Στο εδώλιο του κατηγορουμένου στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (EΔΔΑ) θα «καθίσουν» συνολικά 32 κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένων όλων των κρατών-μελών της ΕΕ, και της Βρετανίας, της Ελβετίας, της Νορβηγίας, της Ρωσίας και της Τουρκίας, τις οποίες ενάγουν έξι νέοι άνθρωποι, ηλικίας 11-24 χρόνων από την Πορτογαλία, μία χώρα που ταλαιπωρείται τα τελευταία χρόνια από πυρκαγιές και καύσωνες.
Η φιλοδοξία τους είναι επιβάλουν στην Ευρώπη την υποχρέωση προστασίας των πολιτών της από την κλιματική αλλαγή. Πρόκειται για την πρώτη υπόθεση σχετικά με το κλίμα που θα κριθεί από αυτό.
Τέσσερις από τους έξι ενάγοντες, μεταξύ τους τρία αδέλφια ηλικίας 11, 20 και 24 χρόνων, προέρχονται από τη Λεϊρία, την περιοχή της Κεντρικής Πορτογαλίας όπου το 2017 δύο δασικές πυρκαγιές στοίχισαν τη ζωή σε περισσότερους από 100 ανθρώπους. Οι άλλοι δύο μένουν στη Λισαβόνα, κοντά στη θάλασσα.
Όπως τονίζουν, χωρίς επείγουσα δράση για τον περιορισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου ο τόπος τους θα γίνει σύντομα «ένας ανυπόφορος φούρνος», ήδη η καθημερινότητα, η υγεία και η ψυχολογία τους έχουν επηρεαστεί από τα κύματα καύσωνα και τα υπόλοιπα ακραία καιρικά φαινόμενα που βιώνει η χώρα τους.
Από κοινού, οι έξι νεαροί Πορτογάλοι κατηγορούν τις 32 ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για ανεπαρκή δράση έναντι της κλιματικής αλλαγής, υποστηρίζοντας ότι η απροθυμία τους να μειώσουν εγκαίρως τις εκπομπές συνιστά παραβίαση θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους, όπως το δικαίωμα στη ζωή και την οικογενειακή ζωή, στην ελευθερία από απάνθρωπη μεταχείριση και στην ελευθερία από διακρίσεις με βάση την ηλικία.
Δίπλα τους είχαν έξι δικηγόρους από τη βρετανική μη κυβερνητική οργάνωση Global Legal Action Network (GLAN) και απέναντί τους περισσότερους από 80 δικηγόρους. «Είναι μια πραγματική υπόθεση Δαβίδ εναντίον Γολιάθ» σχολίασε ο Γκερόιντ Ο’Κουίν ένας από τους δικηγόρους της GLAN.
Σε ξεχωριστές και κοινές απαντήσεις τους, οι κατηγορούμενες κυβερνήσεις ισχυρίστηκαν ότι κανείς από τους ενάγοντες δεν έχει αποδείξει επαρκώς πως υπέστη κάποια σοβαρή βλάβη ως άμεση συνέπεια της κλιματικής αλλαγής ή των πυρκαγιών στην Πορτογαλία, καθώς και ότι η κλιματική αλλαγή είναι πέραν της δικαιοδοσίας του EΔΔΑ.
Αίσθηση προκάλεσε σε αρκετά διεθνή ΜΜΕ το επιχείρημα που περιέλαβε η Ελλάδα σε γραπτό υπόμνημα το οποίο κατέθεσε στο Στρασβούργο: ότι «οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, όπως έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής, δεν μοιάζει να επηρεάζουν άμεσα την ανθρώπινη ζωή ή την ανθρώπινη υγεία». Σχολιάζοντας το επιχείρημα, ο Γκερόιντ Ο’Κουίν έκανε λόγο για άρνηση της κλιματικής αλλαγής.
Οι έξι νεαροί Πορτογάλοι προσέφυγαν στο EΔΔΑ το 2020, ζητώντας από το σικαστήριο μια νομικά δεσμευτική απόφαση που θα υποχρεώσει τα κράτη να κάνουν «ό,τι έχουν υποσχεθεί», δηλαδή να περιορίσουν την αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας στους 2°C, και ιδανικά στον 1,5°C, όπως δεσμεύτηκαν από το 2015 με τη Συμφωνία του Παρισιού. Όπως υποστηρίζουν οι δικηγόροι τους, με τις ισχύουσες πολιτικές τους θέτουν τον κόσμο σε μια τροχιά αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 3°C μέχρι το τέλος του αιώνα, κάτι απολύτως καταστροφικό.
Η απόφαση του EΔΔΑ αναμένεται μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2024. Το δικαστήριο θα μπορούσε να απορρίψει την αγωγή για διαδικαστικούς λόγους ή να αποφανθεί ότι δεν έχει δικαιοδοσία επί του θέματος. Θα μπορούσε επίσης να αποφασίσει ότι τα κράτη δεν έχουν υποχρεώσεις που απορρέουν από τα ανθρώπινα δικαιώματα σε ό,τι αφορά την κλιματική αλλαγή ή και να δικαιώσει τους ενάγοντες, βγάζοντας μια «game-changing» απόφαση που θα δημιουργήσει προηγούμενο και για άλλες «μάχες» αυτού του είδους.
Πηγή: in.gr
