Γιατί η Ελλάδα παραπέμπεται στο Ευρωδικαστήριο για τα απόβλητα στην Ζάκυνθο

Σε διαχειριστικά ζητήματα κολλάει όπως φαίνεται το θέμα του κλεισίματος του χώρου υγειονομικής ταφής αποβλήτων στην Ζάκυνθο, για τον οποίο η Ελλάδα με απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής παραπέμπεται (εκ νέου) στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο ΧΥΤΑ, ο οποίος βρίσκεται εντός προστατευόμενης περιοχής Natura 2000, αν και δεν λειτουργεί εδώ και περισσότερα από πέντε έτη, παραμένει ανοιχτός παρά τη δικαστική απόφαση του 2014. Ουσιαστικά, πρέπει όχι μόνο να κλείσει, αλλά και να αποκατασταθεί, προκειμένου να υπάρξει συμμόρφωση με απόφαση του Δικαστηρίου του 2014.

Τι απαντά το ΥΠΕΝ

Με ανακοίνωσή του το ΥΠΕΝ εξηγεί που οφείλονται οι καθυστερήσεις και επισημαίνει τις ενέργειες που έχουν γίνει ως τώρα. Συγκεκριμένα αναφέρει ότι:

«Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να παραπέμψει την Ελλάδα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σχετικά με χώρο υγειονομικής ταφής στη Ζάκυνθο, έγινε επειδή δεν έχει ακόμα αποκατασταθεί ο παλαιός ΧΥΤΑ στην περιοχή Σκοπός της Ζακύνθου.

Ο εν λόγω ΧΥΤΑ δεν λειτουργεί από το τέλος του 2017. Για να υπάρχει αποκατάσταση, ωστόσο, πρέπει να υπάρξει πρώτα έγκριση περιβαλλοντικών όρων. Η κατάθεση της σχετικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) έγινε προ διετίας από το ΦΟΔΣΑ Ιόνιων Νήσων. Υπήρξαν όμως σημαντικές παρατηρήσεις από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου στη λύση που πρότεινε ο ΦΟΔΣΑ Ιονίων Νήσων, ενώ παράλληλα τέθηκε και ζήτημα αν τελικά η αδειοδοτούσα αρχή πρέπει να είναι η Αποκεντρωμένη ή η Διεύθυνση Περιβαλλοντικών Αδειοδοτήσεων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Τελικά, η Αποκεντρωμένη αποδέχθηκε ένα πλαίσιο λύσης, με επιφύλαξη, εν αναμονή της οριστικής λύσης. Για να συνταχθεί η πρόταση οριστικής λύσης, έπρεπε να αναθέσει ο ΦΟΔΣΑ δύο μελέτες, μια γεωτεχνική και μια για την επικαιροποίηση της ΜΠΕ, οι οποίες μέχρι σήμερα δεν έχουν ανατεθεί.

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, δια της Γενικής Γραμματείας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων, έχει συντονιστικό ρόλο και όχι εκτελεστικό στα παραπάνω.

Επιπλέον, επισημαίνεται ότι στη Ζάκυνθο, την τελευταία πενταετία, υπάρχει διαχείριση αποβλήτων στο χώρο του σημερινού ΧΥΤΑ. Ταυτόχρονα, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει βοηθήσει και με μεταφορές αποβλήτων σε γειτονικούς αδειοδοτημένους ΧΥΤΑ, προκειμένου να μην υπάρχει πρόβλημα με την εναπόθεση των αποβλήτων.

Σημειώνεται πως στο χώρο του σημερινού ΧΥΤΑ έχει ξεκινήσει, μετά από συντονισμό του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, έργο κατασκευής μονάδας διαχείρισης αποβλήτων από τις αρχές του 2022, το οποίο αναμένεται να ολοκληρωθεί περί τα τέλη του 2024.

Επιπρόσθετα, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας εξετάζει τη δυνατότητα, σε περιπτώσεις που διαπιστώνεται από τη διαχείριση των αποβλήτων κίνδυνος για τη δημόσια υγεία ή σοβαρή ρύπανση του περιβάλλοντος ή πιθανότητα επιβολής προστίμου από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, να αναλαμβάνουν οι αρμόδιες Υπηρεσίες του το συντονισμό και την υλοποίηση των μέτρων, ώστε να αποτρέπονται τα παραπάνω».

Υπενθυμίζεται ότι τις 17 Ιουλίου 2014 το Δικαστήριο απεφάνθη (C-600/12) ότι ο εν λόγω χώρος υγειονομικής ταφής δεν πληροί τις προϋποθέσεις και απαιτήσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της Ένωσης και ότι η Ελλάδα συνεχίζει να διατηρεί σε λειτουργία δυσλειτουργικό χώρο υγειονομικής ταφής. Η Επιτροπή απέστειλε προειδοποιητική επιστολή στις ελληνικές αρχές στις 28 Απριλίου 2017 λόγω μη συμμόρφωσης με την απόφαση του Δικαστηρίου. Μετά την τελευταία αυτή υπενθύμιση, η Ελλάδα αποφάσισε να σταματήσει τις εργασίες διάθεσης αποβλήτων στον χώρο υγειονομικής ταφής. Ωστόσο, παρόλο που δεν έχουν αποσταλεί νέα απόβλητα στον χώρο υγειονομικής ταφής Ζακύνθου εδώ και πάνω από πέντε έτη, ο χώρος ακόμη δεν έχει αποκατασταθεί προκειμένου να υπάρξει συμμόρφωση με την απόφαση του Δικαστηρίου. Οι διάφορες καταληκτικές ημερομηνίες που κοινοποίησε η Ελλάδα στην Επιτροπή αναβλήθηκαν και, επομένως, η Ελλάδα δεν έχει κοινοποιήσει αξιόπιστο χρονοδιάγραμμα για την πλήρη εφαρμογή της απόφασης του Δικαστηρίου.

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή αποφάσισε να παραπέμψει εκ νέου την υπόθεση στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Καθώς πρόκειται για τη δεύτερη παραπομπή στο Δικαστήριο της ΕΕ, ενδέχεται να επιβληθούν οικονομικές κυρώσεις για το χρονικό διάστημα μεταξύ της πρώτης απόφασης και της επίτευξης συμμόρφωσης. Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα καταβάλλει ήδη πρόστιμα σε δύο περιπτώσεις που σχετίζονται με τη διαχείριση αποβλήτων.