοση Οκτωβρίου ενισχύθηκε περίπου κατά 1,75% στα 94,66 δολάρια το βαρέλι, ενώ το Brent σημείωσε άνοδο περίπου 1,55% στα 99,44 δολάρια.
Το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων βρίσκεται πλέον σε απόσταση αναπνοής.
Οι επενδυτές φοβούνται ότι μία ακόμη μεγαλύτερη κλιμάκωση μπορεί να επηρεάσει τη διέλευση δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους πλέον κρίσιμους διαδρόμους για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου.
Οποιαδήποτε σοβαρή διακοπή στις μεταφορές θα μπορούσε να περιορίσει την προσφορά στην παγκόσμια αγορά και να προκαλέσει νέα απότομη άνοδο των τιμών.
Το σενάριο των 120 δολαρίων
Οι τελευταίες εξελίξεις έχουν αρχίσει να αλλάζουν και τις εκτιμήσεις μεγάλων επενδυτικών οίκων.
Ο επικεφαλής παγκόσμιας έρευνας εμπορευμάτων της Goldman Sachs, Ντάαν Στρούιβεν, εκτιμά ότι αυξάνεται πλέον η πιθανότητα το Brent να κινηθεί πάνω από τα 120 δολάρια το βαρέλι, εάν συνεχιστούν οι επιθέσεις εναντίον πλοίων και παραμείνουν περιορισμένες οι εξαγωγές.
Το βασικό σενάριο παραμένει η σταδιακή αποκατάσταση των ενεργειακών ροών μέσω εναλλακτικών διαδρομών και πρόσθετης μεταφορικής ικανότητας.
Ωστόσο, η συνεχιζόμενη στρατιωτική ένταση αυξάνει σημαντικά τους ανοδικούς κινδύνους.
Ρούμπιο: Θα συνεχίσουμε να χτυπάμε ιρανικά δεξαμενόπλοια
Η Ουάσινγκτον δεν δείχνει διάθεση αποκλιμάκωσης.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο προειδοποίησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν να στοχεύουν ιρανικά δεξαμενόπλοια, εφόσον η Τεχεράνη εξακολουθεί να επιτίθεται ή να επιχειρεί να επιτεθεί σε αμερικανικά πολεμικά πλοία.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση καταδεικνύει ότι τα ιρανικά πετρελαιοφόρα μετατρέπονται πλέον σε βασικό μοχλό πίεσης στη σύγκρουση.
Οι ΗΠΑ επιχειρούν να πλήξουν μία από τις σημαντικότερες πηγές εσόδων της Τεχεράνης, ενώ το Ιράν απαντά μεταφέροντας τη σύγκρουση μέσα στον Περσικό Κόλπο και γύρω από τα Στενά του Ορμούζ.
Αραγτσί: Απέτυχε η αμερικανική στρατηγική
Από την πλευρά του, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί κατηγόρησε την Ουάσινγκτον ότι επιστρέφει σε μία πολιτική οικονομικής πίεσης που, όπως υποστηρίζει, έχει ήδη αποτύχει.
Η Τεχεράνη θεωρεί ότι οι αμερικανικές κυρώσεις και οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές έχουν στόχο να προκαλέσουν οικονομική ασφυξία στο Ιράν.
Η αντιπαράθεση, επομένως, δεν περιορίζεται πλέον στο στρατιωτικό επίπεδο. Αποκτά ολοένα και περισσότερο χαρακτήρα πολέμου γύρω από την ενέργεια, τις εξαγωγές και τη ναυσιπλοΐα.
Θρίλερ και με αμερικανικό υποβρύχιο drone
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, το Ιράν ανακοίνωσε ότι κατέλαβε αμερικανικό μη επανδρωμένο υποβρύχιο όχημα στα Στενά του Ορμούζ.
Η Τεχεράνη το παρουσίασε ως ένα ιδιαίτερα προηγμένο αμερικανικό σύστημα.
Η Ουάσινγκτον, αντίθετα, υποβάθμισε το περιστατικό, υποστηρίζοντας ότι επρόκειτο για παλαιότερο μη επανδρωμένο όχημα που παρουσίασε τεχνική βλάβη και δεν έφερε ευαίσθητα ή απόρρητα δεδομένα.
Ιρανικά μέσα ενημέρωσης υποστήριξαν ότι πρόκειται για το Dive-LD, αυτόνομο υποβρύχιο σύστημα που έχει αναπτύξει η αμερικανική εταιρεία αμυντικής τεχνολογίας Anduril.
Ο φόβος για τα Στενά του Ορμούζ
Το μεγαλύτερο πρόβλημα για τις παγκόσμιες αγορές δεν είναι μόνο η ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, αλλά το σημείο στο οποίο εξελίσσεται.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κομβική δίοδο για τις εξαγωγές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή.
Εάν οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια επεκταθούν ή εάν η ναυσιπλοΐα στην περιοχή περιοριστεί σοβαρά, οι συνέπειες μπορεί να γίνουν αισθητές πολύ πέρα από τον Περσικό Κόλπο.
Οι υψηλότερες τιμές του πετρελαίου μπορούν να μεταφερθούν γρήγορα στα καύσιμα, στις μεταφορές και στο κόστος παραγωγής, δημιουργώντας νέες πληθωριστικές πιέσεις σε Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες.
