Χαμηλοί τόνοι απέναντι στην Άγκυρα, χωρίς υποχώρηση από τις πάγιες ελληνικές θέσεις – Τα μηνύματα για Κυπριακό και Μέση Ανατολή, οι ενεργειακές διασυνδέσεις και η αναφορά στην ελληνική οικονομία
Με προσεκτική γλώσσα απέναντι στην Τουρκία, αλλά με σαφή επανάληψη των ελληνικών θέσεων για το casus belli, το Διεθνές Δίκαιο και την UNCLOS, ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ το πλαίσιο μέσα στο οποίο η Αθήνα επιδιώκει να κινηθούν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Ο πρωθυπουργός απέφυγε μια ομιλία υψηλών τόνων προς την Άγκυρα, επιμένοντας στην ανάγκη διαλόγου και ειρηνικής συνύπαρξης. Την ίδια στιγμή, όμως, κατέστησε σαφές ότι η ύπαρξη απειλής πολέμου παραμένει σημείο τριβής που, κατά την ελληνική θέση, δεν μπορεί να συμβαδίζει με την προσπάθεια ουσιαστικής προσέγγισης.
«Είναι το πεπρωμένο μας να ζούμε ο ένας δίπλα στον άλλον»
Μιλώντας για τις σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι οι δύο χώρες δεν μπορούν να αλλάξουν τη γεωγραφία τους και είναι αναγκασμένες να συνυπάρχουν.
Το μήνυμα ήταν σαφώς προσανατολισμένο στη συνέχιση του διαλόγου, χωρίς όμως μεταβολή στις θέσεις της Αθήνας. Ο πρωθυπουργός επανέφερε τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας – UNCLOS ως το θεσμικό πλαίσιο πάνω στο οποίο η Ελλάδα θεωρεί ότι πρέπει να αντιμετωπίζεται η διαφορά για την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.
Παράλληλα, χαρακτήρισε το τουρκικό casus belli παράγοντα έντασης, υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος όταν η άσκηση νόμιμων δικαιωμάτων βάσει του Διεθνούς Δικαίου αντιμετωπίζεται με απειλή πολέμου.
Κυπριακό: Μήνυμα προς τον ΟΗΕ
Ξεχωριστή θέση στην ομιλία είχε το Κυπριακό, το οποίο ο πρωθυπουργός παρουσίασε και ως ζήτημα αξιοπιστίας του ίδιου του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Η Αθήνα, όπως υπογράμμισε, εξακολουθεί να στηρίζει τις προσπάθειες του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, για επανεκκίνηση ουσιαστικών συνομιλιών και αναζήτηση λύσης στο πλαίσιο των αποφάσεων των Ηνωμένων Εθνών.
Με αυτόν τον τρόπο η ελληνική πλευρά επιχείρησε να συνδέσει το Κυπριακό με μια ευρύτερη συζήτηση γύρω από την εφαρμογή των αρχών του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ και την προστασία της διεθνούς νομιμότητας.
Ενέργεια: GREGY και Great Sea Interconnector στο επίκεντρο
Σημαντικό μέρος της παρέμβασης του Κυριάκου Μητσοτάκη αφορούσε και τον ενεργειακό ρόλο που επιδιώκει να αποκτήσει η Ελλάδα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στο GREGY, την ηλεκτρική διασύνδεση που σχεδιάζεται να μεταφέρει ενέργεια από την Αίγυπτο προς την Ευρώπη μέσω Ελλάδας, καθώς και στον Great Sea Interconnector, ο οποίος έχει σχεδιαστεί να συνδέσει τα ευρωπαϊκά ηλεκτρικά δίκτυα με την Κύπρο και το Ισραήλ.
Η συγκεκριμένη αναφορά εντάσσεται στη στρατηγική της Αθήνας να παρουσιάζει την Ελλάδα όχι μόνο ως χώρα της νοτιοανατολικής περιφέρειας της Ευρώπης, αλλά ως ενεργειακό και γεωπολιτικό κόμβο που μπορεί να συνδέσει την Ευρωπαϊκή Ένωση με την Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική.
Στο ίδιο πλαίσιο ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην ανάγκη προστασίας των θαλάσσιων εμπορικών οδών, σε μια περίοδο κατά την οποία η διεθνής ναυσιπλοΐα επηρεάζεται όλο και περισσότερο από γεωπολιτικές συγκρούσεις.
«Η Ελλάδα είναι γεφυροποιός χώρα»
Η συνολική εικόνα που επιχείρησε να προβάλει ο Κυριάκος Μητσοτάκης ήταν εκείνη μιας χώρας που επιδιώκει να λειτουργεί ως παράγοντας συνεννόησης και σταθερότητας.
Στην ομιλία του χαρακτήρισε την Ελλάδα «γεφυροποιό χώρα» και τόνισε ότι επιδιώκει να συμβάλλει στην ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου και της ευρύτερης περιοχής.
Γάζα και Ισραήλ: Η στρατηγική σχέση και οι «δύσκολες συζητήσεις»
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στις εξελίξεις στη Γάζα, μετά και τις επαφές που είχε στη Νέα Υόρκη.
Σύμφωνα με όσα ανέπτυξε στην ομιλία του, η Ελλάδα τάσσεται υπέρ μιας πολιτικής διαδικασίας που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αποκλιμάκωση και μεγαλύτερη ασφάλεια στην περιοχή, σημειώνοντας παράλληλα ότι η στρατηγική σχέση της Αθήνας με το Ισραήλ δεν αποκλείει την ύπαρξη ανοιχτών και δύσκολων συζητήσεων.
Αναφορές έγιναν ακόμη στον Λίβανο, όπου η Ελλάδα επισημαίνει την ανάγκη να μη δημιουργηθεί κενό ασφάλειας, αλλά και στη Λιβύη, με τον πρωθυπουργό να επαναφέρει το ελληνικό ενδιαφέρον για συμφωνία οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών.
Η οικονομία στο βήμα του ΟΗΕ
Από την ομιλία δεν έλειψε και η οικονομία, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να παρουσιάζει τη μεταβολή της εικόνας της χώρας σε σχέση με την περίοδο της οικονομικής κρίσης.
Υπενθύμισε ότι η Ελλάδα είχε χάσει περισσότερο από το ένα τέταρτο του ΑΕΠ της κατά τη διάρκεια της κρίσης και υποστήριξε ότι σήμερα βρίσκεται σε διαφορετική θέση, με ισχυρότερη ανάπτυξη, προσέλκυση επενδύσεων, βελτίωση των δημόσιων οικονομικών και αποκλιμάκωση του χρέους.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο κόστος δανεισμού, λέγοντας ότι η Ελλάδα δανείζεται πλέον με χαμηλότερες αποδόσεις από τέσσερις χώρες της G7, χρησιμοποιώντας το στοιχείο αυτό ως ένδειξη της αλλαγής της εικόνας της χώρας στις διεθνείς αγορές.
Από την οικονομική κρίση στην τεχνητή νοημοσύνη
Στο ευρύτερο αφήγημα της ομιλίας εντάχθηκαν και οι τεχνολογικές προκλήσεις της επόμενης ημέρας, με αιχμή την τεχνητή νοημοσύνη και την ανάγκη τα κράτη να προσαρμοστούν σε ένα νέο διεθνές περιβάλλον που αλλάζει με μεγάλη ταχύτητα.
Το μήνυμα που επιχείρησε να εκπέμψει η ελληνική πλευρά από τη Νέα Υόρκη ήταν ότι η χώρα θέλει να βρίσκεται ταυτόχρονα στον πυρήνα των γεωπολιτικών, ενεργειακών και τεχνολογικών εξελίξεων, συνδέοντας τη θέση της στην Ανατολική Μεσόγειο με τον ευρωπαϊκό της ρόλο.
Η ομιλία Μητσοτάκη στον ΟΗΕ κινήθηκε έτσι σε χαμηλότερους τόνους απέναντι στην Τουρκία, χωρίς όμως να αλλάζει το πλαίσιο των ελληνικών θέσεων για το Δίκαιο της Θάλασσας και το casus belli. Ταυτόχρονα, έδωσε έμφαση στο Κυπριακό, στις ενεργειακές διασυνδέσεις, στη Μέση Ανατολή και στην οικονομική εικόνα της χώρας, επιχειρώντας να παρουσιάσει την Ελλάδα ως σταθερό κρίκο σε μια περιοχή όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες παραμένουν εύθραυστες.
