Στη μέση της διεθνούς κατάταξης φορολογικής ανταγωνιστικότητας παραμένει η Ελλάδα για το 2026, καταλαμβάνοντας την 23η θέση μεταξύ των 38 χωρών του ΟΟΣΑ. Παρά τη μικρή βελτίωση της συνολικής βαθμολογίας, οι υψηλοί φόροι στην κατανάλωση και οι επιβαρύνσεις στην ακίνητη περιουσία εξακολουθούν να αποτελούν τα μεγαλύτερα μειονεκτήματα του ελληνικού φορολογικού συστήματος. Αντίθετα, η φορολόγηση των φυσικών προσώπων και των εταιρικών κερδών εμφανίζει συγκριτικά καλύτερες επιδόσεις.
Μικρή πρόοδο, αλλά χωρίς ουσιαστική μεταβολή στη διεθνή της θέση, καταγράφει η Ελλάδα στον Δείκτη Διεθνούς Φορολογικής Ανταγωνιστικότητας 2026 του Tax Foundation, τα αποτελέσματα του οποίου παρουσιάζονται στη χώρα μας από το Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ).
Η ελληνική οικονομία συγκεντρώνει 65,9 βαθμούς με άριστα το 100, έναντι 65,7 βαθμών το 2025, σύμφωνα με τα αναθεωρημένα συγκρίσιμα στοιχεία της φετινής έκθεσης. Ωστόσο, παραμένει στην 23η θέση, πίσω από τη Φινλανδία και μπροστά από τη Χιλή.
Η μελέτη αναδεικνύει τις διαφορετικές όψεις του ελληνικού φορολογικού συστήματος, το οποίο προσφέρει ορισμένα σημαντικά πλεονεκτήματα για επιχειρήσεις και επενδυτές, αλλά εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από υψηλές επιβαρύνσεις στην κατανάλωση και την ιδιοκτησία.
ΦΠΑ και ακίνητα: Οι δύο μεγαλύτερες αδυναμίες
Η χειρότερη επίδοση της Ελλάδας εντοπίζεται στους φόρους ιδιοκτησίας, όπου η χώρα βρίσκεται στην 30ή θέση μεταξύ των 38 μελών του ΟΟΣΑ.
Σύμφωνα με τη μελέτη, το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε έναν συγκεκριμένο φόρο, αλλά αφορά το σύνολο των επιβαρύνσεων που σχετίζονται με την κατοχή, τη μεταβίβαση και την αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων.
Στην Ελλάδα επιβάλλονται φόροι στις μεταβιβάσεις ακινήτων, στις κληρονομιές, στις αυξήσεις κεφαλαίου και σε ορισμένες χρηματοοικονομικές συναλλαγές, ενώ υπάρχει και ειδική εισφορά για τις τράπεζες.
Εξίσου χαμηλή είναι η επίδοση στη φορολόγηση της κατανάλωσης, όπου η χώρα καταλαμβάνει την 29η θέση.
Ο βασικός συντελεστής ΦΠΑ παραμένει στο 24%, ένας από τους υψηλότερους στον ΟΟΣΑ, ενώ η φορολογική βάση καλύπτει μόλις το 44% της τελικής κατανάλωσης.
Αυτό σημαίνει ότι, παρά τον υψηλό βασικό συντελεστή, σημαντικό μέρος της κατανάλωσης δεν φορολογείται με τον ίδιο τρόπο, λόγω μειωμένων συντελεστών, απαλλαγών και άλλων εξαιρέσεων.
Η έκθεση επισημαίνει την ανάγκη για ένα πιο ουδέτερο και αποτελεσματικό σύστημα έμμεσης φορολογίας, με λιγότερες στρεβλώσεις στην οικονομική δραστηριότητα.
Φορολογία εισοδήματος: Στην πρώτη πεντάδα η Ελλάδα
Η εικόνα αντιστρέφεται στη φορολόγηση φυσικών προσώπων, όπου η Ελλάδα καταλαμβάνει την ιδιαίτερα υψηλή 5η θέση.
Η επίδοση αυτή συνδέεται, μεταξύ άλλων, με τη σχετικά χαμηλή φορολόγηση των μερισμάτων και την ευνοϊκή μεταχείριση ορισμένων κεφαλαιακών κερδών.
Ο φορολογικός συντελεστής στα μερίσματα διαμορφώνεται στο 5%, όταν ο μέσος όρος των χωρών του ΟΟΣΑ φτάνει το 24,7%.
Παράλληλα, προβλέπεται απαλλαγή από τη φορολογία για συγκεκριμένα κεφαλαιακά κέρδη από εισηγμένες μετοχές, εφόσον δεν υπάρχει ουσιαστική συμμετοχή στην ιδιοκτησία της εταιρείας.
Ωστόσο, η υψηλή κατάταξη στη συγκεκριμένη κατηγορία δεν σημαίνει ότι οι Έλληνες μισθωτοί πληρώνουν τον πέμπτο χαμηλότερο φόρο εισοδήματος στον ΟΟΣΑ. Ο δείκτης αξιολογεί συνολικά τη διάρθρωση της φορολογίας φυσικών προσώπων και όχι αποκλειστικά το ύψος των φόρων στους μισθούς.
Επιχειρήσεις: Ανταγωνιστικός φόρος 22%, αλλά εμπόδια στον συμψηφισμό ζημιών
Στην εταιρική φορολόγηση η Ελλάδα βρίσκεται στην 22η θέση, παρουσιάζοντας μια μικτή εικόνα.
Από τη μία πλευρά, ο φορολογικός συντελεστής επί των εταιρικών κερδών ανέρχεται στο 22%, χαμηλότερα από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, που διαμορφώνεται στο 24,2%.
Από την άλλη πλευρά, η ελληνική νομοθεσία εξακολουθεί να θέτει περιορισμούς στη δυνατότητα των επιχειρήσεων να συμψηφίζουν φορολογικές ζημιές με κέρδη προηγούμενων ή επόμενων χρήσεων.
Ειδικότερα, δεν προβλέπεται μεταφορά ζημιών σε προηγούμενα φορολογικά έτη, ενώ υπάρχουν περιορισμοί στη μεταφορά τους προς τα επόμενα.
Η συγκεκριμένη αδυναμία μπορεί να επηρεάσει ιδιαίτερα επιχειρήσεις που πραγματοποιούν σημαντικές επενδύσεις και χρειάζονται αρκετά χρόνια μέχρι να εμφανίσουν κερδοφορία.
Η θέση της Ελλάδας στις πέντε κατηγορίες
| Κατηγορία φορολόγησης | Θέση |
|---|---|
| Φυσικά πρόσωπα | 5η |
| Διασυνοριακή φορολόγηση | 19η |
| Εταιρικά κέρδη | 22η |
| Κατανάλωση | 29η |
| Ιδιοκτησία | 30ή |
| Συνολική κατάταξη | 23η |
Πηγή: Tax Foundation, International Tax Competitiveness Index 2026.Ποιες χώρες βρίσκονται στην κορυφή και ποια είναι τελευταία
Για 13η συνεχόμενη χρονιά, η Εσθονία καταλαμβάνει την πρώτη θέση, συγκεντρώνοντας βαθμολογία 100 μονάδων.
Ακολουθούν η Λετονία με 92,5 μονάδες και η Νέα Ζηλανδία με 88,2, ενώ την πρώτη πεντάδα συμπληρώνουν η Ελβετία και η Λιθουανία.
Στον αντίποδα, η Γαλλία βρίσκεται στην τελευταία θέση, με 45,7 μονάδες, ενώ χαμηλές επιδόσεις καταγράφουν επίσης η Κολομβία και η Ιταλία.
Τι σημαίνει η κατάταξη για νοικοκυριά και επιχειρήσεις
Η φορολογική ανταγωνιστικότητα δεν αποτελεί απλώς μια στατιστική αποτύπωση. Συνδέεται με το επενδυτικό περιβάλλον, τις δυνατότητες δημιουργίας θέσεων εργασίας και την οικονομική δραστηριότητα.
Ένα απλούστερο και περισσότερο προβλέψιμο φορολογικό σύστημα μπορεί να διευκολύνει τις επιχειρηματικές αποφάσεις και να μειώσει το διοικητικό κόστος για επαγγελματίες και επιχειρήσεις.
Αντίστοιχα, οι φόροι κατανάλωσης επηρεάζουν τις τελικές τιμές προϊόντων και υπηρεσιών, ενώ η φορολόγηση ακινήτων μπορεί να επηρεάσει τις αποφάσεις των νοικοκυριών για αγορά, μεταβίβαση ή αξιοποίηση περιουσίας.
Ο πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ, Νίκος Ρώμπαπας, υπογραμμίζει ότι η παραμονή της Ελλάδας στην 23η θέση δείχνει πως, παρά τις βελτιώσεις των προηγούμενων ετών, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά περιθώρια αλλαγών.
Μεταξύ των παρεμβάσεων που αναδεικνύονται είναι ο εξορθολογισμός των φόρων ιδιοκτησίας, η διεύρυνση της φορολογικής βάσης του ΦΠΑ και η βελτίωση των κανόνων συμψηφισμού επιχειρηματικών ζημιών.
Το συμπέρασμα της φετινής έκθεσης είναι ότι η Ελλάδα έχει πραγματοποιήσει βήματα προς ένα ανταγωνιστικότερο φορολογικό περιβάλλον, ωστόσο η πρόοδος παραμένει άνιση.
Η πρόκληση πλέον δεν είναι μόνο η μείωση ορισμένων φορολογικών συντελεστών, αλλά και η δημιουργία ενός απλούστερου, σταθερότερου και αποτελεσματικότερου συστήματος, το οποίο θα μπορεί να στηρίζει την ανάπτυξη χωρίς να δημιουργεί δυσανάλογες επιβαρύνσεις.
