Η Ευρώπη θα σαμποτάρει τις πιθανότητές της να αναπτύξει μια πράσινη οικονομία εάν προχωρήσει του σχεδιασμούς της σχετικά με την απαγόρευση των λεγόμενων «παντοτινών χημικών», γνωστών ως PFAS, υποστηρίζουν κάποιοι παράγοντες της βιομηχανίας χημικών.
Οι υπερφθοριωμένες αλκυλιωμένες ουσίες (PFAS), οι οποίες περιλαμβάνουν πάνω από 4.700 χημικές ουσίες, αποτελούν ομάδα ανθρωπογενών ουσιών που χρησιμοποιούνται ευρέως και συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου στους ανθρώπους και στο περιβάλλον. Μελέτες έχουν συνδέσει διάφορες παραλλαγές με την επιβράδυνση της ανάπτυξης των εμβρύων και των νεογνών, τον καρκίνο των νεφρών και άλλα προβλήματα υγείας ενώ τέτοιες ουσίες έχουν βρεθεί στο αίμα του 97% των Αμερικανών, σύμφωνα με την κυβέρνηση των ΗΠΑ.
Ήδη εδώ και έξι χρόνια η Ε.Ε. έχει εισάγει μια πρωτοβουλία για την παρακολούθηση της ανθρώπινης βιολογίας (HBM4EU) και επικεντρώνεται, μεταξύ άλλων, στις χημικές ουσίες PFAS. Η πρωτοβουλία HBM4EU αποτελεί συλλογική προσπάθεια 30 χωρών, του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία συγχρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Ορίζων 2020. Από το 2017 έως το 2021, η HBM4EU παράγει γνώση σχετικά με την ασφαλή διαχείριση των χημικών ουσιών, προστατεύοντας έτσι την ανθρώπινη υγεία στην Ευρώπη.
Η νεότερη εξέλιξη είναι ότι η προωθεί τον περιορισμό της χρήσης όλων των παραλλαγών του PFAS, περίπου 10.000 διαφορετικών χημικών ενώσεων, επικαλούμενη λόγους δημόσιας υγείας και ασφάλειας. Όμως αυτή η κίνηση έχει προκαλέσει αντιδράσεις στο συγκεκριμένο κλάδο με κάποιους εκπρόσωπους της βιομηχανίας χημικών να υποστηρίζουν ότι πρόκειται για υλικά άκρως απαραίτητα για την πράσινη μετάβαση.
Ο Μαρκ Νιούμαν, επικεφαλής της Chemours με έδρα το Ντέλαγουερ, μιλώντας στους «FT» υποστήριξε ότι «ο αγώνας για την απομάκρυνση του άνθρακα μέσω υδρογόνου θα ματαιωθεί» εάν η Ε.Ε. αποφασίσει να απαγορεύσει την κατηγορία PFAS. «Δεν μπορείτε να έχετε ηλεκτρικά οχήματα, δεν μπορείτε να έχετε ημιαγωγούς», χωρίς αυτές τις ουσίες, σημείωσε σχετικά. Παράλληλα, υποστήριξε ότι η απαγόρευση όλων των παραλλαγών του PFAS θα ήταν μη πραγματοποιήσιμη καθώς, όπως ανέφερε, σε πολλές περιπτώσεις δεν υπάρχει βραχυπρόθεσμη εναλλακτική λύση σε αυτές τις εξαιρετικά ανθεκτικές ενώσεις. «Είστε διατεθειμένοι να περιμένετε άλλα 20 χρόνια για μια εναλλακτική, όταν μπορεί να μην υπάρχει;» ανέφερε.
Αντίθετα, θα ήταν δυνατό να δημιουργηθούν οι ενώσεις με μεγαλύτερη ασφάλεια, αποτρέποντας τις εκπομπές των μορίων στο περιβάλλον και να απορρίπτονται σωστά τα προϊόντα στο τέλος της ζωής τους, πρότεινε ο Νιούμαν.
Η αλήθεια είναι ότι τα συγκεκριμένα συνθετικά χημικά χρησιμοποιούνται σε πολλές εφαρμογές, από αντικολλητικά σκεύη μέχρι υφάσματα, μπαταρίες και smartphone. Η χημική βιομηχανία υποστηρίζει ότι η ισχυρή τους αντοχή στο νερό, τη θερμοκρασία και τη διάβρωση τα καθιστά απαραίτητα για πολλές πράσινες τεχνολογίες.
Όμως, οι κίνδυνοι για την υγεία και το περιβάλλον που περιβάλλουν τα χημικά έχουν οδηγήσει στα δικαστήρια τις αρκετές εταιρείες χημικών ουσιών. Η BASF σημείωσε αύξηση 83% στις νομικές υποθέσεις, ενώ η Clariant, η ελβετική εταιρεία χημικών, αντιμετωπίζει περίπου 1.000 αγωγές για τα PFAS στις ΗΠΑ, ανέφεραν σε πρόσφατο σημείωμα αναλυτές της UBS.
Σημειώνεται ότι η προτεινόμενη απαγόρευση της Ε.Ε., υπό την ηγεσία της Γερμανίας και της Ολλανδίας, βρίσκεται σε εξέλιξη αρκετά χρόνια και θεωρείται η πιο ριζοσπαστική νομοθεσία για τα χημικά που έχει προταθεί ποτέ.
Τον περασμένο μήνα, η Ε.Ε. άνοιξε μια εξάμηνη διαβούλευση σχετικά με τις προτάσεις, ενώ οι επενδυτές ζητούσαν επίσης τον τερματισμό της χρήσης των χημικών. Πολλές πολιτείες των ΗΠΑ κινούνται επίσης για να περιορίσουν τη χρήση του PFAS.
