Κυκλική οικονομία: Η μεγάλη πρόκληση

«Η κυκλική οικονομία αρχίζει και τελειώνει με τους ανθρώπους, είτε πρόκειται για επιχειρήσεις είτε για κοινότητες. Για να μην αναφέρουμε την επίδραση που έχουν οι καταναλωτές σε ό,τι παράγεται, πωλείται, καταναλώνεται, επαναχρησιμοποιείται ή ανακυκλώνεται» υπογράμμισε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΕΟΚΕ) Κρίστα Σβενγκ, δείχνοντας από τη μια τη διάθεση που υπάρχει για την άμεση προώθηση της κυκλικής οικονομίας και από την άλλη τα εμπόδια που πρέπει ξεπεραστούν.

Στο συνέδριο που διοργανώνει στις Βρυξέλλες η ΕΟΚΕ μαζί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να δώσει ώθηση στον τομέα της κυκλικής οικονομίας με πολλούς ομιλητές και stakeholders από όλες τις πλευρές.

«Δεν υπάρχει χρόνος», «πρέπει να αναληφθεί δράση τώρα», «ζούμε σε ένα πλανήτη αλλά καταναλώνουμε σαν έχουμε τρεις» και άλλα τέτοια σλόγκαν ακούστηκαν, τα οποία ανταποκρίνονται μεν στην επείγουσα ανάγκη, ωστόσο δεν δίνουν απαντήσεις για τη δίκαιη μετάβαση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι εκτός από την Ευρώπη, οι ΗΠΑ και η Κίνα έχουν προωθήσει σχέδια για εφαρμογή της κυκλικής οικονομίας, όμως μόνο το 7,2% της παγκόσμιας οικονομίας είναι κυκλική. Δηλαδή, το 90% των υλικών που καταναλώνονται πάνε στα σκουπίδια. Και στην Ελλάδα αναπτύσσεται σε ορισμένους τομείς η κυκλική οικονομία, αλλά ακόμη είναι μακρύς ο δρόμος που πρέπει να διανυθεί.

«Πρέπει να βγούμε έξω από τη φούσκα μας» είπε μία εκ των ομιλητριών δείχνοντας ότι οι γραφειοκρατίες έχουν κατανοήσει την ανάγκη για εξωστρέφεια και να φτάσει το μήνυμα παντού σε όλους τους πολίτες του κόσμου. «Δεν μπορεί η Ευρώπη να είναι ένα νησί κυκλικής οικονομίας, χρειάζεται να εμπεδωθεί το μοντέλο σε ολόκληρο τον κόσμο» ανέφερε μία άλλη ομιλήτρια.

Οι πολιτικές που έχει υιοθετήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πολύπλοκες και αγγίζουν όλους τους τομείς, όπως πολιτικές για τη γη, τα δάση, τις λίμνες, τις περιοχές Νatura και δεκάδες άλλες. Πολλές πολιτικές αρχικά συναντούν αντιδράσεις από τα ίδια τα κράτη-μέλη, ενώ υπάρχουν φραγμοί στην εφαρμογή τους. Ακόμη και οι κυκλικές ορολογίες και τα ακρωνύμια αποτελούν σημεία που εμποδίζουν τη διάχυση και την κατανόηση της πληροφορίας, όπως παραδέχθηκε η αναπληρώτρια διευθύντρια της Γενικής Διεύθυνσης Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Συνδυαστικά με την κυκλική οικονομία η ιδέα που προωθείται είναι η διασφάλισης της βιοποικιλότητας. Είναι απαραίτητη η αλλαγή μοντέλου με λιγότερη εκμετάλλευση της γης, αύξηση της βιομάζας, προστασία της βιοποικιλότητας, των πόρων στο υπέδαφος, τόνισαν οι ομιλητές. Είναι ανάγκη η οργανική γεωργία και κτηνοτροφία να αυξηθούν στον ένα τέταρτο της παραγωγής, αναφέρθηκε αλλά χωρίς να διευκρινιστεί με ποιον τρόπο, με τι κόστος και χρηματοδότηση για τους παραγωγούς, και με τι κόστος για τους καταναλωτές.

Όμως, η ανασυγκρότηση του πρωτογενούς τομέα, για παράδειγμα στην Ελλάδα, πώς θα υλοποιηθεί αν δεν γίνει κατανοητή η νέα στόχευση. Για να επιτύχουν οι πολιτικές απαιτούν ενημέρωση και διάλογο, και άνοιγμα δρόμων για τους πολίτες. Οι διαφορετικές κουλτούρες ανά τον κόσμο -και μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών-, οι καταναλωτικές συνήθειες των ανθρώπων και η ψυχολογία της κατανάλωσης αποτελούν επίσης, φραγμό στην εφαρμογή της κυκλικής οικονομίας. Οι πολίτες οφείλουν να ενημερωθούν για τα οφέλη στο περιβάλλον, στην υγεία και στην προτεραιότητα για τη διάσωση της γης, και να μεταβάλουν αγοραστικές συνήθειες ή την καθημερινότητά τους. Κάθε νέο προϊόν που σχεδιάζεται θα πρέπει να λαμβάνει υπ’ όψιν του την κυκλική οικονομία.

Με στόχο να ενισχύσουν τη ενημέρωση και να προσφέρουν διαθέσιμα εργαλεία στην ΕΟΚΕ έχουν δημιουργήσει και λειτουργούν μία διαδραστική πλατφόρμα. Στην πλατφόρμα υπάρχουν 760 βέλτιστες πρακτικές αυτή τη στιγμή, ενώ η γραμματεία υποστηρίζει πολλά αιτήματα. Σε κάποιες χώρες, όπως στην Ιταλία, έχουν υπάρξει και εθνικές πρωτοβουλίες ενώ ΜΚΟ δραστηριοποιούνται και στην Αφρική.

Πηγή: in.gr