Έργα τέχνης σε βράχους και αρχαιολογικούς χώρους απειλεί η κλιματική αλλαγή

Τον κώδωνα του κινδύνου κρούουν αρχαιολόγοι και ιστορική, καθώς έργα τέχνης που είναι χαραγμένα σε βράχους και διατηρήθηκαν δεκάδες χιλιάδες χρόνια πλέον καταστρέφονται από την κλιματική αλλαγή. Η διάβρωση των ακτών, οι πυρκαγιές, οι πλημμύρες και οι κυκλώνες είναι μεταξύ των ακραίων καιρικών φαινομένων που προβλέπεται να επιδεινωθούν με την παγκόσμια υπερθέρμανση.

Συμπόσιο του Πανεπιστημίου Flinders στην Αδελαΐδα της Αυστραλίας πραγματοποιήθηκε ως αντίδραση στην έκτη έκθεση της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Αλλαγή του Κλίματος (Intergovernmental Panel on Climate Change- IPCC) η οποία προειδοποίησε για μια «πιθανή» αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας άνω του 1,5 βαθμού Κελσίου, που θα φέρει περισσότερα ακραία καιρικά φαινόμενα. Σύμφωνα με την έκθεση, ορισμένες από τις αλλαγές είναι πλέον αναπόφευκτες και «μη αναστρέψιμες».

Ο δρ Ντάριλ Ουέσλι, αρχαιολόγος από το Πανεπιστήμιο της Αυστραλίας, ανέλυσε την καταστροφή που προκάλεσε ο κυκλώνας Μόνικα, ένας από τους ισχυρότερους τροπικούς κυκλώνες στη χώρα, ο οποίος προκάλεσε καταστροφές στη Γη του Άρνεμ το 2006, σύμφωνα με δημοσίευμα του «Guardian». Ξερίζωσε τα μισά δέντρα σε μια περιοχή πλάτους 50 χιλιομέτρων, ρίχνοντας μερικά σε χώρους με έργα τέχνης σε βράχους καταστρέφοντάς τα. Έπειτα από αυτό, ήρθαν πυρκαγιές, που έγιναν πιο έντονες λόγω του θερμικού φορτίου.

Τα έργα είναι συχνά ζωγραφισμένα σε ψαμμίτη, που απορροφά πολύ νερό. Η θερμότητα από τις φωτιές εξαπλώνει το νερό, εκρήγνυται ο βράχος και οι τοιχογραφίες καταστρέφονται. Ο αρχαιολόγος είπε ότι μια σειρά περιβαλλοντικών και ανθρώπινων παραγόντων ήδη αλλοιώνουν την τέχνη στους βράχους και ότι έχουν καταγραφεί αλλαγές τα τελευταία 56 χρόνια.

Είτε χάνονται από καταστροφικές πυρκαγιές, ερημοποίηση, άνοδο της στάθμης της θάλασσας λόγω διάβρωσης των ακτών, οι αρχαιολογικοί χώροι θα βοηθήσουν στην ενημέρωση των ερευνητών και των διαχειριστών πολιτιστικών τοποθεσιών για το πώς σημαντικοί τόποι κληρονομιάς έχουν επιβιώσει από προηγούμενες περιβαλλοντικές προκλήσεις και ακραίες κλιματικές αλλαγές.

Εν τω μεταξύ, η ανθρωπότητα πρέπει να μειώσει δραστικά τις εκπομπές άνθρακα και η η ζωή να προσαρμοστεί σε αυτές τις ταχέως μεταβαλλόμενες συνθήκες, όπως ανέφερε ο καθηγητής Περιβαλλοντικής Ιστορίας Αλεσάντρο Αντονέλο, συνδιοργανωτής του συμποσίου.

Η κλιματική αλλαγή έχει γίνει μία από τις πιο σημαντικές και ταχύτερα εξελισσόμενες απειλές για τους ανθρώπους και την πολιτιστική κληρονομιά τους παγκοσμίως. Το απομακρυσμένο αρχιπέλαγος του Κιριμπάτι του Ειρηνικού στη Μικρονησία, που έχει 33 νησιά, έχει υποστεί ριζικές αλλαγές τοπίου τα τελευταία χρόνια και θα επηρεαστεί ακόμη περισσότερο από την κλιματική αλλαγή στο άμεσο μέλλον, αναφέρθηκε από τους συμμετέχοντες στο συμπόσιο.

Η αρχαιολόγος Άνια Κοτάρμπα, συνδιοργανώντρια του συμποσίου, επεσήμανε ότι η 6η Έκθεση Αξιολόγησης της IPCC προβλέπει πώς τα ακραία κλιματικά φαινόμενα και οι φυσικές καταστροφές θα αποτελούν όλο και περισσότερο μέρος της καθημερινής και εποχιακής μας ζωής. «Οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν περιβαλλοντικές προκλήσεις, ακραίες κλιματικές συνθήκες και φυσικές καταστροφές για χιλιετίες» τόνισε και πρόσθεσε: «Ενώ η σοβαρότητα και η ταχύτητα των αλλαγών τώρα είναι νέες και πιεστικές, η αρχαιολογική και η ιστορική έρευνα μπορούν, και πρέπει, να ανασκάψουν παραδείγματα κοινοτήτων που προσαρμόζονται στην ταχεία αλλαγή, συχνά με βιώσιμο τρόπο, και να προσφέρουν γνώσεις για το μέλλον».