Μεγάλο χάσμα εξακολουθούν να καταγράφουν οι επενδύσεις βιώσιμης ανάπτυξης στις αναπτυγμένες και τις αναπτυσσόμενες χώρες με τον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) να αποτελεί τον «μεγάλο ασθενή».
Σύμφωνα με μια νέα έκθεση της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD), οι αναπτυσσόμενες χώρες καταγράφουν ένα κενό 4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων στις επενδύσεις βιώσιμης ανάπτυξης.
Και όντως, ενώ οι επενδύσεις στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας έχουν σχεδόν τριπλασιαστεί από την υιοθέτηση της Συμφωνίας του Παρισιού πριν από σχεδόν οκτώ χρόνια, οι φτωχότερες χώρες έχουν μείνει σε μεγάλο βαθμό έξω.
Όπως σημειώνει η Γενική Γραμματέας του οργανισμού, Ρεμπέκα Γκρίνσπαν, μια «σημαντική αύξηση» της υλικής υποστήριξης για Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας στις αναπτυσσόμενες χώρες είναι «κρίσιμης σημασίας» για να επιτύχει ο κόσμος τους κλιματικούς στόχους του έως το 2030.
Η κυρία Γκρίνσπαν είπε ότι περισσότερες από 30 αναπτυσσόμενες χώρες δεν έχουν να παρουσιάσουν ούτε μια διεθνή επένδυση στην παραγωγή ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας που να ανταποκρίνεται στα μεγέθη των οργανισμών κοινής ωφέλειας από τότε που εγκρίθηκε η συνθήκη ορόσημο για την κλιματική αλλαγή το 2015.
Σύμφωνα με την UNCTAD, το ποσό των άμεσων ξένων επενδύσεων σε καθαρή ενέργεια που προσέλκυσαν οι αναπτυσσόμενες χώρες το 2022 ανήλθε σε 544 δισεκατομμύρια δολάρια, το οποίο είναι πολύ κάτω από τις ανάγκες.
Επιβράδυνση στη χρηματοδότηση των SDG
Οι ενεργειακές εταιρείες μεταξύ των 100 κορυφαίων πολυεθνικών στρέφονται όλο και περισσότερο προς τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και εκχωρούν περιουσιακά στοιχεία ορυκτών καυσίμων με ρυθμό περίπου 15 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως.
Ωστόσο, η έκθεση κάνει λόγο για βραδύτερο συνολικά ρυθμό επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας το 2022, «καθώς οι διεθνείς συμφωνίες χρηματοδότησης έργων μειώθηκαν».
Στις αναπτυσσόμενες χώρες, τα μεγαλύτερα κενά στις επενδύσεις που σχετίζονται με τους στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs) ήταν στην ενέργεια, το νερό και τις υποδομές μεταφορών, ανέφερε η UNCTAD.
Προκλήσεις για τις άμεσες ξένες επενδύσεις
Οι άμεσες ξένες επενδύσεις βρίσκονται επίσης σε πτώση, σύμφωνα με την UNCTAD, καθώς οι παγκόσμιες ροές μειώθηκαν κατά 22% το 2022, στα 1,3 τρισεκατομμύρια δολάρια. Στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων βρίσκεται στην Αφρική, οι εισροές ΑΞΕ μειώθηκαν έως και 16%.
Η έκθεση της UNCTAD αναφέρει ότι η επιβράδυνση οφείλεται σε «επικαλυπτόμενες κρίσεις»: ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι υψηλές τιμές των τροφίμων και της ενέργειας και οι πιέσεις του χρέους.
Αυτοί οι παράγοντες εξακολουθούν να επηρεάζουν την οικονομία και το 2023, ενώ η έκθεση ζητά τη θέσπιση μιας σειράς πολιτικών και μηχανισμών χρηματοδότησης που θα βοηθήσουν τις αναπτυσσόμενες χώρες να προσελκύσουν τις απαραίτητες επενδύσεις.
Η UNCTAD τόνισε τη σημασία της ελάφρυνσης του χρέους για τις αναπτυσσόμενες οικονομίες, για να τους παρασχεθεί ο δημοσιονομικός χώρος που απαιτείται για δαπάνες καθαρής ενέργειας και να βοηθήσει στη μείωση των αξιολογήσεων κινδύνου των χωρών, η οποία αποτελεί προϋπόθεση για την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων.
Ο οργανισμός συνέστησε επίσης τη μείωση του κόστους κεφαλαίου για επενδύσεις καθαρής ενέργειας μέσω συνεργασιών μεταξύ διεθνών επενδυτών, του δημόσιου τομέα και πολυμερών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, ένα μέτρο που μπορεί να μειώσει τη διαφορά στο κόστος δανεισμού για επενδυτικά έργα ενέργειας στις αναπτυσσόμενες χώρες έως και 40%.