Η Ελλάδα κλείνει τον κύκλο του «Ελλάδα 2.0» με επιχορηγήσεις 4,4 δισ. ευρώ και δάνεια 2,35 δισ. – Μαζί με τις προηγούμενες εκκρεμείς δόσεις, οι αναμενόμενες εκταμιεύσεις έως το τέλος του έτους φτάνουν τα 11,3 δισ. ευρώ
Στην τελική ευθεία μπαίνει το Ταμείο Ανάκαμψης για την Ελλάδα, καθώς η Αθήνα προχωρά στην υποβολή του τελευταίου διπλού αιτήματος πληρωμής προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κλείνοντας έναν χρηματοδοτικό κύκλο που στήριξε επί σχεδόν πέντε χρόνια επενδύσεις, μεταρρυθμίσεις και έργα σε ολόκληρη τη χώρα.
Το νέο αίτημα φτάνει συνολικά τα 6,75 δισ. ευρώ και αφορά την τελευταία δόση επιχορηγήσεων, ύψους 4,4 δισ. ευρώ, καθώς και την τελευταία δόση δανείων, ύψους 2,35 δισ. ευρώ.
Με την κίνηση αυτή, το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» περνά στην τελική φάση αξιολόγησης και χρηματοδότησης.
Στόχος τα 11,3 δισ. ευρώ μέχρι το τέλος του έτους
Το τελευταίο αίτημα δεν είναι το μοναδικό ποσό που βρίσκεται σε αναμονή.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει ακόμη προηγούμενο ελληνικό αίτημα, το οποίο περιλαμβάνει περίπου 865,8 εκατ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και 3,8 δισ. ευρώ σε δάνεια.
Αθροιστικά, το ποσό αυτό προσεγγίζει τα 4,6 δισ. ευρώ.
Εφόσον ολοκληρωθούν θετικά οι σχετικές αξιολογήσεις, το συνολικό ύψος των πόρων που αναμένει να εισπράξει η Ελλάδα από τα τελευταία αιτήματα μπορεί να φτάσει περίπου τα 11,3 δισ. ευρώ έως το τέλος του 2026.
Η κλεψύδρα αδειάζει για τα δικαιολογητικά
Το πιο κρίσιμο σημείο της διαδικασίας είναι πλέον η πιστοποίηση ότι τα συμφωνημένα έργα και οι μεταρρυθμίσεις έχουν πράγματι ολοκληρωθεί.
Δεν αρκεί ένα έργο να έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα ή να έχουν εκτελεστεί οι βασικές εργασίες.
Για να θεωρηθεί ολοκληρωμένο ένα ορόσημο, πρέπει να έχουν υποβληθεί εγκαίρως στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή όλα τα στοιχεία και τα δικαιολογητικά που αποδεικνύουν την υλοποίησή του.
Αυτό σημαίνει ότι τις τελευταίες ημέρες εξελίσσεται ένας πραγματικός αγώνας πιστοποιήσεων και ελέγχων ώστε να «κλειδώσουν» τα τελευταία ορόσημα του προγράμματος.
Η επίσημη ελληνική ενημέρωση αναφέρει ότι το φυσικό αντικείμενο των έργων, επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων που συνδέονται με το τελικό αίτημα είχε ολοκληρωθεί έως τις 31 Αυγούστου 2026.
Τα έργα που πρέπει να αποδειχθεί ότι ολοκληρώθηκαν
Μεταξύ των δράσεων που συνδέονται με το Ταμείο Ανάκαμψης βρίσκονται παρεμβάσεις στην Υγεία, την ψηφιοποίηση, τις υποδομές, την ενεργειακή μετάβαση, την εκπαίδευση και τις επενδύσεις επιχειρήσεων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην τελική πιστοποίηση μεγάλων έργων, μεταξύ των οποίων και παρεμβάσεις σε Κέντρα Υγείας, ώστε να αποδεικνύεται όχι μόνο η κατασκευαστική ολοκλήρωση αλλά και η λειτουργική παράδοσή τους.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με τους κανόνες του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, προχωρά σε εκταμιεύσεις μόνο αφού διαπιστώσει ότι τα συμφωνημένα ορόσημα και οι στόχοι έχουν εκπληρωθεί ικανοποιητικά.
Τι σημαίνει το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης
Η ολοκλήρωση του «Ελλάδα 2.0» δεν σημαίνει ότι σταματά η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση προς την ελληνική οικονομία.
Το επόμενο κεφάλαιο περνά σε εργαλεία όπως το ΕΣΠΑ, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και τα νέα χρηματοδοτικά προγράμματα της επόμενης ευρωπαϊκής περιόδου.
Παράλληλα, η Ελλάδα προετοιμάζεται για τη νέα προγραμματική περίοδο 2028-2034, στο πλαίσιο της οποίας θα διαμορφωθούν οι επόμενοι μεγάλοι χρηματοδοτικοί φάκελοι.
Οι μεταρρυθμίσεις δεν τελειώνουν μαζί με τις εκταμιεύσεις
Το τέλος των πληρωμών από το Ταμείο Ανάκαμψης δεν κλείνει και την ευρωπαϊκή εποπτεία.
Από το 2027 και μετά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί την πορεία μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων μέσω του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και των ειδικών συστάσεων προς κάθε κράτος-μέλος. Η διαδικασία αυτή αποτελεί πάγιο τμήμα του ευρωπαϊκού συντονισμού οικονομικών και κοινωνικών πολιτικών.
Για την Ελλάδα, συνεπώς, το 2026 αποτελεί το τέλος ενός τεράστιου κύκλου χρηματοδότησης, αλλά όχι το τέλος των δεσμεύσεων.
Το μεγάλο στοίχημα είναι πλέον διπλό: να εξασφαλιστούν όλες οι τελευταίες εκταμιεύσεις και ταυτόχρονα να περάσει η οικονομία στην επόμενη εποχή χρηματοδότησης χωρίς να δημιουργηθεί επενδυτικό κενό.
