Η εμπορική εκεχειρία, η κούρσα της Τεχνητής Νοημοσύνης και οι σχέσεις της Κίνας με το Ιράν μπαίνουν στο τραπέζι της δεύτερης συνόδου κορυφής Τραμπ – Σι για το 2026
Μία από τις σημαντικότερες συναντήσεις της χρονιάς για την παγκόσμια οικονομία και τις διεθνείς αγορές πραγματοποιείται την Πέμπτη 24 Σεπτεμβρίου στην Ουάσινγκτον, όπου ο Ντόναλντ Τραμπ υποδέχεται τον Σι Τζινπίνγκ για τη δεύτερη σύνοδο κορυφής των δύο ηγετών μέσα στο 2026.
Στο τραπέζι βρίσκεται ένα εκρηκτικό μείγμα θεμάτων: δασμοί, εμπόριο, σπάνιες γαίες, Τεχνητή Νοημοσύνη, επενδύσεις, κυρώσεις κατά του Ιράν και Ταϊβάν.
Πίσω όμως από κάθε επιμέρους ζήτημα υπάρχει ένα μεγαλύτερο διακύβευμα: εάν οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου μπορούν να διατηρήσουν την εύθραυστη ισορροπία που έχει διαμορφωθεί μετά τον εμπορικό πόλεμο ή εάν οι σχέσεις τους θα περάσουν ξανά σε νέα περίοδο έντασης.
Το πρώτο στοίχημα: Να μην επιστρέψει ο εμπορικός πόλεμος
Το βασικό οικονομικό ζήτημα είναι η διατήρηση της εμπορικής εκεχειρίας.
Η συμφωνία που έχει περιορίσει σημαντικό μέρος των αμοιβαίων εμπορικών αντιποίνων πλησιάζει σε κρίσιμη ημερομηνία και οι δύο πλευρές αναζητούν έναν τρόπο να διατηρήσουν το υφιστάμενο πλαίσιο χωρίς νέα εκτόξευση των δασμών.
Το Reuters αναφέρει ότι οι προσδοκίες πριν από τη σύνοδο επικεντρώνονται περισσότερο στη διατήρηση της σταθερότητας παρά σε μια θεαματική νέα συμφωνία.
Η εμπειρία του προηγούμενου εμπορικού πολέμου παραμένει νωπή.
Οι αμερικανικοί δασμοί σε κινεζικά προϊόντα είχαν φθάσει ακόμη και στο 145%, ενώ το Πεκίνο είχε απαντήσει με δασμούς έως 125%. Η αποκλιμάκωση που ακολούθησε επέτρεψε στις δύο οικονομίες να αποφύγουν μια ακόμη βαθύτερη σύγκρουση.
Ωστόσο, το εμπορικό χάσμα δεν έχει εξαφανιστεί.
Οι ΗΠΑ επιδιώκουν μεγαλύτερη πρόσβαση στην κινεζική αγορά και περισσότερες αγορές αμερικανικών προϊόντων, ενώ το Πεκίνο επιδιώκει περιορισμό των δασμών και των αμερικανικών περιορισμών σε κρίσιμες τεχνολογίες.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη γίνεται νέα «κόκκινη γραμμή»
Ακόμη πιο κρίσιμο από τους δασμούς μπορεί να αποδειχθεί το ζήτημα της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η Ουάσινγκτον και το Πεκίνο έχουν μετατρέψει την AI σε βασικό πεδίο στρατηγικού ανταγωνισμού.
Η διαμάχη δεν αφορά μόνο τα προηγμένα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης. Αφορά τα chips, τα data centers, τις αλυσίδες παραγωγής ημιαγωγών, τα προηγμένα συστήματα υπολογιστικής ισχύος και τελικά το ποια χώρα θα αποκτήσει τεχνολογικό πλεονέκτημα την επόμενη δεκαετία.
Παρά τις πολιτικές εντάσεις, πάντως, οι οικονομικοί δεσμοί παραμένουν πολύ ισχυροί.
Στοιχεία που επικαλείται το Reuters δείχνουν ότι αμερικανικές τράπεζες έχουν συμμετάσχει σε κινεζικές τεχνολογικές δημόσιες εγγραφές δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2026, ενώ κινεζικά κεφάλαια εξακολουθούν να έχουν σημαντική έκθεση σε αμερικανικές εταιρείες ημιαγωγών και τεχνολογίας.
Αυτό δημιουργεί ένα παράδοξο: ΗΠΑ και Κίνα επιχειρούν να δημιουργήσουν δύο περισσότερο ανεξάρτητα τεχνολογικά οικοσυστήματα, την ώρα που οι χρηματοπιστωτικές τους αγορές παραμένουν βαθιά διασυνδεδεμένες.
Ένας νέος διάλογος για την AI
Στις προπαρασκευαστικές συνομιλίες έχει τεθεί και η πιθανότητα δημιουργίας μηχανισμού επικοινωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας για σοβαρά περιστατικά που σχετίζονται με συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η συζήτηση αυτή δείχνει ότι, παρά τον σκληρό ανταγωνισμό, οι δύο πλευρές αντιλαμβάνονται πως τα προηγμένα μοντέλα AI δημιουργούν και κοινούς κινδύνους.
Δεν πρόκειται απαραίτητα για συνεργασία με την κλασική έννοια. Περισσότερο θυμίζει προσπάθεια δημιουργίας κανόνων επικοινωνίας ανάμεσα σε δύο τεχνολογικές υπερδυνάμεις που ανταγωνίζονται με μεγάλη ταχύτητα.
Το Ιράν μπαίνει στην εξίσωση
Ιδιαίτερα σύνθετη είναι και η συζήτηση για το Ιράν.
Η Κίνα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους οικονομικούς εταίρους της Τεχεράνης, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν εντείνει την οικονομική πίεση και τις κυρώσεις που συνδέονται με το Ιράν.
Για την Ουάσινγκτον, επομένως, η στάση του Πεκίνου έχει άμεση σημασία.
Το ζήτημα δεν περιορίζεται στις διμερείς σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν. Συνδέεται με τις ενεργειακές ροές, τις τιμές του πετρελαίου, τη ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο και τη σταθερότητα ολόκληρης της Μέσης Ανατολής.
Το Reuters εκτιμά ότι οι προσδοκίες για ουσιαστική κινεζική πίεση προς την Τεχεράνη παραμένουν περιορισμένες, καθώς Πεκίνο και Ιράν διατηρούν σημαντικούς οικονομικούς δεσμούς.
Η Ταϊβάν παραμένει το πιο δύσκολο κεφάλαιο
Πίσω από την οικονομία υπάρχει και το πλέον ευαίσθητο γεωπολιτικό ζήτημα των σχέσεων Ουάσινγκτον–Πεκίνου: η Ταϊβάν.
Σύμφωνα με το Reuters, ο Σι Τζινπίνγκ αναμένεται να πιέσει τον Τραμπ για περιορισμό των αμερικανικών πωλήσεων όπλων προς την Ταϊβάν, επικαλούμενος και το κοινό ανακοινωθέν ΗΠΑ–Κίνας του 1982.
Οι ΗΠΑ, από την άλλη πλευρά, εξακολουθούν να υποστηρίζουν την ικανότητα αυτοάμυνας της Ταϊβάν, ενώ το Πεκίνο θεωρεί τις αμερικανικές πωλήσεις οπλικών συστημάτων παρέμβαση στις εσωτερικές του υποθέσεις.
Η Ταϊβάν μπορεί επομένως να αποδειχθεί το σημείο όπου τα οικονομικά ανταλλάγματα συναντούν τα όρια της γεωπολιτικής.
Οι αγορές θέλουν πάνω απ’ όλα σταθερότητα
Για τις χρηματιστηριακές αγορές, το καλύτερο σενάριο δεν είναι απαραίτητα μια θεαματική συμφωνία.
Είναι η απουσία μιας νέας σύγκρουσης.
Η προοπτική παράτασης της εμπορικής εκεχειρίας έχει ήδη βοηθήσει να περιοριστούν οι φόβοι για νέο κύμα δασμών, ενώ οι αγορές παρακολουθούν ιδιαίτερα στενά κάθε ένδειξη συνεργασίας σε τεχνολογία και εμπόριο.
Η κινεζική πλευρά προσέρχεται στη συνάντηση έχοντας πίσω της μια ισχυρή εξαγωγική μηχανή, ενώ η αμερικανική πλευρά θέλει να διατηρήσει πίεση στο Πεκίνο χωρίς να προκαλέσει νέα αναταραχή στο παγκόσμιο εμπόριο.
Οι επιχειρηματικοί κολοσσοί στο παρασκήνιο
Η σημασία της συνόδου αποτυπώνεται και στην επιχειρηματική κινητοποίηση που τη συνοδεύει.
Αμερικανικοί και κινεζικοί όμιλοι παρακολουθούν στενά κάθε εξέλιξη, καθώς οποιαδήποτε συμφωνία για δασμούς, τεχνολογία ή εξαγωγικούς περιορισμούς μπορεί να μετακινήσει δισεκατομμύρια δολάρια επενδύσεων.
Παράλληλα, πληροφορίες του Reuters αναφέρουν ότι μεγάλοι κινεζικοί όμιλοι, μεταξύ των οποίων εταιρείες από τους κλάδους ηλεκτρικών αυτοκινήτων, μπαταριών και τεχνολογίας, έχουν εξετάσει τη συμμετοχή στελεχών τους στην αποστολή του Σι στις ΗΠΑ.
Τι πραγματικά κρίνεται στην Ουάσινγκτον
Το πιθανότερο είναι ότι η σύνοδος Τραμπ–Σι δεν θα λύσει όλες τις διαφορές μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων.
Το διακύβευμα είναι περισσότερο να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτές οι διαφορές θα μπορούν να διαχειρίζονται χωρίς να μετατρέπονται κάθε λίγους μήνες σε εμπορική ή χρηματοπιστωτική κρίση.
Εμπόριο, Τεχνητή Νοημοσύνη, Ταϊβάν και Ιράν είναι διαφορετικά μέτωπα της ίδιας μεγάλης αναμέτρησης: ποια μορφή θα πάρει η οικονομική και γεωπολιτική σχέση ΗΠΑ–Κίνας στα επόμενα χρόνια.
Και για τις αγορές, το μήνυμα της Πέμπτης θα είναι εξίσου σημαντικό με οποιαδήποτε συμφωνία: εάν Ουάσινγκτον και Πεκίνο εξακολουθούν να επιλέγουν τη διαχείριση της αντιπαράθεσης αντί της επιστροφής σε έναν ανεξέλεγκτο εμπορικό πόλεμο.
