Νέα ένταση καταγράφεται στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, με τη χονδρεμπορική τιμή του ρεύματος να παραμένει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα και να αποτυπώνει τη νευρικότητα που κυριαρχεί πλέον σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά.
Για σήμερα, η μέση τιμή στο Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας διαμορφώνεται στα 162,46 ευρώ ανά μεγαβατώρα, όταν μόλις την Κυριακή 4 Οκτωβρίου είχε υποχωρήσει στα 110,84 ευρώ/MWh.
Η διαφορά είναι μεγάλη και καταγράφει μια απότομη επιστροφή των ανοδικών πιέσεων μέσα σε λίγα εικοσιτετράωρα.
Τη Δευτέρα η αγορά κατέγραψε άνοδο κατά 34,88%, ενώ την Τρίτη ακολούθησε νέα αύξηση κατά 11,98%, με τη μέση τιμή να φτάνει στα 167,42 ευρώ/MWh.
Για σήμερα Τετάρτη σημειώνεται μικρή διόρθωση της τάξης του 2,96%, χωρίς ωστόσο να αλλάζει η συνολική εικόνα της αγοράς.
Έως 328 ευρώ η μεγαβατώρα
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ενδοημερήσια διακύμανση των τιμών.
Η χαμηλότερη τιμή παραμένει οριακά αρνητική, στα -0,01 ευρώ/MWh, ενώ η υψηλότερη φτάνει στα 328,35 ευρώ/MWh.
Η ψαλίδα αυτή αποτυπώνει με τον πιο καθαρό τρόπο το πόσο ευάλωτη παραμένει η αγορά στις μεταβολές της παραγωγής και της ζήτησης μέσα στην ίδια ημέρα.
Την περασμένη Κυριακή, όταν η παραγωγή από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ήταν αισθητά υψηλότερη, η χαμηλότερη τιμή είχε πέσει ακόμη και στα -23 ευρώ/MWh.
Η εικόνα αυτή δείχνει πόσο καθοριστικό ρόλο παίζουν πλέον οι ΑΠΕ στη διαμόρφωση της τελικής χονδρεμπορικής τιμής.
Οι ΑΠΕ λειτουργούν σαν «φρένο»
Την ώρα που σε αρκετές ευρωπαϊκές αγορές οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας πλησιάζουν ή και ξεπερνούν τα 200 ευρώ/MWh, η ελληνική αγορά εξακολουθεί να στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στις ΑΠΕ για να συγκρατεί το κόστος.
Την Κυριακή, όταν η συμμετοχή των ΑΠΕ στην παραγωγή έφτασε στο 74,5%, η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας είχε περιοριστεί στα 110,84 ευρώ/MWh.
Στη συνέχεια, όμως, η συμμετοχή τους μειώθηκε αισθητά.
Τη Δευτέρα υποχώρησε στο 63%, την Τρίτη στο 55% και σήμερα Τετάρτη στο 53,64%.
Παράλληλα, οι τιμές άρχισαν να ανεβαίνουν.
Η σύνδεση είναι άμεση: όσο μειώνεται η φθηνότερη παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές, τόσο μεγαλύτερος χώρος ανοίγει για ακριβότερες μονάδες, κυρίως εκείνες που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο.
Το φυσικό αέριο ξαναπαίρνει μεγαλύτερο μερίδιο
Στο σημερινό ενεργειακό μείγμα, το φυσικό αέριο καλύπτει περίπου το 25% της παραγωγής.
Ακολουθούν οι εισαγωγές με 9,64%, ο λιγνίτης με 6,51%, τα υδροηλεκτρικά με 3,52% και η αποθήκευση με 1,19%.
Η εικόνα αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το φυσικό αέριο παραμένει η βασική μεταβλητή που μεταφέρει τις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις απευθείας στην τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας.
Και αυτή τη στιγμή το αέριο κινείται ξανά ανοδικά.
Στα 76,35 ευρώ το TTF
Στο ολλανδικό hub TTF, που αποτελεί το βασικό σημείο αναφοράς για την ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου, τα συμβόλαια Νοεμβρίου έκλεισαν στα 76,35 ευρώ/MWh, σημειώνοντας ημερήσια άνοδο 3,9%.
Η αγορά εξακολουθεί να επηρεάζεται από την ένταση στη Μέση Ανατολή, τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις αυξημένες ανάγκες ενόψει του χειμώνα.
Και όσο το φυσικό αέριο παραμένει ακριβό, τόσο πιο δύσκολο γίνεται να αποκλιμακωθούν οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
Αυτό είναι και το μεγαλύτερο αγκάθι για την αγορά τους επόμενους μήνες.
Φόβοι ακόμη και για 100 ευρώ/MWh στο αέριο
Η βασική ανησυχία είναι ότι οι τιμές του φυσικού αερίου δεν έχουν ακόμη πιάσει ταβάνι.
Αρκετοί αναλυτές δεν αποκλείουν το TTF να προσεγγίσει ακόμη και τα 100 ευρώ/MWh, εφόσον ενταθούν οι γεωπολιτικές πιέσεις ή αυξηθεί απότομα η ζήτηση λόγω χαμηλών θερμοκρασιών.
Ένα τέτοιο σενάριο θα μεταφερόταν σχεδόν άμεσα στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Και αυτό σημαίνει ότι οι σημερινές τιμές των 160-170 ευρώ/MWh μπορεί να αποδειχθούν όχι μια πρόσκαιρη έξαρση, αλλά μια πρώτη ένδειξη της πίεσης που μπορεί να ακολουθήσει τους χειμερινούς μήνες.
Ο χειμώνας μπαίνει στην εξίσωση
Καθώς η Ευρώπη περνά σταδιακά στη χειμερινή περίοδο, οι ανάγκες για θέρμανση αυξάνονται και μαζί τους αυξάνεται η κατανάλωση φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας.
Η αγορά βρίσκεται έτσι μπροστά σε μια δύσκολη εξίσωση.
Αν οι ΑΠΕ συνεχίσουν να έχουν ισχυρή παραγωγή, μπορούν να περιορίσουν τις ακραίες τιμές.
Αν όμως υπάρξουν ημέρες χαμηλής αιολικής και ηλιακής παραγωγής, τότε η εξάρτηση από το φυσικό αέριο αυξάνεται και μαζί της αυξάνεται και το κόστος.
Η απότομη μεταβολή των τελευταίων ημερών, από τα 110,84 ευρώ στα 162,46 ευρώ/MWh, δείχνει πόσο γρήγορα μπορεί να αλλάξει η εικόνα.
Το αποτέλεσμα είναι ότι η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας μπαίνει στον χειμώνα με ελάχιστα περιθώρια εφησυχασμού.
Οι ΑΠΕ εξακολουθούν να λειτουργούν ως βασικό «ανάχωμα», όμως το ακριβό φυσικό αέριο και η γεωπολιτική αβεβαιότητα κρατούν το ρεύμα σε τροχιά υψηλών τιμών.
