Οι αγορές ποντάρουν σε αποκλιμάκωση και επαναφορά των ενεργειακών ροών – Στο τραπέζι σταδιακή συμφωνία Ουάσιγκτον–Τεχεράνης – Γιατί τα Στενά του Ορμούζ κρατούν ακόμη το «κλειδί» των διεθνών τιμών
Σημαντική αποκλιμάκωση κατέγραψαν οι τιμές του πετρελαίου, καθώς οι αγορές άρχισαν να προεξοφλούν ότι Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν μπορεί να βρίσκονται ένα βήμα πιο κοντά σε σταδιακή συμφωνία για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Το Brent κινήθηκε χαμηλότερα μετά το ισχυρό ράλι των προηγούμενων συνεδριάσεων, ενώ και το αμερικανικό WTI υποχώρησε, καθώς οι επενδυτές αντέδρασαν στις πληροφορίες ότι Ουάσιγκτον και Τεχεράνη συζητούν ένα μοντέλο σταδιακής αποκλιμάκωσης.
Σύμφωνα με Reuters, οι συνομιλίες στη Νέα Υόρκη αφορούν μια σταδιακή διαδικασία εξόδου από την επτάμηνη σύγκρουση, με βασικό αντάλλαγμα από την ιρανική πλευρά το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και από την αμερικανική πλευρά την άρση ή χαλάρωση του οικονομικού και ναυτικού αποκλεισμού.
Το επταήμερο σχέδιο του Ιράν
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η πρόταση που παρουσίασε ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, σύμφωνα με την οποία η Τεχεράνη εμφανίζεται έτοιμη να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ μέσα σε διάστημα επτά ημερών, εφόσον οι ΗΠΑ προχωρήσουν σε συγκεκριμένα βήματα αποκλιμάκωσης.
Η πρόταση έχει μεταφερθεί στην Ουάσιγκτον μέσω διαμεσολαβητών και, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, συνδέει την επαναλειτουργία της κρίσιμης θαλάσσιας οδού με την επανέναρξη συνομιλιών για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Η Τεχεράνη είχε ήδη αφήσει να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να ανοίξει το Ορμούζ εάν οι ΗΠΑ περιόριζαν τη στρατιωτική πίεση και ήραν τον αποκλεισμό σε ιρανικά λιμάνια.
Γιατί η αγορά αντέδρασε αμέσως
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαύλους στον κόσμο.
Σε κανονικές συνθήκες, περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου διέρχεται από τη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μια ένδειξη αποκλιμάκωσης μπορεί να αφαιρέσει μέρος του γεωπολιτικού «premium» που έχει ενσωματωθεί στις τιμές τους τελευταίους μήνες.
Η αγορά, με άλλα λόγια, δεν περιμένει να υπογραφεί πρώτα μια οριστική συμφωνία.
Αρκεί η προσδοκία ότι οι ροές μπορεί να αποκατασταθούν για να αλλάξει η ψυχολογία των traders.
Brent και WTI κάτω από πίεση
Το Brent κινήθηκε προς τα 105,7 δολάρια το βαρέλι, μετά την άνοδο άνω του 7% στις δύο προηγούμενες συνεδριάσεις, ενώ το WTI διαμορφώθηκε κοντά στα 93 δολάρια.
Η υποχώρηση δεν σημαίνει ότι η αγορά θεωρεί πως ο κίνδυνος έχει εξαφανιστεί.
Σημαίνει ότι οι επενδυτές προσπαθούν να τιμολογήσουν εκ νέου το ενδεχόμενο μιας συμφωνίας που θα μπορούσε να αποκαταστήσει σημαντικό μέρος των ενεργειακών ροών από τον Περσικό Κόλπο.
Η σύγκρουση συνεχίζεται – Και η μεταβλητότητα επίσης
Το βασικό πρόβλημα είναι ότι η Μέση Ανατολή παραμένει εξαιρετικά ασταθής.
Η σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν πλησιάζει το τέλος του έβδομου μήνα, ενώ οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και θαλάσσιες οδούς εξακολουθούν να επηρεάζουν τις αγορές.
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν παρουσιάσει μεγάλες διακυμάνσεις μέσα σε λίγες ημέρες, καθώς εναλλάσσονται οι πληροφορίες για διπλωματική πρόοδο με νέα επεισόδια ή επιθέσεις.
Αυτός είναι και ο λόγος που οι αναλυτές εξακολουθούν να θεωρούν ιδιαίτερα εύθραυστη οποιαδήποτε αποκλιμάκωση.
Το Brent παραμένει πολύ ψηλότερα από την αρχή του έτους
Παρά την τελευταία πτώση, το Brent εξακολουθεί να βρίσκεται σε πολύ υψηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με την αρχή του έτους.
Οι υψηλές τιμές έχουν ήδη περάσει σε καύσιμα, μεταφορές, παραγωγικό κόστος και πληθωρισμό, αναγκάζοντας κυβερνήσεις και κεντρικές τράπεζες να παρακολουθούν με ιδιαίτερη ανησυχία τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Η ενεργειακή κρίση δεν περιορίζεται πλέον στο αργό πετρέλαιο.
Diesel, βενζίνη, ναύλοι και ασφαλιστικό κόστος μεταφορών έχουν επίσης επηρεαστεί, δημιουργώντας πιέσεις σε ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία.
Ορμούζ: Το μεγάλο διαπραγματευτικό χαρτί
Τα Στενά του Ορμούζ έχουν μετατραπεί ουσιαστικά στο βασικό διαπραγματευτικό χαρτί της Τεχεράνης.
Το Ιράν επιδιώκει χαλάρωση του αμερικανικού αποκλεισμού και των κυρώσεων.
Οι ΗΠΑ, από την άλλη, θέλουν να αποκατασταθεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα χωρίς να εμφανιστούν ότι υποχωρούν υπό πίεση.
Αυτό εξηγεί και γιατί η συμφωνία εξετάζεται σε φάσεις.
Καμία πλευρά δεν θέλει να κάνει την πρώτη μεγάλη παραχώρηση χωρίς προηγουμένως να έχει λάβει αντίστοιχο αντάλλαγμα.
Σαουδική Αραβία: Το δεύτερο κλειδί των αγορών
Παράλληλα, οι αγορές κοιτούν και τη Σαουδική Αραβία.
Ο κρίσιμος αγωγός Ανατολής–Δύσης, που επιτρέπει στο Ριάντ να παρακάμπτει τα Στενά του Ορμούζ και να μεταφέρει πετρέλαιο προς την Ερυθρά Θάλασσα, έχει επίσης βρεθεί στο επίκεντρο επιθέσεων και προβλημάτων.
Πρόσφατα υπήρξαν ενδείξεις ότι η Σαουδική Αραβία προετοιμάζει την επαναλειτουργία του αγωγού, εξέλιξη που είχε επίσης πιέσει χαμηλότερα τις τιμές του πετρελαίου.
Οι Χούθι κρατούν ανοιχτό τον κίνδυνο
Την ίδια ώρα, οι επιθέσεις των Χούθι εξακολουθούν να αποτελούν σοβαρό παράγοντα αστάθειας.
Η Σαουδική Αραβία έχει ανακοινώσει αναχαιτίσεις πυραύλων με στόχο ενεργειακές εγκαταστάσεις και πόλεις, ενώ η ασφάλεια των ενεργειακών υποδομών της περιοχής παραμένει εύθραυστη.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μια συμφωνία για το Ορμούζ δεν θα εξαφανίσει αυτομάτως το risk premium από τις τιμές του πετρελαίου.
Το σενάριο των 100 δολαρίων
Στην αγορά επικρατεί η εκτίμηση ότι, χωρίς σημαντική πολιτική εξέλιξη, το Brent μπορεί να παραμείνει για μεγάλο διάστημα σε υψηλά επίπεδα.
Μια αξιόπιστη συμφωνία που θα επιτρέψει την πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ θα μπορούσε να ασκήσει ισχυρότερη καθοδική πίεση.
Αντίθετα, μια νέα κλιμάκωση ή επίθεση σε κρίσιμες ενεργειακές εγκαταστάσεις θα μπορούσε να επαναφέρει γρήγορα το σενάριο νέου ράλι.
Τα επόμενα 24ωρα κρίνουν πολλά
Οι αγορές έχουν πλέον στραμμένο το βλέμμα στη Νέα Υόρκη και στις επαφές που πραγματοποιούνται στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
Το βασικό ερώτημα είναι αν το ιρανικό επταήμερο σχέδιο μπορεί να μετατραπεί σε εφαρμόσιμη συμφωνία.
Αν συμβεί αυτό, η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να αποτελέσει τη σημαντικότερη εξέλιξη στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου εδώ και μήνες.
Μέχρι τότε, όμως, η αγορά παραμένει εγκλωβισμένη ανάμεσα σε δύο εντελώς διαφορετικά σενάρια: διπλωματική αποκλιμάκωση που θα ρίξει τις τιμές ή νέα γεωπολιτική έκρηξη που μπορεί να τις εκτοξεύσει ξανά.
