Οι ΗΠΑ βλέπουν σημαντική πρόοδο στις διαπραγματεύσεις του Όσλο, ενώ ο Στιβ Γουίτκοφ μεταφέρει τις προτάσεις στη Μόσχα. Η αποκατάσταση της ανταλλαγής πληροφοριών, οι εγγυήσεις ασφαλείας και το σχέδιο για ενεργειακή εκεχειρία.
Νέα κινητικότητα στο διπλωματικό πεδίο για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία καταγράφεται μετά τις συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν στο Όσλο ανάμεσα στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι και τους απεσταλμένους του Ντόναλντ Τραμπ, με την Ουάσινγκτον να κάνει λόγο για ουσιαστική πρόοδο και το ενδιαφέρον να στρέφεται πλέον στον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Το επόμενο κρίσιμο βήμα αναμένεται σήμερα, Τετάρτη 21 Οκτωβρίου, όταν ο Αμερικανός ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ έχει προγραμματίσει συνάντηση με τον Ρώσο πρόεδρο, μεταφέροντας τις προτάσεις που συζητήθηκαν με την ουκρανική και την ευρωπαϊκή πλευρά.
Οι συνομιλίες της Τρίτης χαρακτηρίστηκαν από την αμερικανική πλευρά ιδιαίτερα παραγωγικές, ενώ, σύμφωνα με αξιωματούχο που επικαλείται το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP), έχει επιτευχθεί σημαντικός βαθμός συνεννόησης ανάμεσα στις ΗΠΑ, την Ουκρανία και τους Ευρωπαίους συμμάχους για τα επόμενα βήματα.
Παρά το θετικό κλίμα, η πορεία προς μια ενδεχόμενη ειρηνευτική συμφωνία παραμένει αβέβαιη, καθώς η Μόσχα δεν έχει αποδεχθεί τις προτάσεις και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται.
Η διπλωματική κινητοποίηση στο Όσλο και ο ρόλος του Τραμπ
Στη νορβηγική πρωτεύουσα, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι συναντήθηκε με τον Στιβ Γουίτκοφ, παρουσία του πρωθυπουργού της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στέρε και του προέδρου της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ.
Στις συζητήσεις συμμετείχε μέσω τηλεδιάσκεψης και ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Αμερικανού προέδρου και ένας από τους βασικούς συνομιλητές στις διπλωματικές προσπάθειες της Ουάσινγκτον.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για τις σχέσεις ΗΠΑ και Ουκρανίας, μετά τις δημόσιες διαφωνίες σχετικά με την αμερικανική στρατιωτική βοήθεια, τις πληροφορίες για ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις και τις πιέσεις προς το Κίεβο για περιορισμό των πληγμάτων στις ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Ο Φινλανδός πρόεδρος Αλεξάντερ Στουμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος για την πορεία των συνομιλιών, αναγνωρίζοντας ότι σημειώθηκε ουσιαστική πρόοδος, αλλά επισημαίνοντας πως απαιτείται υπομονή μέχρι να υπάρξουν συγκεκριμένα αποτελέσματα.
Στον Πούτιν η επόμενη κίνηση – Τι θα μεταφέρει ο Γουίτκοφ
Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην προγραμματισμένη συνάντηση του Στιβ Γουίτκοφ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Ο Αμερικανός απεσταλμένος αναμένεται να παρουσιάσει στη ρωσική ηγεσία τις προτάσεις που συζητήθηκαν στο Όσλο, επιχειρώντας να διερευνήσει εάν υπάρχουν περιθώρια για συμφωνία κατάπαυσης του πυρός και ένα ευρύτερο πλαίσιο ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων.
Η ουκρανική πλευρά και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί της θεωρούν ότι η Μόσχα καλείται πλέον να τοποθετηθεί επί των προτάσεων.
Ωστόσο, από τη ρωσική πλευρά τα μηνύματα παραμένουν επιφυλακτικά. Ο υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ έχει δηλώσει ότι το Κρεμλίνο είναι πρόθυμο να ακούσει τις αμερικανικές εισηγήσεις, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι δεν προτίθεται να προχωρήσει σε πολιτικές παραχωρήσεις.
Το κατά πόσο η συνάντηση θα αποτελέσει αφετηρία ουσιαστικών διαπραγματεύσεων ή θα αναδείξει εκ νέου τις μεγάλες διαφορές ανάμεσα στις δύο πλευρές παραμένει ανοιχτό.
Ζελένσκι: Αποκαταστάθηκε η ανταλλαγή αμερικανικών πληροφοριών
Ένα από τα σημαντικότερα αποτελέσματα των επαφών στο Όσλο αφορά την αποκατάσταση της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ ΗΠΑ και Ουκρανίας, ιδιαίτερα όσων σχετίζονται με την έγκαιρη προειδοποίηση για ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις.
Ο Ζελένσκι εξέφρασε την ικανοποίησή του για την εξέλιξη, τονίζοντας ότι η συνεργασία με τις αμερικανικές υπηρεσίες λειτουργεί ξανά.
Η συγκεκριμένη δυνατότητα θεωρείται κρίσιμη για την προστασία του άμαχου πληθυσμού, καθώς επιτρέπει στις ουκρανικές αρχές να ενημερώνονται εγκαίρως για επικείμενα πλήγματα βαλλιστικών πυραύλων.
Η αποκατάσταση της συνεργασίας αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τις καταγγελίες του Κιέβου ότι η Ουάσινγκτον είχε περιορίσει την παροχή κρίσιμων πληροφοριών, προκαλώντας ένταση μεταξύ των δύο συμμάχων.
Οι αμερικανικές αρχές είχαν αμφισβητήσει τις καταγγελίες αυτές, με τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο να απορρίπτει τους ισχυρισμούς περί σκόπιμης διακοπής της υποστήριξης προς την Ουκρανία.
Πάντως, παρά τη θετική αυτή εξέλιξη, εξακολουθούν να υπάρχουν εκκρεμότητες σχετικά με την παράδοση αντιαεροπορικών πυραύλων Patriot και τους περιορισμούς στις δορυφορικές υπηρεσίες Starlink και Starshield.
Στο τραπέζι η ενεργειακή εκεχειρία και οι εγγυήσεις ασφαλείας
Σημαντικό μέρος των συνομιλιών αφιερώθηκε στην προοπτική μιας κατάπαυσης του πυρός που θα αφορά ειδικά τις ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Η Ουκρανία έχει δηλώσει ότι υποστηρίζει την αμερικανική πρόταση για ενεργειακή εκεχειρία, με στόχο τον περιορισμό των επιθέσεων σε κρίσιμες υποδομές.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει του χειμώνα, καθώς οι ρωσικές επιθέσεις έχουν προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στην ηλεκτροδότηση ουκρανικών περιοχών.
Παράλληλα, το Κίεβο επιδιώκει ισχυρές και αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας, ώστε μια πιθανή συμφωνία να μην περιοριστεί σε μια προσωρινή παύση των εχθροπραξιών.
Για τον Ζελένσκι, το ζήτημα δεν είναι μόνο ο τερματισμός των επιθέσεων, αλλά και η εξασφάλιση των προϋποθέσεων που θα αποτρέψουν μια νέα στρατιωτική σύγκρουση.
Η Ευρώπη ζητά θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στον ρόλο των ευρωπαϊκών χωρών στην προσπάθεια για τον τερματισμό του πολέμου.
Ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στέρε ξεκαθάρισε ότι η Ευρώπη πρέπει να συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση οποιασδήποτε συμφωνίας, καθώς οι αποφάσεις για την Ουκρανία επηρεάζουν άμεσα την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Στις διπλωματικές επαφές συμμετείχαν ή εκπροσωπήθηκαν επίσης ευρωπαϊκές χώρες, η Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ, γεγονός που καταδεικνύει την προσπάθεια διαμόρφωσης κοινής στάσης απέναντι στη Μόσχα.
Παρά την αισιοδοξία, ο πόλεμος συνεχίζεται
Το θετικό κλίμα των συνομιλιών δεν αναιρεί τη δύσκολη πραγματικότητα στο πεδίο των μαχών.
Οι ρωσικές επιθέσεις συνεχίζονται, προκαλώντας ανθρώπινες απώλειες και σοβαρές καταστροφές σε ενεργειακές και άλλες υποδομές της Ουκρανίας.
Την ίδια ώρα, οι διπλωματικές σχέσεις ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι παραμένουν εύθραυστες, παρά την προσπάθεια αποκλιμάκωσης των τελευταίων ημερών.
Η συνάντηση Γουίτκοφ και Πούτιν αποτελεί επομένως το επόμενο κρίσιμο τεστ για την αμερικανική πρωτοβουλία.
Το ερώτημα είναι αν η Μόσχα θα εμφανιστεί διατεθειμένη να εξετάσει ένα πλαίσιο συμφωνίας ή αν οι αποκλίσεις στις θέσεις των δύο πλευρών θα οδηγήσουν σε νέο διπλωματικό αδιέξοδο.
