Στο επίκεντρο του διπλωματικού παρασκηνίου η γαλλική ενημέρωση προς την Άγκυρα και οι τουρκικές NAVTEX. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης ενημερώνει τους πολιτικούς αρχηγούς, ενώ το «Abeille Marengo» κατευθύνεται προς την περιοχή των ερευνών. Γιατί η Αθήνα επιμένει ότι δεν απαιτείται τουρκική άδεια και τι προκαλεί προβληματισμό στο υπουργείο Εξωτερικών.
Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη καμπή εισέρχεται η υπόθεση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, με τη γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία να προκαλεί έντονη πολιτική αντιπαράθεση και να φέρνει το διπλωματικό παρασκήνιο στο επίκεντρο.
Η Αθήνα επιχειρεί να ξεκαθαρίσει ότι η γαλλική πρωτοβουλία δεν συνιστά αναγνώριση τουρκικής αρμοδιότητας για την αδειοδότηση των ερευνών, την ώρα που η Άγκυρα εξακολουθεί να προβάλλει τις δικές της διεκδικήσεις μέσω NAVTEX.
Στο υπουργείο Εξωτερικών επικρατεί προβληματισμός για τις διαστάσεις που έχει αποκτήσει το θέμα στην εσωτερική πολιτική σκηνή, ενώ το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις ενημερώσεις που θα πραγματοποιήσει ο Γιώργος Γεραπετρίτης στους αρχηγούς των κομμάτων της αντιπολίτευσης.
Τι θα πει ο Γεραπετρίτης στους πολιτικούς αρχηγούς
Ο υπουργός Εξωτερικών αναμένεται να παρουσιάσει στους πολιτικούς αρχηγούς το διπλωματικό παρασκήνιο που προηγήθηκε της επανέναρξης των ερευνών για το καλώδιο, αλλά και όσα γνωρίζει η ελληνική πλευρά για τη γαλλική ρηματική διακοίνωση.
Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, οι κατ’ ιδίαν ενημερώσεις έχουν προγραμματιστεί για το Σάββατο 14 Νοεμβρίου, ενώ προηγούμενες δηλώσεις του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη είχαν αναφερθεί σε συναντήσεις την Παρασκευή ή τη Δευτέρα.
Το βασικό ζήτημα που αναμένεται να τεθεί είναι το ακριβές περιεχόμενο της γαλλικής διακοίνωσης και κατά πόσο αυτή θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από την Τουρκία για την ενίσχυση των θέσεών της.
Η ελληνική πλευρά υποστηρίζει ότι η Γαλλία προχώρησε σε ενημέρωση των τουρκικών αρχών και όχι σε αίτημα άδειας ή συναίνεσης.
Το μπέρδεμα με το γαλλικό έγγραφο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συζήτηση για το εάν οι πολιτικοί αρχηγοί θα λάβουν το ίδιο το κείμενο της διακοίνωσης.
Ο Κωστής Χατζηδάκης, μιλώντας στα Παραπολιτικά 90,1, είχε αφήσει να εννοηθεί ότι το έγγραφο θα δοθεί στους επικεφαλής των κομμάτων.
Ωστόσο, σύμφωνα με διπλωματική πηγή που επικαλείται το iefimerida, δεν προβλέπεται παράδοση του εγγράφου.
Αντίθετα, ο Γιώργος Γεραπετρίτης αναμένεται να παρουσιάσει το περιεχόμενό του όπως αυτό έχει γνωστοποιηθεί στην Αθήνα από τη γαλλική πλευρά.
Η διάκριση έχει σημασία, καθώς η ελληνική κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι γνωρίζει τι αναφέρει η διακοίνωση, χωρίς να έχει παραλάβει επισήμως το σχετικό έγγραφο.
Γιατί η Αθήνα επιμένει ότι δεν χρειάζεται τουρκική άδεια
Το βασικό επιχείρημα της ελληνικής διπλωματίας είναι ότι οι έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση πραγματοποιούνται με βάση το ισχύον διεθνές νομικό πλαίσιο και τις αρμοδιότητες των εμπλεκόμενων κρατών.
Η Αθήνα υπογραμμίζει ότι η έκδοση τουρκικής NAVTEX δεν δημιουργεί από μόνη της κυριαρχικά δικαιώματα ούτε μεταβάλλει το νομικό καθεστώς των θαλάσσιων περιοχών.
Η τουρκική πλευρά, αντίθετα, επιχειρεί να εμφανίσει τις δικές της αναγγελίες ως απαραίτητο στοιχείο συντονισμού των δραστηριοτήτων.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο εστιάζεται η αντιπαράθεση.
Για την Ελλάδα, η ενημέρωση της Τουρκίας δεν συνεπάγεται αναγνώριση δικαιώματος έγκρισης. Το εάν η συγκεκριμένη γαλλική διατύπωση μπορεί να δημιουργήσει διαφορετικές εντυπώσεις αποτελεί αντικείμενο της πολιτικής συζήτησης.
Η ενόχληση στο υπουργείο Εξωτερικών
Στη Βασιλίσσης Σοφίας υπάρχει προβληματισμός για το γεγονός ότι η υπόθεση έχει αποκτήσει έντονες διαστάσεις στο εσωτερικό της χώρας.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές που επικαλούνται σχετικά δημοσιεύματα, η ελληνική δημόσια συζήτηση έχει δώσει ιδιαίτερη βαρύτητα στις τουρκικές κινήσεις, δημιουργώντας σε ορισμένες περιπτώσεις την εντύπωση ότι η Άγκυρα έχει ήδη επιτύχει τους στόχους της.
Η εκτίμηση αυτή δεν συμμερίζεται την προσέγγιση της αντιπολίτευσης, η οποία ζητεί σαφείς απαντήσεις για το περιεχόμενο των γαλλικών επικοινωνιών και για το εάν υπήρξε επαρκής διπλωματικός συντονισμός.
Το υπουργείο Εξωτερικών επιδιώκει να διατηρήσει το θέμα στο επίπεδο της διπλωματικής και επιχειρησιακής διαχείρισης, αποφεύγοντας κινήσεις που θα μπορούσαν να εκληφθούν ως κλιμάκωση.
Το «Abeille Marengo» και η κρίσιμη φάση των ερευνών
Την ίδια ώρα, οι εξελίξεις δεν περιορίζονται στο διπλωματικό πεδίο.
Το γαλλικής σημαίας πλοίο VB Abeille Marengo, μετά τις αρχικές δοκιμές και τους ελέγχους του εξοπλισμού του στην περιοχή του Ηρακλείου, κατευθύνεται προς την περιοχή των προγραμματισμένων ερευνών.
Οι δραστηριότητές του έχουν αναγγελθεί μέσω της ελληνικής NAVTEX 1411/26, ενώ η συνέχεια των εργασιών πέραν των ελληνικών χωρικών υδάτων αποτελεί το επόμενο κρίσιμο στάδιο.
Η Αθήνα παρακολουθεί τις κινήσεις της τουρκικής πλευράς, με τις αρμόδιες υπηρεσίες να έχουν εξετάσει διαφορετικά ενδεχόμενα αντίδρασης.
Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής εκτιμήσεις που μεταφέρουν διπλωματικές πηγές, δεν αναμένεται επανάληψη της έντασης του Ιουλίου 2024 στην περιοχή της Κάσου, χωρίς όμως να αποκλείεται κάποια νέα τουρκική κίνηση.
Για τον λόγο αυτό προβλέπεται επιτήρηση της περιοχής, ενώ η πιθανότητα παρουσίας τουρκικού πολεμικού πλοίου αποτελεί παράμετρο του επιχειρησιακού σχεδιασμού.
Οι πιέσεις της αντιπολίτευσης
Η υπόθεση έχει προκαλέσει αντιδράσεις και από τα κόμματα της αντιπολίτευσης.
Το ΠΑΣΟΚ ζητεί διευκρινίσεις για το εάν η κυβέρνηση γνώριζε εγκαίρως τη γαλλική επικοινωνία με την Άγκυρα και για τους λόγους που δεν έχει δημοσιοποιηθεί το ακριβές περιεχόμενό της.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί αιτήματα για ευρύτερη θεσμική ενημέρωση των πολιτικών δυνάμεων, ακόμη και για σύγκληση του Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών.
Από την κυβερνητική πλευρά, ο Κωστής Χατζηδάκης έχει υποστηρίξει ότι το σημαντικότερο στοιχείο είναι η πραγματική πρόοδος του έργου και όχι οι εκτιμήσεις που διατυπώνονται πριν ολοκληρωθούν οι έρευνες.
Το επόμενο βήμα θα κρίνει τις εξελίξεις
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον σε δύο παράλληλα μέτωπα.
Το πρώτο είναι η ενημέρωση των πολιτικών αρχηγών από τον Γιώργο Γεραπετρίτη, μέσα από την οποία η κυβέρνηση επιδιώκει να αποσαφηνίσει το περιεχόμενο της γαλλικής διακοίνωσης.
Το δεύτερο και ουσιαστικότερο είναι η εξέλιξη των ερευνών του γαλλικού πλοίου και η στάση που θα τηρήσει η Τουρκία όταν οι εργασίες προχωρήσουν στις επόμενες θαλάσσιες περιοχές.
Για την Αθήνα, το ζητούμενο είναι να συνεχιστεί το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, χωρίς η αντιπαράθεση για τις NAVTEX και τις διπλωματικές διακοινώσεις να οδηγήσει σε νέα ελληνοτουρκική κρίση.
Το κατά πόσο θα επιτευχθεί αυτό θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των ερευνών και τις κινήσεις των εμπλεκόμενων πλευρών.
