Σπάνια κίνηση πρωτοκόλλου από τον Αμερικανό πρόεδρο στη βάση Άντριους – Εμπορική ανακωχή έως τις 10 Ιανουαρίου 2027 – Στο τραπέζι τεχνητή νοημοσύνη, σπάνιες γαίες, Ταϊβάν και Ιράν
Με μια ασυνήθιστη για τα αμερικανικά προεδρικά δεδομένα προσωπική υποδοχή άρχισε η τριήμερη επίσκεψη του Σι Τζινπίνγκ στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ μετέβη ο ίδιος στη βάση Άντριους για να υποδεχθεί τον Κινέζο πρόεδρο.
Ο Σι έφθασε στην Ουάσιγκτον το βράδυ της Τετάρτης, συνοδευόμενος από τη σύζυγό του Πενγκ Λιγιουάν, για την πρώτη του επίσκεψη στις ΗΠΑ από το 2023 και την πρώτη επίσημη επίσκεψη στον Λευκό Οίκο εδώ και σχεδόν μία δεκαετία.
Η εικόνα της υποδοχής είχε έντονο συμβολισμό: κόκκινο χαλί, στρατιωτικό άγημα, κανονιοβολισμοί, ανάκρουση των δύο εθνικών ύμνων και υπέρπτηση στρατιωτικών αεροσκαφών.
Στο αεροδρόμιο βρίσκονταν επίσης η Μελάνια Τραμπ και η Πενγκ Λιγιουάν, ενώ οι δύο πρόεδροι αντάλλαξαν χειραψία πριν αποχωρήσουν χωριστά για το επόμενο σκέλος του προγράμματος.
Η προσωπική υποδοχή Τραμπ και το μήνυμα προς το Πεκίνο
Η παρουσία του Αμερικανού προέδρου στο αεροδρόμιο θεωρείται ιδιαίτερα ασυνήθιστη κίνηση πρωτοκόλλου.
Ήδη πριν από την άφιξη του Σι, Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν επιβεβαιώσει ότι ο Τραμπ σχεδίαζε να τον υποδεχθεί προσωπικά στη βάση Άντριους, ως ένδειξη της βαρύτητας που αποδίδει η Ουάσιγκτον στη συγκεκριμένη επίσκεψη.
Η κίνηση έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου επιχειρούν να σταθεροποιήσουν μια σχέση που τα τελευταία χρόνια δοκιμάζεται από δασμούς, τεχνολογικούς περιορισμούς, γεωπολιτικές συγκρούσεις και ανταγωνισμό για κρίσιμες πρώτες ύλες.
Παράταση της εμπορικής ανακωχής έως τις 10 Ιανουαρίου
Πριν ακόμη αρχίσουν οι ουσιαστικές συνομιλίες, Ουάσιγκτον και Πεκίνο έδωσαν το πρώτο μήνυμα αποκλιμάκωσης.
Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ ανακοίνωσε ότι οι δύο χώρες συμφώνησαν να παρατείνουν την εμπορική ανακωχή τους έως τις 10 Ιανουαρίου 2027, προκειμένου να δοθεί περισσότερος χρόνος στις διαπραγματεύσεις.
Η προηγούμενη περίοδος αποκλιμάκωσης επρόκειτο να λήξει τον Νοέμβριο.
Η εμπορική διαμάχη ΗΠΑ και Κίνας έχει επηρεάσει το παγκόσμιο εμπόριο, με τις δύο πλευρές να χρησιμοποιούν δασμούς, περιορισμούς στις εξαγωγές και ελέγχους τεχνολογίας ως βασικά εργαλεία πίεσης.
Τεχνητή νοημοσύνη και σπάνιες γαίες στο επίκεντρο
Η επίσκεψη δεν αφορά μόνο το εμπόριο.
Στην κορυφή της ατζέντας βρίσκονται η τεχνητή νοημοσύνη, οι περιορισμοί στην πρόσβαση της Κίνας σε προηγμένους ημιαγωγούς και η κινεζική κυριαρχία στις κρίσιμες σπάνιες γαίες.
Η Ουάσιγκτον πιέζει το Πεκίνο να χαλαρώσει τους περιορισμούς στις εξαγωγές κρίσιμων πρώτων υλών, ενώ η Κίνα ζητεί από τις ΗΠΑ αλλαγές στους ελέγχους που περιορίζουν την πρόσβασή της σε προηγμένες τεχνολογίες.
Ιδιαίτερο βάρος αναμένεται να δοθεί και στην AI, καθώς ΗΠΑ και Κίνα βρίσκονται σε ανοιχτό ανταγωνισμό για την παγκόσμια τεχνολογική πρωτοκαθεδρία.
Ταϊβάν, Ιράν και Ουκρανία στο δύσκολο γεωπολιτικό τραπέζι
Ακόμη πιο δύσκολες είναι οι γεωπολιτικές εκκρεμότητες.
Η Ταϊβάν παραμένει ένα από τα πιο ευαίσθητα ζητήματα στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Πεκίνου, με την Κίνα να θεωρεί το νησί μέρος της επικράτειάς της και τις ΗΠΑ να διατηρούν στενούς δεσμούς και στρατιωτική υποστήριξη προς την Ταϊπέι.
Παράλληλα, αναμένεται να συζητηθεί η σχέση της Κίνας με το Ιράν, ιδιαίτερα λόγω των ενεργειακών και οικονομικών δεσμών των δύο χωρών, αλλά και ο πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας.
Το μήνυμα Σι: «Εταίροι και όχι αντίπαλοι»
Λίγο πριν από την επίσκεψη, ο Σι Τζινπίνγκ έστειλε μήνυμα αποκλιμάκωσης, υποστηρίζοντας ότι Κίνα και Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να λειτουργούν ως «εταίροι και όχι αντίπαλοι».
Το Πεκίνο δηλώνει ότι επιδιώκει περισσότερη συνεργασία και καλύτερη διαχείριση των διαφορών, με το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών να χαρακτηρίζει την επίσκεψη σημαντική για τις διμερείς σχέσεις και τη διεθνή σταθερότητα.
Η πρώτη επίσκεψη στις ΗΠΑ από το 2023
Ο Σι είχε ταξιδέψει τελευταία φορά στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2023, όταν είχε συμμετάσχει στη σύνοδο της APEC στην Καλιφόρνια και είχε συναντηθεί με τον τότε πρόεδρο Τζο Μπάιντεν.
Η σημερινή επίσκεψη έχει διαφορετικό βάρος, καθώς πρόκειται για κρατική επίσκεψη στην Ουάσιγκτον και για νέα απευθείας συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ μέσα στο 2026.
Το δείπνο των ισχυρών της τεχνολογίας και της Wall Street
Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται και επίσημο δείπνο στον Λευκό Οίκο, στο οποίο αναμένεται να παραστούν ορισμένα από τα ισχυρότερα ονόματα της αμερικανικής τεχνολογίας και των αγορών.
Μεταξύ των προσκεκλημένων περιλαμβάνονται, σύμφωνα με το Reuters, ο Σαμ Όλτμαν της OpenAI, ο Τζένσεν Χουάνγκ της Nvidia, ο Ίλον Μασκ, ο Τιμ Κουκ της Apple, ο Τζεφ Μπέζος, ο Τζέιμι Ντάιμον της JPMorgan και η Τζέιν Φρέιζερ της Citigroup.
Η σύνθεση της λίστας δεν είναι τυχαία.
Αντανακλά το γεγονός ότι μεγάλο μέρος της αντιπαράθεσης ΗΠΑ-Κίνας έχει μεταφερθεί πλέον από τους παραδοσιακούς δασμούς στη μάχη για τα chips, την τεχνητή νοημοσύνη, τις αλυσίδες εφοδιασμού και τον έλεγχο των τεχνολογιών της επόμενης δεκαετίας.
Μια συνάντηση χωρίς εύκολες λύσεις
Παρά το εντυπωσιακό τελετουργικό της επίσκεψης, οι προσδοκίες για μια συνολική συμφωνία παραμένουν περιορισμένες.
Οι δύο πλευρές εξακολουθούν να έχουν βαθιές διαφωνίες σε οικονομία, τεχνολογία και ασφάλεια.
Το πρώτο αποτέλεσμα, ωστόσο, έχει ήδη καταγραφεί: η εμπορική ανακωχή παρατείνεται έως τις 10 Ιανουαρίου 2027, δίνοντας σε Ουάσιγκτον και Πεκίνο μερικούς ακόμη μήνες για να επιχειρήσουν να βρουν συμβιβασμούς.
Το ερώτημα τώρα είναι αν η θεαματική υποδοχή στη βάση Άντριους θα μεταφραστεί και σε ουσιαστική αποκλιμάκωση πίσω από τις κλειστές πόρτες του Λευκού Οίκου.
