Δημοσιεύτηκε ο νέος οδηγός για ανακαινίσεις κατοικιών με επιδότηση έως 36.000 ευρώ και πρόσθετη ενίσχυση 2.500 ευρώ. Ποιοι είναι οι δικαιούχοι, πότε ανοίγουν οι αιτήσεις και τι πρέπει να προσέξουν οι ιδιοκτήτες.
Σημαντική οικονομική ενίσχυση για την ανακαίνιση παλαιών κατοικιών προβλέπει το νέο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», γνωστό και ως «Ανακαινίζω 2026», με επιδοτήσεις που μπορούν να φτάσουν το 95% των επιλέξιμων δαπανών και το συνολικό ποσό χρηματοδότησης, μαζί με τις υποστηρικτικές υπηρεσίες, να αγγίζει τα 38.500 ευρώ.
Με τη δημοσίευση του αναλυτικού οδηγού εφαρμογής, οι ιδιοκτήτες μπορούν πλέον να γνωρίζουν ποιες εργασίες επιδοτούνται, ποια εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια ισχύουν, αλλά και ποια δικαιολογητικά χρειάζονται για να προχωρήσουν στη διαδικασία.
Το πρόγραμμα, συνολικού προϋπολογισμού 500 εκατομμυρίων ευρώ, στοχεύει στην αξιοποίηση χιλιάδων κλειστών ακινήτων και στην αναβάθμιση κατοικιών που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία. Προτεραιότητα θα δοθεί στα κλειστά σπίτια και στη συνέχεια στις κατοικούμενες ιδιοκτησίες.
Πότε ανοίγουν οι αιτήσεις και ποιοι προηγούνται
Η διαδικασία βρίσκεται πλέον στο στάδιο της προετοιμασίας των αιτήσεων χρηματοδότησης, καθώς έχει προηγηθεί η έκδοση των βεβαιώσεων επιλεξιμότητας.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, έχουν εκδοθεί περίπου 94.000 βεβαιώσεις, από τις οποίες 14.000 αφορούν κλειστά ακίνητα και 80.000 ήδη κατοικούμενες κατοικίες.
Ωστόσο, η βεβαίωση δεν ισοδυναμεί με έγκριση χρηματοδότησης. Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να υποβάλουν ξεχωριστή αίτηση στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, όταν ανακοινωθούν οι ημερομηνίες.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η προτεραιότητα θα καθορίζεται από τον χρόνο υποβολής της αίτησης χρηματοδότησης και όχι από την ημερομηνία έκδοσης της βεβαίωσης επιλεξιμότητας.
Πόσα χρήματα μπορούν να πάρουν οι ιδιοκτήτες
Η ανώτατη επιδότηση για τις εργασίες φτάνει τις 36.000 ευρώ, με όριο 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.
Για παράδειγμα, σε κατοικία 80 τ.μ. το ανώτατο ποσό υπολογισμού ανέρχεται σε 24.000 ευρώ, ενώ για ακίνητο 100 τ.μ. φτάνει τις 30.000 ευρώ. Στα 120 τ.μ. διαμορφώνεται το ανώτατο πλαφόν των 36.000 ευρώ.
Το τελικό ποσό που θα λάβει κάθε ιδιοκτήτης εξαρτάται από το ποσοστό επιδότησης και το ύψος των εγκεκριμένων δαπανών.
Επιπλέον, προβλέπονται έως 2.500 ευρώ για αμοιβές μηχανικών, ενεργειακά πιστοποιητικά, Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου και άλλες απαραίτητες τεχνικές υπηρεσίες.
Ποιοι δικαιούνται επιδότηση έως 95%
Τα βασικά ποσοστά χρηματοδότησης ανέρχονται σε 80% για την πρώτη εισοδηματική κατηγορία και 70% για τη δεύτερη.
Προβλέπονται πρόσθετες προσαυξήσεις πέντε ποσοστιαίων μονάδων για κατοικίες σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, για μονογονεϊκές οικογένειες υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και για περιπτώσεις αναπηρίας τουλάχιστον 67%, εφόσον πληρούνται τα προβλεπόμενα κριτήρια.
Με τον συνδυασμό των προσαυξήσεων, η ενίσχυση μπορεί να ανέλθει έως το 95% στην πρώτη εισοδηματική κατηγορία και έως το 85% στη δεύτερη.
Για άγαμο, τα εισοδηματικά όρια διαμορφώνονται σε 18.000 και 25.000 ευρώ αντίστοιχα, ενώ για ζευγάρι χωρίς ανήλικα παιδιά σε 25.000 και 35.000 ευρώ.
Τα όρια αυξάνονται ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών, με βάση τα εισοδήματα του φορολογικού έτους 2025.
Ποια σπίτια μπορούν να ενταχθούν
Το πρόγραμμα αφορά νόμιμες κατοικίες με οικοδομική άδεια έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990, ενεργειακής κατηγορίας Γ ή χαμηλότερης.
Η μέγιστη επιφάνεια είναι 120 τ.μ., ενώ για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες που χρησιμοποιούν το ακίνητο ως κατοικία προβλέπεται δυνατότητα ένταξης έως 150 τ.μ., χωρίς αύξηση του ανώτατου ποσού επιδότησης.
Για τα κλειστά σπίτια εξετάζονται τα στοιχεία του Ε2 και η κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος, ώστε να πιστοποιηθεί ότι το ακίνητο δεν χρησιμοποιούνταν.
Από το πρόγραμμα αποκλείονται κατοικίες που βρίσκονται στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης, καθώς και ακίνητα που έχουν ήδη λάβει συγκεκριμένες ενισχύσεις από άλλα προγράμματα ανακαίνισης ή ενεργειακής αναβάθμισης.
Από κουζίνα και μπάνιο μέχρι κουφώματα και θέρμανση
Το πρόγραμμα καλύπτει ένα ευρύ φάσμα εργασιών, δίνοντας τη δυνατότητα στους ιδιοκτήτες να προχωρήσουν σε ουσιαστική αναβάθμιση των κατοικιών τους.
Στις επιλέξιμες παρεμβάσεις περιλαμβάνονται η ανακαίνιση κουζίνας και μπάνιου, η αντικατάσταση ειδών υγιεινής, οι ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εργασίες, η τοποθέτηση νέων δαπέδων και πλακιδίων, οι εσωτερικές πόρτες, τα βαψίματα και οι επισκευές τοίχων.
Παράλληλα, επιδοτούνται ενεργειακές παρεμβάσεις, όπως η αντικατάσταση κουφωμάτων, η θερμομόνωση, οι αντλίες θερμότητας, τα συστήματα θέρμανσης και ψύξης και η εγκατάσταση ηλιακού θερμοσίφωνα.
Προσοχή όμως: δεν επιδοτείται αποκλειστικά μια απλή ανακαίνιση κουζίνας ή μπάνιου.
Οι εργασίες ανακαίνισης πρέπει υποχρεωτικά να συνδυάζονται με ενεργειακές παρεμβάσεις, οι οποίες θα αντιστοιχούν στο 20% έως 40% του επιλέξιμου κόστους. Παράλληλα, απαιτείται βελτίωση της ενεργειακής κατάταξης του ακινήτου κατά τουλάχιστον μία κατηγορία.
Τα δικαιολογητικά που χρειάζονται για την αίτηση
Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να διαθέτουν τη βεβαίωση επιλεξιμότητας και να προετοιμάσουν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο παρεμβάσεων με τις εργασίες και το εκτιμώμενο κόστος.
Στον φάκελο περιλαμβάνονται τα έγγραφα νομιμότητας του ακινήτου, οι απαιτούμενες υπεύθυνες δηλώσεις και, όπου χρειάζεται, πιστοποιητικά οικογενειακής κατάστασης, αναπηρίας ή άλλων ειδικών προϋποθέσεων.
Το πρώτο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης και η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου μπορούν να υποβληθούν σε επόμενο στάδιο, μέσα σε προθεσμία τριών μηνών από τον χαρακτηρισμό της αίτησης ως επιλέξιμης.
Ελλείψεις, αναντιστοιχίες στα τετραγωνικά ή εκπρόθεσμη υποβολή εγγράφων μπορούν να οδηγήσουν σε καθυστερήσεις ή ακόμη και σε απόρριψη της αίτησης.
Η παγίδα με την προκαταβολή του 60%
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται ο τρόπος καταβολής της επιδότησης.
Μετά την έγκριση προβλέπεται προκαταβολή ίση με το 60% της εγκεκριμένης ενίσχυσης, η οποία πιστώνεται σε ειδικό λογαριασμό.
Ωστόσο, για να μπορέσει ο ιδιοκτήτης να αξιοποιήσει αυτά τα χρήματα, πρέπει πρώτα να έχει πληρώσει μέσω τράπεζας το 40% της δικής του οικονομικής συμμετοχής.
Για παράδειγμα, εάν η ιδιωτική συμμετοχή ανέρχεται σε 6.000 ευρώ, ο ιδιοκτήτης θα πρέπει προηγουμένως να έχει καταβάλει 2.400 ευρώ.
Το συγκεκριμένο σημείο είναι ιδιαίτερα σημαντικό για όσους δεν διαθέτουν άμεσα ρευστότητα και σχεδιάζουν να χρηματοδοτήσουν τις εργασίες κυρίως από την επιδότηση.
Πότε πρέπει να ολοκληρωθούν οι εργασίες
Οι δικαιούχοι έχουν στη διάθεσή τους 18 μήνες από την απόφαση ένταξης για να ολοκληρώσουν τις εργασίες, με καταληκτική ημερομηνία την 31η Δεκεμβρίου 2028.
Μετά την ολοκλήρωση ακολουθούν οι προβλεπόμενοι ενεργειακοί και τεχνικοί έλεγχοι, ενώ το υπόλοιπο της επιδότησης καταβάλλεται μετά την επιτυχή πιστοποίηση.
Για τις κατοικίες που ήταν κλειστές και θα διατεθούν προς ενοικίαση, προβλέπεται υποχρέωση μακροχρόνιας μίσθωσης για πέντε χρόνια, με το ενοίκιο να παραμένει σταθερό ή χαμηλότερο για τα πρώτα τρία.
Αντίστοιχα, για κατοικίες που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία, ο ιδιοκτήτης οφείλει να συνεχίσει να διαμένει σε αυτές για πέντε χρόνια.
Η μη τήρηση των όρων μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε επιστροφή της επιδότησης.
Με την ενεργοποίηση της πλατφόρμας να αποτελεί το επόμενο βήμα, οι ιδιοκτήτες που έχουν ήδη εξασφαλίσει βεβαίωση επιλεξιμότητας καλούνται να προετοιμάσουν εγκαίρως τους φακέλους τους, ώστε να αξιοποιήσουν τη δυνατότητα χρηματοδότησης χωρίς καθυστερήσεις.
