Πρώτο πακέτο στήριξης για 15 ημέρες και νέα απόφαση στα μέσα Οκτωβρίου – Στο επίκεντρο το diesel και το πετρέλαιο θέρμανσης – Τι ισχύει για τη βενζίνη
Σε δύο φάσεις σχεδιάζει η κυβέρνηση να κινηθεί απέναντι στο νέο κύμα αυξήσεων στα καύσιμα, με τις πρώτες παρεμβάσεις να ενεργοποιούνται από τις αρχές Οκτωβρίου και τις επόμενες αποφάσεις να λαμβάνονται ανάλογα με την πορεία των διεθνών τιμών.
Το πρώτο πακέτο μέτρων για τα καύσιμα κίνησης αναμένεται να ανακοινωθεί στις 30 Σεπτεμβρίου και θα αφορά, σε πρώτη φάση, το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου. Στις 14 Οκτωβρίου θα γίνει νέα αξιολόγηση των δεδομένων, ενώ θα ανακοινωθεί και η παρέμβαση για το πετρέλαιο θέρμανσης, η διάθεση του οποίου αρχίζει στις 15 Οκτωβρίου.
Η επιλογή μιας παρέμβασης περιορισμένης αρχικά στις 15 ημέρες δεν είναι τυχαία. Οι διεθνείς τιμές πετρελαίου και κυρίως των έτοιμων πετρελαϊκών προϊόντων παρουσιάζουν έντονες διακυμάνσεις και το οικονομικό επιτελείο επιδιώκει να κρατήσει «πυρομαχικά» για το επόμενο διάστημα, εφόσον οι πιέσεις συνεχιστούν.
Diesel: Στα ύψη το κόστος για ένα γέμισμα
Η μεγαλύτερη πίεση καταγράφεται αυτή την περίοδο στο diesel, με την τιμή του να έχει εκτιναχθεί και να επιβαρύνει όχι μόνο τους οδηγούς αλλά και ολόκληρη την αλυσίδα μεταφορών και διακίνησης προϊόντων.
Η μέση τιμή στην Ελλάδα βρίσκεται κοντά στα 2,224 ευρώ το λίτρο, ενώ σε αρκετές περιοχές και κυρίως σε νησιά η τιμή κινείται πολύ υψηλότερα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, στη Σαντορίνη μπορεί να φτάσει έως τα 2,669 ευρώ, στη Ρόδο τα 2,619 ευρώ και στην Αθήνα έως τα 2,548 ευρώ το λίτρο.
Με μέση πανελλαδική τιμή 2,224 ευρώ, ένα γέμισμα 50 λίτρων κοστίζει περίπου 111 ευρώ, όταν τον περασμένο Φεβρουάριο το αντίστοιχο κόστος ήταν περίπου 78,50 ευρώ.
Η διαφορά ξεπερνά έτσι τα 32 ευρώ σε κάθε γέμισμα, γεγονός που εξηγεί και την πίεση για συνέχιση της κρατικής παρέμβασης.
Η επιδότηση του diesel τον Οκτώβριο
Η συνέχιση της στήριξης στο diesel για τον Οκτώβριο έχει ήδη προαναγγελθεί από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, χωρίς ωστόσο να έχει ακόμη κλειδώσει το τελικό ύψος της παρέμβασης.
Ο πρωθυπουργός έχει δηλώσει ότι θα υπάρξει επέκταση της στήριξης στο diesel για τον Οκτώβριο, ξεκαθαρίζοντας ταυτόχρονα ότι η κυβέρνηση ιεραρχεί ως πρώτη προτεραιότητα το πετρέλαιο θέρμανσης.
Τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο η κρατική επιδότηση στο diesel είχε διαμορφωθεί στα 10 λεπτά ανά λίτρο, ενώ τους προηγούμενους μήνες η παρέμβαση είχε φτάσει ακόμη και τα 20 λεπτά.
Το ύψος της νέας επιδότησης θα εξαρτηθεί σε σημαντικό βαθμό από το πού θα βρίσκονται οι διεθνείς τιμές στο τέλος Σεπτεμβρίου.
Γιατί η κυβέρνηση κρατά ανοιχτό το δεύτερο 15ήμερο
Στο οικονομικό επιτελείο δεν θέλουν να δεσμεύσουν από τώρα το σύνολο των διαθέσιμων πόρων.
Η έντονη μεταβλητότητα στις αγορές πετρελαίου και η αβεβαιότητα γύρω από τη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο οι τιμές μπορούν να αλλάξουν σημαντικά μέσα σε λίγες ημέρες.
Για τον λόγο αυτό, η πρώτη απόφαση θα καλύπτει μόνο το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου και στις 14 Οκτωβρίου θα εξεταστεί εάν απαιτείται συνέχιση ή αλλαγή της επιδότησης.
Πετρέλαιο θέρμανσης: Διπλή παρέμβαση πριν από τις 15 Οκτωβρίου
Το μεγαλύτερο βάρος πέφτει στο πετρέλαιο θέρμανσης.
Ο κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει διπλή παρέμβαση, τόσο απευθείας στην τιμή της αντλίας όσο και μέσω του επιδόματος θέρμανσης.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει ότι, χωρίς κρατική παρέμβαση, η τιμή εκκίνησης θα μπορούσε να κινηθεί κοντά στα 2 ευρώ το λίτρο, χαρακτηρίζοντας ένα τέτοιο ενδεχόμενο μη αποδεκτό.
Παράλληλα έχει θέσει ως στόχο η τιμή εκκίνησης στις 15 Οκτωβρίου να βρίσκεται αισθητά χαμηλότερα από τα περίπου 1,75 ευρώ το λίτρο στα οποία είχε κλείσει η προηγούμενη περίοδος διάθεσης.
Στην προσπάθεια αναμένεται να συμμετάσχουν τόσο το κράτος όσο και τα διυλιστήρια, ώστε μέρος της στήριξης να περάσει απευθείας στην τελική τιμή που θα βλέπει ο καταναλωτής στην αντλία.
Αυξάνεται και το επίδομα θέρμανσης
Παράλληλα, έχει προαναγγελθεί οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει ανακοινωθεί το ακριβές ποσοστό.
Το επίδομα δεν περιορίζεται μόνο στα νοικοκυριά που χρησιμοποιούν πετρέλαιο, αλλά καλύπτει και άλλες μορφές θέρμανσης με βάση τα προβλεπόμενα κριτήρια.
Ιδιαίτερη βαρύτητα εξακολουθεί να δίνεται στις ψυχρότερες περιοχές της χώρας, όπου οι ενεργειακές ανάγκες είναι μεγαλύτερες.
Τι θα γίνει με τη βενζίνη
Διαφορετική είναι, προς το παρόν, η εικόνα για τη βενζίνη.
Ο πρωθυπουργός έχει δηλώσει ότι δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή εξαγγελία για παρέμβαση στην αμόλυβδη, καθώς οι διαθέσιμοι δημοσιονομικοί πόροι κατευθύνονται κατά προτεραιότητα στο πετρέλαιο θέρμανσης και στο diesel.
Παράλληλα, η κυβέρνηση εμφανίζεται αρνητική σε μια μόνιμη και οριζόντια μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, επικαλούμενη το μεγάλο δημοσιονομικό κόστος.
Ωστόσο, το ενδεχόμενο πρόσθετων έκτακτων παρεμβάσεων δεν κλείνει οριστικά, εφόσον οι διεθνείς τιμές παραμείνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα σε πολύ υψηλά επίπεδα.
Η ακρίβεια στο diesel περνά και στα προϊόντα
Η άνοδος του diesel αποτελεί ιδιαίτερο πονοκέφαλο για την οικονομία επειδή δεν περιορίζεται στο κόστος μετακίνησης των νοικοκυριών.
Ακριβότερο diesel σημαίνει αυξημένα έξοδα για μεταφορικές επιχειρήσεις, αγρότες, βιομηχανίες, επαγγελματίες και εταιρείες logistics. Το αυξημένο λειτουργικό κόστος μπορεί στη συνέχεια να μεταφερθεί στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών.
Οι αγρότες περιμένουν παράλληλα την εφαρμογή του αφορολόγητου πετρελαίου στην αντλία από τον Νοέμβριο, ενώ πρόσθετη στήριξη ζητούν και οι επαγγελματίες της αλιείας.
Το κρίσιμο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου
Το πρώτο μισό του Οκτωβρίου μετατρέπεται έτσι σε βαρόμετρο για τις επόμενες κυβερνητικές κινήσεις.
Η 30ή Σεπτεμβρίου αποτελεί τον πρώτο σταθμό για τα καύσιμα κίνησης, ενώ η 14η Οκτωβρίου θα είναι η ημερομηνία κατά την οποία θα επανεκτιμηθεί η κατάσταση και θα εξειδικευτούν τα μέτρα για το πετρέλαιο θέρμανσης.
Η κατεύθυνση έχει ήδη δοθεί: στήριξη στο diesel, μεγάλη παρέμβαση στο πετρέλαιο θέρμανσης και διατήρηση δημοσιονομικών εφεδρειών σε περίπτωση που η ενεργειακή κρίση επιμείνει.
Το πόσο βαθιά θα φτάσει τελικά η μείωση στην αντλία θα κριθεί από έναν παράγοντα που εξακολουθεί να αλλάζει καθημερινά: τις διεθνείς τιμές των καυσίμων.
