Τα ευρωπαϊκά κράτη πρέπει να «ανεβάσουν ταχύτητες» και να εστιάσουν περισσότερο στην ανακύκλωση και στον περιορισμό της χρήσης πόρων προκειμένου να επιτύχει τους φιλόδοξους στόχους της, σύμφωνα με αξιολόγηση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (ΕΟΠ).
Η ανάλυση του ΕΟΠ που δημοσιεύθηκε πριν από δύο ημέρες δείχνει ότι ο ρυθμός προόδου πρέπει να επιταχυνθεί, απαιτώντας τόσο περισσότερη ανακύκλωση όσο και λιγότερη συνολική χρήση υλικού. Μια δεύτερη έκθεση για την πρόληψη των αποβλήτων υπογραμμίζει τις ευκαιρίες για πιο συστημική προσέγγιση για την παρακολούθηση της προόδου σε επίπεδο ΕΕ.
Απαντώντας στο ερώτημα «Πόσο απέχει η Ευρώπη από τη φιλοδοξία της να διπλασιάσει την κυκλική χρήση των υλικών;», η αξιολόγηση σημειώνει ότι, το 2021, περίπου το 11,7% όλων των υλικών που χρησιμοποιούνται στην ΕΕ προέρχονταν από ανακυκλωμένα απόβλητα, έναντι του 8,3% το 2004.
Η ενισχυμένη ανακύκλωση θα επιταχύνει την πρόοδο σε αυτό τον τομέα, αλλά πρέπει να συνδυαστεί με τη μείωση των συνολικών εισροών υλικών για να επιτευχθεί ο στόχος του διπλασιασμού του μεριδίου των ανακυκλωμένων απορριμμάτων στη χρήση υλικών έως το 2030. Θα μπορούσε, για παράδειγμα, να έρθει πιο κοντά στον στόχο αυξάνοντας το ποσοστό ανακύκλωσης όλων των επεξεργασμένων απορριμμάτων από το σημερινό 40% σε 70%, μειώνοντας τις συνολικές εισροές υλικών κατά 15% και μειώνοντας την ποσότητα των ορυκτών καυσίμων που χρησιμοποιούνται κατά 34%.
Επιπλέον, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στα μη μεταλλικά ορυκτά, όπως τα δομικά υλικά, καθώς αυτά αντιπροσωπεύουν περίπου το ήμισυ του συνόλου των υλικών που χρησιμοποιούνται στην ΕΕ. Από περιβαλλοντικής σκοπιάς, θα ήταν επίσης επωφελές να επικεντρωθούν οι προσπάθειες σε υλικά με τις υψηλότερες αρνητικές επιπτώσεις στην παραγωγή τους, ιδιαίτερα τα ορυκτά καύσιμα και τη βιομάζα.
Παρακολούθηση πρόληψης απορριμμάτων
Η πρόληψη των απορριμμάτων είναι μία από τις βασικές στρατηγικές για τη μετάβαση στην κυκλική οικονομία, διότι μπορεί να μειώσει τη χρήση πόρων, να μεγιστοποιήσει την ωφέλιμη ζωή προϊόντων και υλικών και να προωθήσει τη ζήτηση για πιο βιώσιμα προϊόντα. Ωστόσο, παραμένει δύσκολο να υπάρξει σύνδεση μεταξύ των πολιτικών πρόληψης της δημιουργίας αποβλήτων και της παραγωγής αποβλήτων στην ΕΕ.
Η σχετική ανάλυση προτείνει μια νέα σειρά δεικτών που θα εστιάζουν στην παρακολούθηση των μακροπρόθεσμων τάσεων στην πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων. Οι δείκτες επικεντρώνονται στους παράγοντες που συντελούν στη δημιουργία αποβλήτων, τους παράγοντες πρόληψης των αποβλήτων και τα συνακόλουθα αποτελέσματα σε μειωμένα απόβλητα και εκπομπές. Ωστόσο, η πλήρης χρήση αυτού του πλαισίου παρακολούθησης απαιτεί πιο συγκεκριμένα δεδομένα και πληροφορίες που να συλλέγονται σε ολόκληρη την ΕΕ με συστηματικό και εναρμονισμένο τρόπο.
Επί του παρόντος, σχεδόν όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν ορισμένους ποσοτικούς στόχους και δείκτες για την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων, αλλά αυτοί οι στόχοι και δείκτες ποικίλλουν σε μεγάλο βαθμό, σημειώνει η έκθεση. Ο καθορισμός στόχων πρόληψης της δημιουργίας αποβλήτων σε επίπεδο ΕΕ, όπως ο στόχος μείωσης των απορριμμάτων τροφίμων που αναπτύσσεται επί του παρόντος, μπορεί επίσης να συμβάλει στον καθορισμό της κατεύθυνσης και ενός στόχου για τη μέτρηση και στην ενίσχυση των υποχρεώσεων για την πρόληψη των αποβλήτων.
Σημειώνεται ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε ένα αναθεωρημένο πλαίσιο παρακολούθησης της κυκλικής οικονομίας πριν από λίγες ημέρες. Το αναθεωρημένο πλαίσιο βοηθά στην καλύτερη παρακολούθηση της προόδου στη μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία στην ΕΕ και εξετάζει πώς μπορεί να συμβάλει στην κλιματική ουδετερότητα, την ανθεκτικότητα και την παγκόσμια βιωσιμότητα.
