Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, η συνολική χρήση υλικών στην ΕΕ μειώθηκε κατά 9,4% και το μερίδιο των πόρων που προέρχονται από ανακυκλωμένα απόβλητα αυξήθηκε σχεδόν κατά 50%
Ωστόσο, εάν ληφθεί υπόψη το πραγματικό υλικό αποτύπωμα της Ευρώπης, δηλαδή οι πόροι που ενσωματώνονται αποτελεσματικά στα προϊόντα που εισάγονται και καταναλώνονται στην Ευρώπη, η πρόοδος στην πραγματική αποσύνδεση της ανάπτυξης από τη χρήση πρωτογενών υλικών φαίνεται ότι είναι πιο περιορισμένη.
Πρόσφατη ανάλυση με τίτλο “Τετραγωνίζοντας τον κύκλο: Πολιτικές από τη μετάβαση της κυκλικής οικονομίας της Ευρώπης”, αναδεικνύει τις αδυναμίες της μετάβασης. Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, το κόστος σε ολόκληρη την οικονομία που σχετίζεται με την κυκλική μετάβαση της Ευρώπης είναι μέτριο ενώ ακόμη και η ανάπτυξη φιλόδοξων πολιτικών θα μειώσει το ΑΕΠ του 2030 μόνο κατά περίπου 1% κάτω από τις βασικές προβλέψεις. Από την άλλη, πρόβλημα που χρήζει αντιμετώπισης αποτελούν οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας, ιδίως για τους εργαζόμενους με χαμηλή ειδίκευση.
Οι φιλόδοξες δημοσιονομικές μεταρρυθμίσεις που στοχεύουν στη μετατόπιση της φορολογικής επιβάρυνσης από την εργασία προς τις πρώτες ύλες μπορούν να ενισχύσουν την ανάπτυξη και να μετριάσουν τις αρνητικές κοινωνικές επιπτώσεις, βελτιώνοντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα των κυκλικών επιχειρηματικών μοντέλων έναντι των γραμμικών εναλλακτικών τους.
Ομοίως, οι πολιτικές των ευρωπαϊκών κρατών έχουν αναπόφευκτα διασυνοριακές επιπτώσεις και δευτερογενείς επιπτώσεις. Ενώ η εισαγωγή αυστηρότερων κανονιστικών προτύπων μπορεί να προκαλέσει διαρροή παραγωγής – με την εξωτερική ανάθεση βιομηχανιών εντάσεως υλικού σε «γραμμικούς παραδείσους παραγωγής» εκτός των συνόρων της ΕΕ – η εμπορική ολοκλήρωση σημαίνει ότι οι πολιτικές της ΕΕ έχουν επιπτώσεις για τους εμπορικούς εταίρους της Ευρώπης, οι οποίοι ενδέχεται να αντιμετωπίσουν υψηλότερες πρότυπα και απαιτήσεις. Αυτό υποδεικνύει έναν ολοένα και πιο σημαντικό ρόλο της εμπορικής πολιτικής στη στήριξη της κυκλικής μετάβασης.
Όπως υποστηρίζει η ανάλυση, ο ιδιωτικός τομέας της Ευρώπης είναι και θα παραμείνει ο κινητήρας της κυκλικής μετάβασης. Αλλά σε απόλυτους όρους, τα κυκλικά επιχειρηματικά μοντέλα παραμένουν περιφερειακά στις περισσότερες αγορές.
Αξίζει να σημειωθεί, τέλος, ότι τα ανακυκλωμένα υλικά αντιπροσωπεύουν μόνο το 8,6% της συνολικής εισροής πρώτων υλών, ενώ το μερίδιο της ανακατασκευής στη νέα μεταποίηση είναι 1,9%. Ακόμη και η παραγωγή δευτερογενών πρώτων υλών από απόβλητα αντιπροσωπεύει μόνο το 30% έως 40% της φυσικής παραγωγής τομέων στους οποίους αυτή η πρακτική είναι πιο εδραιωμένη, όπως ο χάλυβας, ο χαρτοπολτός και το χαρτί.
