Η Κάγια Κάλας ζητά περισσότερα ναυτικά και αεροπορικά μέσα από τα 27 κράτη-μέλη – Μόλις έξι πολεμικά πλοία διαθέτει σήμερα η ευρωπαϊκή αποστολή – Κεντρικός ο ρόλος της Ελλάδας στον επιχειρησιακό συντονισμό
Σε νέα φάση περνά η ευρωπαϊκή στρατιωτική παρουσία στην Ερυθρά Θάλασσα, καθώς η επιδείνωση της ασφάλειας στην περιοχή και οι νέες απειλές κατά της εμπορικής ναυτιλίας υποχρεώνουν τις Βρυξέλλες να αναζητήσουν σημαντική ενίσχυση της επιχείρησης EUNAVFOR ASPIDES.
Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται και η Ελλάδα, καθώς το επιχειρησιακό στρατηγείο της αποστολής λειτουργεί στη Λάρισα, από όπου γίνεται ο συντονισμός μιας επιχείρησης που έχει πλέον αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία για τις ευρωπαϊκές εμπορικές και ενεργειακές ροές.
Η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Εξωτερική Πολιτική, Κάγια Κάλας, δήλωσε ότι η αποστολή χρειάζεται πλέον περισσότερα από δέκα πολεμικά πλοία, ενώ σήμερα διαθέτει μόλις έξι.
Η Κάλας ζητά ενίσχυση από τα 27 κράτη-μέλη
Η Κάλας έχει ήδη απευθυνθεί στις κυβερνήσεις των κρατών-μελών, ζητώντας μεγαλύτερη συνεισφορά σε ναυτικά και αεροπορικά μέσα.
Όπως ανέφερε, όταν συγκροτήθηκε η αποστολή είχε εκτιμηθεί ότι απαιτούνταν τουλάχιστον δέκα πολεμικά πλοία για να καλυφθούν οι επιχειρησιακές ανάγκες.
Η σημερινή κατάσταση, ωστόσο, θεωρείται ακόμη πιο απαιτητική.
Οι απειλές κατά της ναυσιπλοΐας έχουν αυξηθεί, ενώ η προώθηση των Χούθι κατά μήκος της δυτικής ακτής της Υεμένης έχει φέρει τις δυνάμεις τους πιο κοντά σε κρίσιμα περάσματα της Ερυθράς Θάλασσας.
Η ευρωπαϊκή πλευρά εκτιμά ότι η αποστολή χρειάζεται πλέον μεγαλύτερο αριθμό μέσων που θα μπορούν να συνοδεύουν εμπορικά πλοία, να επιτηρούν τις θαλάσσιες διαδρομές και να ανταποκρίνονται άμεσα σε απειλές.
Η Λάρισα στο κέντρο της ευρωπαϊκής επιχείρησης
Η ελληνική διάσταση της επιχείρησης είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Το επιχειρησιακό στρατηγείο της EUNAVFOR ASPIDES βρίσκεται στη Λάρισα, γεγονός που τοποθετεί την Ελλάδα στον πυρήνα του σχεδιασμού και του συντονισμού της ευρωπαϊκής παρουσίας στην Ερυθρά Θάλασσα.
Από εκεί παρακολουθούνται οι εξελίξεις στην περιοχή, συντονίζονται τα διαθέσιμα μέσα και οργανώνονται οι επιχειρησιακές αποστολές προστασίας της ναυσιπλοΐας.
Η Ελλάδα έχει από την έναρξη της επιχείρησης αναλάβει αυξημένο ρόλο, τόσο σε επίπεδο διοίκησης όσο και σε επίπεδο στρατιωτικής συνεισφοράς.
Η αποστολή έχει καθαρά αμυντικό χαρακτήρα και κύρια αποστολή της είναι η προστασία των εμπορικών πλοίων και η διατήρηση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας σε μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του κόσμου.
Η Ερυθρά Θάλασσα ξανά σε κρίσιμο σημείο
Η νέα κινητοποίηση των Βρυξελλών δεν είναι τυχαία.
Η κατάσταση ασφαλείας έχει επιδεινωθεί σημαντικά, καθώς οι δυνάμεις των Χούθι έχουν ενισχύσει την παρουσία τους κατά μήκος της Ερυθράς Θάλασσας.
Η γεωγραφική θέση των νέων κινήσεών τους αυξάνει τον κίνδυνο για τα πλοία που διέρχονται από την περιοχή, ιδιαίτερα κοντά στο στενό Bab el-Mandeb.
Το συγκεκριμένο πέρασμα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους για τη σύνδεση Ασίας και Ευρώπης μέσω της Διώρυγας του Σουέζ.
Κάθε σοβαρή διαταραχή στην περιοχή μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγές δρομολογίων, αυξημένα ασφάλιστρα, μεγαλύτερους χρόνους μεταφοράς και επιβάρυνση του κόστους για τις επιχειρήσεις.
Οι επιπτώσεις φτάνουν μέχρι την ευρωπαϊκή οικονομία
Η Κάγια Κάλας έχει συνδέσει ευθέως την ασφάλεια στην Ερυθρά Θάλασσα με τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρώπης.
Οι συνεχιζόμενες απειλές κατά της ναυτιλίας επηρεάζουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες και μπορούν να αυξήσουν το κόστος μεταφοράς προϊόντων και ενεργειακών φορτίων.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρωπαϊκή οικονομία βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με αυξημένες τιμές ενέργειας.
Σύμφωνα με την Κάλας, η ενίσχυση της ASPIDES είναι αναγκαία προκειμένου να αντιμετωπιστεί το υψηλότερο επίπεδο απειλής στην περιοχή.
Μέχρι το 2027 η αποστολή
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη αποφασίσει να διατηρήσει την ASPIDES ενεργή για τουλάχιστον ακόμη έναν χρόνο.
Το Συμβούλιο της ΕΕ παρέτεινε επίσημα την εντολή της επιχείρησης έως τις 28 Φεβρουαρίου 2027.
Παράλληλα έχει εγκριθεί ποσό σχεδόν 15 εκατ. ευρώ για την κάλυψη των κοινών εξόδων της αποστολής από την 1η Μαρτίου 2026 έως τη λήξη της νέας περιόδου.
Η επιχείρηση δημιουργήθηκε για να συμβάλει στην προστασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα και στις γύρω θαλάσσιες περιοχές, με αμυντική εντολή και σε συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο.
Η Ευρώπη ψάχνει περισσότερα πλοία
Η μεγάλη πρόκληση πλέον δεν είναι η πολιτική απόφαση για συνέχιση της επιχείρησης αλλά η εξεύρεση των απαραίτητων στρατιωτικών μέσων.
Με μόλις έξι πολεμικά πλοία διαθέσιμα σήμερα, η ευρωπαϊκή δύναμη βρίσκεται αισθητά χαμηλότερα από τον αριθμό που θεωρείται απαραίτητος.
Η Κάλας έχει ζητήσει από τα κράτη-μέλη να αυξήσουν τις συνεισφορές τους, ενώ το θέμα αναμένεται να απασχολήσει και τις επόμενες συναντήσεις των υπουργών Εξωτερικών και Άμυνας της ΕΕ.
Σε αυτό το νέο σκηνικό, η Λάρισα αποκτά ακόμη μεγαλύτερο επιχειρησιακό βάρος, καθώς από το ελληνικό στρατηγείο θα περνά ο συντονισμός μιας πιθανώς μεγαλύτερης ευρωπαϊκής δύναμης σε μία από τις πιο επικίνδυνες και κρίσιμες θαλάσσιες ζώνες του πλανήτη.
