Στο υψηλό ενεργειακό κόστος αναφέρθηκε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην ομιλία της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο, βρέθηκε προαναγγέλλοντας παράλληλα μέτρα για την άμεση στήριξη πολιτών και επιχειρήσεων, αλλά και επενδύσεις για τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρώπης. «Δεν υπάρχει μία και μοναδική λύση για ολόκληρη την ΕΕ» τόνισε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ευελιξία και διαφορετικά εργαλεία ανά κράτος μέλος.
Στην ομιλία της, στο πλαίσιο της συζήτησης προετοιμασίας για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 15/16 Οκτωβρίου, η πρόεδρος της Κομισιόν μίλησε εκτενώς για το «θέμα που μας επηρεάζει όλους», όπως είπε, το υψηλό ενεργειακό κόστος. Όπως τόνισε, από το τέλος Φεβρουαρίου, οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί κατά 140%. Οι τιμές του πετρελαίου κίνησης έχουν διπλασιαστεί. Η Ευρώπη επιβαρύνεται με επιπλέον 100 δισ. ευρώ, χωρίς να έχει εισαχθεί ούτε ένα επιπλέον μόριο ενέργειας. «Επομένως, όλοι αισθανόμαστε αυτές τις αυξημένες τιμές. Οι επιχειρήσεις βρίσκονται υπό μεγάλη πίεση, οι πολίτες δυσκολεύονται να πληρώσουν τους λογαριασμούς τους και αυτό, φυσικά, θα μπορούσε να ενταθεί καθώς πλησιάζουμε στον χειμώνα» τόνισε.
Αναφερόμενη στον πόλεμο στην Ουκρανία, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η Ε.Ε. μείωσε την εξάρτησή της από το ρωσικό αέριο από 45% το 2022 σε 12% σήμερα, με στόχο το μηδέν έως το τέλος του έτους. Παράλληλα, πάνω από 70% της ηλεκτρικής ενέργειας προέρχεται πλέον από καθαρές πηγές. Όπως είπε, οι σημερινές αποφάσεις πρέπει αν ακολουθούν την ίδια λογική: «Βραχυπρόθεσμα, πρέπει να στηρίξουμε τα κράτη-μέλη ώστε να αντιμετωπίσουν την άμεση πίεση. Όμως, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, πρέπει να συνεχίσουμε να αντιμετωπίζουμε τα διαρθρωτικά προβλήματα που μας αφήνουν εκτεθειμένους στις ασταθείς αγορές ξένων ορυκτών καυσίμων. Πρέπει, λοιπόν, να επενδύσουμε στην ανθεκτικότητά μας».
«Οι ενεργειακές προκλήσεις δεν είναι ίδιες σε ολόκληρη την ΕΕ, επειδή κάθε κράτος-μέλος έχει διαφορετικό ενεργειακό μείγμα» είπε ακόμη η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προσθέτοντας ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική λύση για ολόκληρη την ΕΕ. Παράλληλα, εξήγησε ότι το ενεργειακό κόστος διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα, ανάλογα με το ενεργειακό μείγμα της. Σε ένα κράτος-μέλος, η μεγαβατώρα κοστίζει περίπου 145 ευρώ, επειδή η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας επηρεάζεται κυρίως από το φυσικό αέριο. Αντίθετα, σε ένα άλλο κράτος-μέλος, η μεγαβατώρα κοστίζει μόλις 70 ευρώ, καθώς η παραγωγή βασίζεται περισσότερο στην πυρηνική ενέργεια και στις ανανεώσιμες πηγές. Με αυτό το παράδειγμα τόνισε ότι δεν υπάρχει μία ενιαία λύση για όλα τα κράτη -μέλη, αλλά χρειάζονται διαφορετικά εργαλεία ανάλογα με το ενεργειακό μείγμα και τις ανάγκες κάθε χώρας. «Ο ρόλος μας είναι να δώσουμε στα κράτη μέλη τα εργαλεία και την ευελιξία ώστε να ανταποκριθούν», τόνισε.
Η πρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε ότι η στήριξη προς τους πολίτες πρέπει να είναι στοχευμένη και όχι οριζόντια, ώστε να κατευθύνεται κυρίως στα νοικοκυριά που έχουν πραγματικά ανάγκη. Ως παραδείγματα έφερε τη Γαλλία και τη Ρουμανία, όπου εφαρμόζονται ενεργειακά κουπόνια για οικογένειες χαμηλού εισοδήματος.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στα μέτρα για την ενίσχυση της προσφοράς ενέργειας, σημειώνοντας ότι η G7 συμφώνησε να διαθέσει 100 εκατ. βαρέλια ντίζελ και αργού πετρελαίου, με στόχο τη σταθεροποίηση των διεθνών τιμών.
Επίσης, η ΕΕ θα παρατείνει για ακόμη έναν χρόνο την ευελιξία για τους εξαγωγείς σχετικά με το μεθάνιο και θα αρχίσει στρατηγικό διάλογο για τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια, με στόχο τη μείωση του κόστους και τη διασφάλιση των απαραίτητων προμηθειών, μεταξύ άλλων και για την άμυνα.
Τέλος, ανακοίνωσε τη δημιουργία νέας ομάδας δράσης για τη συγκέντρωση της ενεργειακής ζήτησης. Στόχος είναι η Ε.Ε. να περάσει από την απλή αντιστοίχιση αγοραστών και πωλητών στη συγκέντρωση της ζήτησης και στις κοινές προμήθειες ενέργειας, μέσω ενός φορέα της αγοράς που θα αναλαμβάνει τις αγορές για λογαριασμό των κρατών μελών.
Μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης
Η κυρία Φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε στην ομιλία της και στη μακροπρόθεσμη αντιμετώπιση του ενεργειακού ζητήματος, τονίζοντας η μακροπρόθεσμη λύση είναι η μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, και η μετάβαση σε καθαρή ενέργεια που παράγεται στην Ευρώπη.
Παρά την αύξηση της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές, μεγάλο μέρος της νέας δυναμικότητας παραμένει εκτός δικτύου. Γι’ αυτό, όπως σημείωσε, χρειάζονται επείγουσες επενδύσεις στα ευρωπαϊκά δίκτυα, ώστε η καθαρή ενέργεια να φτάνει εκεί όπου χρειάζεται.
Παράλληλα, η Ε.Ε. πρέπει να αυξήσει τη χρήση της ηλεκτρικής ενέργειας. Το Σχέδιο Δράσης για την Ηλεκτροδότηση προβλέπει διπλασιασμό του μεριδίου της ηλεκτρικής ενέργειας στην τελική κατανάλωση έως το 2040, κάτι που, σύμφωνα με την ίδια, θα μπορούσε να μειώσει τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων κατά 260 δισ. ευρώ ετησίως.
Τους επόμενους μήνες, η Επιτροπή θα παρουσιάσει συγκεκριμένα μέτρα για την επίτευξη αυτού του στόχου. Η βασική λογική είναι ότι κάθε μονάδα καθαρής ενέργειας που παράγεται και καταναλώνεται στην Ευρώπη μειώνει την ανάγκη εισαγωγών από ασταθείς διεθνείς αγορές.
Τέλος, για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, τόνισε ότι οι μεγάλες περικοπές θα έθεταν σε κίνδυνο τις κοινές ευρωπαϊκές προτεραιότητες και, γι’ αυτό, χρειάζονται νέοι ίδιοι πόροι της Ε.Ε. για να χρηματοδοτηθούν οι αυξημένες ανάγκες.
