Η διαχείριση των αποβλήτων υγείας αποτελεί «αγκάθι» για την πράσινη μετάβαση και απειλή για τη δημόσια υγεία καθώς μόνο ένα μικρό ποσοστό των εγκαταστάσεων υγείας διαθέτει μια βασική υπηρεσία διαχείρισης απορριμμάτων.
Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ο κλάδος της υγείας κατά την COVID εποχή ευθυνόταν για το 4%-5% των συνολικών παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Ο ΠΟΥ εκτιμά ότι το 15% των απορριμμάτων υγειονομικής περίθαλψης είναι επικίνδυνα και μπορεί να είναι μολυσματικά, τοξικά ή ραδιενεργά.
Όπως δείχνει εκτενής έρευνα που έγινε στο πρόσφατο παρελθόν, παγκοσμίως, λιγότερο από το ένα τρίτο των εγκαταστάσεων υγείας διέθεταν βασική υπηρεσία διαχείρισης απορριμμάτων ενώ περίπου το 30% δεν διέθετε συστήματα για τον διαχωρισμό των απορριμμάτων.
Παρά τις προσπάθειες των παρόχων υγειονομικής περίθαλψης να λειτουργήσουν με πιο φιλικούς προς το περιβάλλον τρόπους, ο κλάδος δεν μπορεί να λύσει το πρόβλημα μόνος του. Μια μελέτη από ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ που δημοσιεύθηκε το 2022 δείχνει ότι οι αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις της υγειονομικής περίθαλψης στο περιβάλλον δεν μπορούν να διαχωριστούν από τις βλαβερές επιπτώσεις των αλυσίδων εφοδιασμού της.
«Τα άμεσα μέτρα για τη μείωση των επιπτώσεων στον τομέα της υγείας έχουν σίγουρα κάποιο ρόλο να διαδραματίσουν, ωστόσο, πρέπει να λάβουμε υπόψη και τις επιπτώσεις της αλυσίδας εφοδιασμού», λέει ο Arunima Malik, ένας από τους ερευνητές και αναπληρωτής καθηγητής βιωσιμότητας στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ.
Η μελέτη δείχνει ότι οι επιπτώσεις της εφοδιαστικής αλυσίδας είναι σημαντικές, καθώς η ζήτηση για αγαθά και υπηρεσίες από τον τομέα της υγείας – όπως ηλεκτρική ενέργεια, ιατρικός εξοπλισμός και φαρμακευτικά προϊόντα – συμβάλλουν στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, στην ατμοσφαιρική ρύπανση και στις επιπτώσεις των σπάνιων υδάτων.
Κινητοποίηση για πιο πράσινα νοσοκομεία
Τα συστήματα υγείας έχουν τη δυνατότητα να προσαρμοστούν στους κινδύνους που θέτει η κλιματική αλλαγή και να προάγουν τη βιωσιμότητα.
Το δίκτυο Global Green and Healthy Hospitals ή GGHH, μέσω του έργου HCWH, βοήθησε στην ώθηση της μετασχηματιστικής δράσης υποστηρίζοντας περισσότερα από 1.700 μέλη σε περισσότερες από 80 χώρες για την εφαρμογή προσεγγίσεων βιώσιμης υγειονομικής περίθαλψης. Όπως υποστηρίζει, τα νοσοκομεία μπορούν να επενδύουν σε πιο πράσινα κτίρια, να προμηθεύονται πόρους που είναι λιγότερο επιβλαβείς και να εφαρμόζουν βιώσιμες λειτουργίες.
Η κλιματική αλλαγή ωθεί ήδη τους παρόχους υγείας σε όλο τον κόσμο να επανεξετάσουν τις δραστηριότητές τους. Μια ακραία ξηρασία στη Νότια Αφρική το 2016 έπεισε το υπουργείο Υγείας της κυβέρνησης του Δυτικού Ακρωτηρίου να προσθέσει μια εγκατάσταση συλλογής νερού στην οροφή μιας νέας κλινικής που κατασκεύαζε. Η κλινική District Six στο Κέιπ Τάουν είναι ένα τετραώροφο κτίριο, το οποίο μπορεί να αποθηκεύσει νερό σε μια δεξαμενή συγκομιδής στο υπόγειό του, συλλέγοντας περίπου 175.000 λίτρα νερού τον χρόνο.
