Για τέταρτη συνεχόμενη ημέρα χιλιάδες μαθητές, φοιτητές και πολίτες κατέβηκαν στους δρόμους της Αλβανίας, απαιτώντας την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα. Οι διαδηλώσεις συνεχίστηκαν σήμερα Παρασκευή έπειτα από άλλη μία νύχτα βίαιων συγκρούσεων με την αστυνομία, πυρκαγιών και εκτεταμένων καταστροφών στο κέντρο των Τιράνων.
Η κατάσταση στην πρωτεύουσα της Αλβανίας παραμένει ιδιαίτερα τεταμένη, καθώς οι κινητοποιήσεις -που άρχισαν με αιτήματα για καλύτερη εκπαίδευση, αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και μείωση του κόστους ζωής- έχουν εξελιχθεί σε μαζική αντικυβερνητική διαμαρτυρία. Στο επίκεντρο των διαδηλώσεων βρίσκεται πλέον η διαφθορά, καθώς οι διαδηλωτές κατηγορούν την κυβέρνηση ότι αγνοεί εδώ και μήνες τις ανησυχίες τους.
Από νωρίς το πρωί σήμερα χιλιάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στο κέντρο των Τιράνων, κρατώντας πλακάτ και φωνάζοντας συνθήματα κατά της κυβέρνησης. Στην κεντρική πλατεία της πρωτεύουσας, μαθητές και φοιτητές έκαναν πορεία με κατεύθυνση το υπουργείο Παιδείας, θέλοντας να διαμαρτυρηθούν για την κατάσταση στα εκπαιδευτικά ιδρύματα και το αυξανόμενο κόστος των σπουδών. Παράλληλα, ομάδες διαδηλωτών επιχείρησαν να προσεγγίσουν το πρωθυπουργικό γραφείο, φωνάζοντας το σύνθημα «να πέσει η κυβέρνηση του Έντι Ράμα».
Ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις αναπτύχθηκαν στα σημεία των συγκεντρώσεων, προκειμένου να αποτρέψουν την είσοδο διαδηλωτών σε κυβερνητικά κτίρια. Οι συγκρούσεις συνεχίστηκαν, με την αστυνομία να χρησιμοποιεί δακρυγόνα για να απωθήσει ομάδες διαδηλωτών.
Χθες Πέμπτη, διαδηλωτές προσπάθησαν να προσεγγίσουν το Κοινοβούλιο και το γραφείο του πρωθυπουργού, αλλά απωθήθηκαν από την αστυνομία με χρήση δακρυγόνων. Ακολούθησαν επεισόδια σε δρόμους της πρωτεύουσας, με ζημιές σε δημόσια κτίρια και επιχειρήσεις, ενώ σε ορισμένα σημεία εκδηλώθηκαν πυρκαγιές.
Οι κινητοποιήσεις έχουν συνοδευτεί από τραυματισμούς και συλλήψεις, χωρίς να υπάρχει ακόμη ενιαίος, επιβεβαιωμένος απολογισμός για το σύνολο των επεισοδίων.
Συνεργεία του Δήμου Τιράνων εργάστηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας για να απομακρύνουν σπασμένα αντικείμενα και να καθαρίσουν τους δρόμους.
Η ένταση επηρέασε και την καθημερινότητα της πόλης, καθώς οι συγκοινωνίες στο κέντρο διακόπηκαν λόγω των πορειών, ενώ πολλά καταστήματα παρέμειναν κλειστά. Μάλιστα, ορισμένοι καταστηματάρχες τοποθέτησαν μηνύματα για τους διαδηλωτές, γράφοντας «είμαστε μαζί σας, μη σπάτε τα καταστήματα μας».
Στην πρώτη γραμμή των κινητοποιήσεων βρίσκονται μαθητές και φοιτητές, οι οποίοι καταγγέλλουν ότι η κυβέρνηση έχει αφήσει άλυτα σοβαρά προβλήματα της εκπαίδευσης.
Τα αιτήματά τους περιλαμβάνουν καλύτερες συνθήκες σπουδών, οικονομική στήριξη, αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και περισσότερες ευκαιρίες εργασίας μετά την αποφοίτηση. Ωστόσο, οι διαμαρτυρίες έχουν πλέον αποκτήσει ευρύτερο πολιτικό χαρακτήρα. Οι διαδηλωτές υποστηρίζουν ότι η διαφθορά εμποδίζει την ανάπτυξη της χώρας και περιορίζει τις προοπτικές των νέων, ενώ κατηγορούν την κυβέρνηση Ράμα ότι δεν ανταποκρίθηκε στα αιτήματά τους κατά τους προηγούμενους μήνες.
Πολλοί επικαλούνται και τις ειρηνικές κινητοποιήσεις του καλοκαιριού για την αξιοποίηση τμημάτων της νότιας ακτογραμμής της Αλβανίας, σε σχέση με σχέδιο ανάπτυξης πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Η αντίδραση σε αυτό το σχέδιο έχει ενισχύσει την κριτική προς την κυβέρνηση για τις επιλογές της στην τουριστική ανάπτυξη και την προστασία του περιβάλλοντος.
Ράμα: «Αυτές οι φλόγες δεν είναι φοιτητικές φλόγες»
Από την πλευρά του, ο Αλβανός πρωθυπουργός Έντι Ράμα εμφανίζεται αποφασισμένος να μην υποχωρήσει στις πιέσεις για παραίτηση, ξεκαθαρίζοντας ότι η πολιτική αλλαγή πρέπει να προκύπτει μέσα από τις εκλογές. Σε γραπτή δήλωσή του στο πρακτορείο Reuters, ο Ράμα εμφανίστηκε διατεθειμένος να συζητήσει τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι φοιτητές, απορρίπτοντας όμως το αίτημα να εγκαταλείψει την εξουσία.
«Η ευθύνη μου είναι να ακούω, να αντιμετωπίζω τις νόμιμες ανησυχίες και να συνεχίσω να οδηγώ την Αλβανία προς τα εμπρός», ανέφερε στη δήλωσή του στο Reuters, προσθέτοντας: «Η εναλλακτική λύση θα αποτελούσε προδοσία των Αλβανών που μου έδωσαν ισχυρή εντολή να ολοκληρώσω τις διαπραγματεύσεις για την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση».
Μιλώντας το πρωί σήμερα από κτίριο που είχε υποστεί ζημιές από πυρκαγιά, ο Ράμα επιχείρησε να καθησυχάσει τους κατοίκους και τους επιχειρηματίες που επλήγησαν από τα επεισόδια: «Θέλω να πω σε όλους όσους δακρύζουν γι’ αυτά τα γεγονότα και που έχουν μια μικρή επιχείρηση στα Τίρανα ότι δεν είναι μόνοι. Μόλις περάσουν αυτές οι φλόγες, θα είμαστε εκεί, να στεκόμαστε δίπλα τους».
«Όποιος εμπλέκεται θα πληρώσει» – Οι καταγγελίες για αποσταθεροποίηση
Ο Ράμα επιχείρησε επίσης να διαχωρίσει τις φοιτητικές διαμαρτυρίες από τις βίαιες ενέργειες που σημειώθηκαν στους δρόμους. «Πώς είναι δυνατόν οι φοιτητές να εμπλέκονται σε αυτό; Πώς μπορεί η επένδυση των γονιών στα παιδιά τους να γίνει μέρος αυτής της καταστροφής;.. Αυτό δεν έχει καμία σχέση με τους φοιτητές. Αυτές οι φλόγες δεν είναι φοιτητικές φλόγες» ανέφερε, περιγράφοντας τους κουκουλοφόρους διαδηλωτές και τις αναταραχές στα Τίρανα ως μέρος αυτού που χαρακτήρισε «ευρύτερη προσπάθεια αποσταθεροποίησης της χώρας».
«Όποιος εμπλέκεται σε αυτό θα πληρώσει. Το μέλλον ανήκει στους φοιτητές και στους Αλβανούς», σημείωσε.
Παράλληλα, κατηγόρησε μη κατονομαζόμενες δυνάμεις ότι επηρεάζουν την αλβανική αντιπολίτευση και συνδέονται με τα επαναλαμβανόμενα επεισόδια. Ωστόσο, δεν προσδιόρισε ποιοι είναι οι παράγοντες στους οποίους αναφέρεται ούτε παρουσίασε δημόσια στοιχεία που να τεκμηριώνουν τους ισχυρισμούς του.
Οι κινητοποιήσεις δεν περιορίζονται στα Τίρανα, καθώς, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, διαδηλώσεις πραγματοποιούνται και σε πέντε ακόμη πόλεις της Αλβανίας. Στο πλευρό των μαθητών και των φοιτητών βρίσκονται πλέον και μέλη της «Επανάστασης των Φλαμίνγκο», ενός περιβαλλοντικού κινήματος που πραγματοποιεί διαμαρτυρίες εδώ και περίπου 140 ημέρες. Οι οργανώσεις που συμμετέχουν αντιδρούν σε σχέδιο κατασκευής ξενοδοχείου σε παραλιακή περιοχή με περιβαλλοντική σημασία, υποστηρίζοντας ότι απειλείται ο φυσικός βιότοπος. Και οι ίδιοι ζητούν την παραίτηση του Έντι Ράμα, με αποτέλεσμα οι κινητοποιήσεις για την προστασία του περιβάλλοντος να συναντούν πλέον τις φοιτητικές διαμαρτυρίες και τη γενικότερη δυσαρέσκεια απέναντι στην κυβέρνηση.
Η μεγαλύτερη πολιτική δοκιμασία για Έντι Ράμα
Η κλιμάκωση των κινητοποιήσεων προκαλεί ισχυρή πολιτική πίεση στον Αλβανό πρωθυπουργό, ο οποίος εξασφάλισε το 2025 την τέταρτη θητεία του, έχοντας θέσει την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας στο επίκεντρο της προεκλογικής του εκστρατείας.
Από τη μία πλευρά, οι διαδηλωτές επιμένουν ότι η κυβέρνηση πρέπει να αποχωρήσει, καταγγέλλοντας διαφθορά, ακρίβεια και έλλειψη προοπτικών για τη νέα γενιά. Από την άλλη, ο Ράμα δηλώνει ότι είναι πρόθυμος να συζητήσει τα κοινωνικά και εκπαιδευτικά αιτήματα, αλλά δεν πρόκειται να αποδεχθεί τη βία ούτε να παραιτηθεί υπό την πίεση των διαδηλώσεων.
