Πλαστική «βροχή»: Ένας αόρατος κίνδυνος

Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα στοιχεία μελέτης που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Environmental Science & Technology» και αποκαλύπτει το μέγεθος της πλαστικής ρύπανσης που δύσκολα γίνεται αντιληπτή με γυμνό μάτι.

Οι μετρήσεις δείχνουν ότι 74 τόνοι μικροπλαστικών και νανοπλαστικών πέφτουν κάθε χρόνο στο Όκλαντ της Νέας Ζηλανδίας, μια σχετικά μικρή πόλη με πληθυσμό κάτω των 1,5 εκατομμυρίων. Σύμφωνα με τους ερευνητές, το νούμερο αντιστοιχεί σε 3 εκατομμύρια πλαστικά μπουκάλια.

Μεγάλο ποσοστό αυτών των σωματιδίων έχουν τέτοιες διαστάσεις ώστε δυνητικά περνούν από τους πνεύμονες στην κυκλοφορία του αίματος και από εκεί σε όλο το σώμα, χωρίς να είναι γνωστές μέχρι στιγμής οι πιθανές επιπτώσεις.

Τα επίπεδα που μετρήθηκαν στο Όκλαντ είναι πολλαπλάσια σε σχέση με μετρήσεις που είχαν γίνει παλαιότερα σε άλλες πόλεις όπως το Λονδίνο. Ωστόσο, σύμφωνα με τους ερευνητές που υπογράφουν τη νέα μελέτη, η διαφορά αυτή πιθανότατα οφείλεται στο γεγονός ότι οι παλαιότερες μετρήσεις δεν είχαν χρησιμοποιήσει τις ίδιες, προηγμένες χημικές μεθόδους που μετρούν τόσο μικρά σωματίδια, διαμέτρου μόλις 1 μικρομέτρου, ή εκατομμυριοστού του μέτρου.

«Γίνεται όλο και πιο ξεκάθαρο ότι πρόκειται για σημαντική οδό έκθεσης του ανθρώπινου οργανισμού» επισημαίνει σε δελτίο Τύπου ο δρ Τζόελ Ρίντερλαουμπ του Πανεπιστημίου του Όκλαντ, επικεφαλής της μελέτης.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν βάζα με χωνιά τοποθετημένα στην κορυφή τους για να συλλέξουν τα μικροπλαστικά που έπεφταν από τον ουρανό σε δύο τοποθεσίες του Όκλαντ. Σχεδόν όλα ήταν αόρατα με γυμνό μάτι. Τα μικρότερα σωματίδια αναγνωρίστηκαν χάρη σε μια χρωστική που φθορίζει, ενώ η μάζα των σωματιδίων προσδιορίστηκε μετά τη θέρμανσή τους.

Το κυριότερο συστατικό της πλαστικής βροχής ήταν ο πολυαιθυλένιο (PE), ενώ στη δεύτερη θέση ήρθε το πολυτερεφθαλικό αιθυλένιο (PET). Και τα δύο πολυμερή χρησιμοποιούνται ευρέως σε μπουκάλια και άλλες πλαστικές συσκευασίες. Τρίτο σε μάζα ήταν το πολυανθρακικό πλαστικό (PC), το οποίο χρησιμοποιείται σε ηλεκτρολογικό υλικό και ηλεκτρονικές συσκευές, καθώς και στην κατασκευαστική βιομηχανία.

«Όσο μικρότερο ήταν το εύρος μεγέθους που εξετάσαμε, τόσα περισσότερα μικροπλαστικά βρήκαμε» λέει ο δρ Ρίντερλαουμπ, ενώ -σύμφωνα με την ομάδα του-, τα νανοπλαστικά, τα οποία έχουν διάμετρο μερικά δισεκατομμυριοστά του μέτρου, είναι τόσο μικρά ώστε είναι δυνατό να εισέλθουν στα ανθρώπινα κύτταρα, να περάσουν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και να συσσωρευτούν σε όργανα όπως οι όρχεις, το ήπαρ και ο εγκέφαλος. «Μικροπλαστικά έχουν επίσης ανιχνευτεί σε ανθρώπινους πνεύμονες και ιστούς πνευμόνων από ασθενείς με καρκίνο» επισημαίνουν οι ερευνητές. Πρόσφατη μελέτη ανίχνευε μικροπλαστικά και στον πλακούντα αναπτυσσόμενων εμβρύων.

Ίνες συνθετικών ρούχων, μικρά κομμάτια από ελαστικά αυτοκινήτων και πλαστικά μπουκάλια που διασπώνται αργά στο περιβάλλον εκτιμάται ότι είναι κάποιες από τις πηγές της πλαστικής «βροχής». Ωστόσο το μέγεθος και η σύσταση της πλαστικής βροχής βρέθηκε να αλλάζει ανάλογα με την κατεύθυνση του ανέμου.

Οι ερευνητές υποψιάζονται ότι μεγάλο μέρος των μικροπλαστικών προέρχεται από τον ωκεανό και απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα από τα κύματα που σκάνε στην ακτή, ωστόσο απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να διαπιστωθεί αν οι παράκτιες πόλεις δέχονται μεγαλύτερες ποσότητες.

Η μελέτη είναι διαθέσιμη εδώ