Την περασμένη εβδομάδα, η Σύμβαση της Βέρνης για τη διατήρηση της ευρωπαϊκής άγριας ζωής ζήτησε την αναστολή της κατασκευής ενός διεθνούς αεροδρομίου στην προστατευόμενη περιοχή της λιμνοθάλασσας Αώου/Vjosa-Νάρτα στην Αλβανία, που κάθε χρόνο αποτελεί βασικό ενδιάμεσο σταθμό για χιλιάδες πουλιά που μεταναστεύουν μεταξύ Ευρώπης και Αφρικής. Η απόφαση αυτή απηχεί τις προειδοποιήσεις διεθνών επιστημόνων σε θέματα προστασίας της φύσης, καθώς και ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων. Τα μέλη και οι εταίροι της Μεσογειακής Συμμαχίας για τους Υγρότοπους (Mediterranean Alliance for Wetlands) απηύθυναν επιστολές προς τον Αλβανό πρωθυπουργό Έντι Ράμα, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τη Διεθνή Ένωση Αερομεταφορών (ΙΑΤΑ). Τις επιστολές συνυπογράφουν 33 οργανώσεις από περισσότερες από 26 χώρες.
Σε έναν αγώνα δρόμου με αντίπαλο τον χρόνο για την έναρξη του έργου, η αλβανική κυβέρνηση παρέκαμψε αρκετές υποχρεωτικές διαδικασίες, συμπεριλαμβανομένης της απόκτησης έγκυρης άδειας κατασκευής. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα δεδομένα, αν και οι εργασίες κατασκευής του διεθνούς αεροδρομίου του Αυλώνα είχαν ήδη ξεκινήσει το 2021, η άδεια χορηγήθηκε μόλις φέτος, 15 μήνες μετά την έναρξη των εργασιών.
Ένα χρόνο μετά την έναρξη της κατασκευής, η κυβέρνηση εξαίρεσε την τοποθεσία του αεροδρομίου από το προστατευόμενο τοπίο Αώου/Vjosa-Νάρτα, δημιουργώντας ένα χωροταξικό κενό στη μέση της προστατευόμενης περιοχής. «Η τροποποίηση της περιμέτρου της προστατευόμενης περιοχής (…) δεν συνάδει με την αξία της βιοποικιλότητας» τονίζει η Σύμβαση της Βέρνης για τη διατήρηση της ευρωπαϊκής άγριας ζωής σε έκθεση αξιολόγησης που συντάχθηκε από κοινού με τη Σύμβαση της Βόννης (CMS) και τη Συμφωνία για τη Διατήρηση των Μεταναστευτικών Υδρόβιων Πουλιών Αφρικής και Ευρασίας (UNEP/AEWA). Η Σύμβαση της Βέρνης προχώρησε ένα βήμα παραπέρα και ζήτησε την αναστολή του έργου έως ότου εκπονηθεί έγκυρη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, η οποία θα πρέπει να πληροί τα διεθνή τεχνικά, επιστημονικά και μεθοδολογικά κριτήρια.
Η Μεσογειακή Συμμαχία για τους Υγρότοπους (Mediterranean Alliance for Wetlands), ένα διεθνές δίκτυο 30 οργανώσεων από 15 χώρες, μαζί με τους εταίρους της BirdLife, μέλη της Wetlands International Europe και άλλες ΜΚΟ, ζητούν την άμεση παρέμβαση των αρχών για να σταματήσει η καταστροφή αυτού του θησαυρού της Μεσογείου που φιλοξενεί πάνω από 70 απειλούμενα είδη, 200 είδη πουλιών και χαρισματικά είδη όπως η χελώνα Καρέτα καρέτα (Caretta caretta), η Μεσογειακή φώκια (Monachus monachus) ή ενδημικά είδη όπως ο αλβανικός βάτραχος (Pelophylax shqipericus). Οι επιστολές υπογραμμίζουν ότι οι διαπραγματεύσεις για την ένταξη της Αλβανίας στην ΕΕ θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τη διατήρηση της φυσικής κληρονομιάς και της αναντικατάστατης βιοποικιλότητας.
«Η ανάπτυξη του αεροδρομίου είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου της γενικής ανάπτυξης της περιοχής, αγνοώντας όχι μόνο την προστασία των εξαιρετικών φυσικών χαρακτηριστικών, αλλά και τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των τοπικών κοινοτήτων που επωφελούνται ελάχιστα από αυτή την ανάπτυξη» δήλωσε η Emirjeta Adhami από το Ινστιτούτο για την Προστασία της Φύσης στην Αλβανία (INCA).
Οι τοπικές ΜΚΟ, η Αλβανική Ορνιθολογική Εταιρεία (AOS) και η Εταιρεία Προστασίας και Διατήρησης του Φυσικού Περιβάλλοντος στην Αλβανία (PPNEA), έχουν ήδη προτείνει εναλλακτικές λύσεις για το έργο του αεροδρομίου, από την επέκταση του Διεθνούς Αεροδρομίου των Τιράνων μέχρι την κατασκευή σιδηροδρομικής γραμμής υψηλής ταχύτητας για τη σύνδεση του νότιου τμήματος της χώρας με τα Τίρανα ή την εξέταση εναλλακτικών θέσεων για το αεροδρόμιο, όπως το Risili, το Kafaraj ή το Levan, ανάλογα με την κατάλληλη περιβαλλοντική εκτίμηση και αξιολόγηση των κινδύνων.
