Η Ελλάδα προτείνει «Ευρωπαϊκή Ένωση Φάσματος» και κοινό συντονισμό των δημοπρασιών 6G – Στόχος ένας νέος πόρος για την ΕΕ, με μέρος των εσόδων να κατευθύνεται σε τεχνολογικές επενδύσεις και στον προϋπολογισμό 2028-2034
Μια νέα πηγή εσόδων για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, η οποία θα μπορούσε να κινητοποιήσει αρχικά ποσά της τάξης των 12 έως 15 δισ. ευρώ, προτείνει η Ελλάδα, βάζοντας στο επίκεντρο ένα από τα πολυτιμότερα «περιουσιακά στοιχεία» της ψηφιακής εποχής: το φάσμα συχνοτήτων για τα δίκτυα 6G.
Η πρόταση που έχει επεξεργαστεί ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης προβλέπει τη δημιουργία μιας «Ευρωπαϊκής Ένωσης Φάσματος» – European Spectrum Union, μέσω της οποίας μέρος των εσόδων από τις μελλοντικές δημοπρασίες συχνοτήτων θα μπορούσε να αξιοποιείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Το σχέδιο παρουσιάστηκε στους Ευρωπαίους υπουργούς και αποτελεί πλέον μέρος της συζήτησης για την εξεύρεση νέων «ιδίων πόρων» της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενόψει του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2028-2034.
Τα 12-15 δισ. ευρώ αποτελούν προς το παρόν αρχική χρηματοδοτική εκτίμηση και όχι επίσημη πρόβλεψη, ενώ στο ποσό δεν συνυπολογίζονται πιθανές μελλοντικές εισφορές που θα μπορούσαν να προκύψουν από επιλεγμένα δικαιώματα χρήσης του 5G.
Πώς θα βρεθούν τα δισεκατομμύρια από το 6G
Η κεντρική ιδέα είναι τα κράτη-μέλη να συντονίσουν περισσότερο τον τρόπο και τον χρόνο με τον οποίο διαθέτουν το φάσμα συχνοτήτων για τις νέες γενιές κινητών επικοινωνιών.
Σήμερα η Ευρώπη λειτουργεί μέσα από 27 διαφορετικά εθνικά συστήματα, με διαφορετικά χρονοδιαγράμματα δημοπρασιών, όρους αδειοδότησης και ρυθμιστικά πλαίσια.
Η ελληνική πρόταση επιχειρεί να αλλάξει αυτή την εικόνα, δημιουργώντας ένα πιο ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις μελλοντικές συχνότητες 6G.
Μέρος των εσόδων που θα προκύπτουν από τις δημοπρασίες θα μπορούσε να κατευθύνεται στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και παράλληλα να χρηματοδοτεί επενδύσεις σε τεχνολογίες αιχμής.
Το μοντέλο θα μπορούσε σε επόμενη φάση να επεκταθεί και στις ανανεώσεις υφιστάμενων δικαιωμάτων 5G.
Γιατί το φάσμα θεωρείται «χρυσωρυχείο» για την Ευρώπη
Το ραδιοφάσμα δεν αφορά απλώς τις ταχύτητες των κινητών τηλεφώνων.
Αποτελεί βασική υποδομή πάνω στην οποία θα αναπτυχθούν νέες εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, αυτόνομης κινητικότητας, προηγμένης βιομηχανίας, δορυφορικών επικοινωνιών, ασφαλών δικτύων αλλά και αμυντικών τεχνολογιών.
Για τον λόγο αυτό η Αθήνα υποστηρίζει ότι η αξία του δεν πρέπει να περιορίζεται στα έσοδα μιας εθνικής δημοπρασίας, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο για την ευρύτερη τεχνολογική και επενδυτική στρατηγική της ΕΕ.
Η πρόταση επιδιώκει έτσι να συνδέσει δύο μεγάλα ευρωπαϊκά στοιχήματα: την ανάγκη για περισσότερα έσοδα στον κοινοτικό προϋπολογισμό και την ανάγκη να περιοριστεί το τεχνολογικό χάσμα της Ευρώπης απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ασία.
Το ελληνικό μοντέλο του 5G
Η λογική πίσω από το σχέδιο έχει ήδη εφαρμοστεί, σε μικρότερη κλίμακα, στην Ελλάδα.
Κατά τη δημοπρασία των συχνοτήτων 5G το 2020, η ελληνική κυβέρνηση επέλεξε να μην επικεντρωθεί αποκλειστικά στη μεγιστοποίηση του τιμήματος των αδειών.
Το 25% των εσόδων κατευθύνθηκε στο επενδυτικό Ταμείο «Φαιστός», με στόχο τη χρηματοδότηση εταιρειών και εφαρμογών που αξιοποιούν τις δυνατότητες των δικτύων πέμπτης γενιάς.
Η βασική φιλοσοφία ήταν ότι η πραγματική οικονομική αξία μιας νέας τεχνολογίας δεν βρίσκεται μόνο στην κατασκευή του δικτύου αλλά και στις επιχειρήσεις, στις υπηρεσίες και στις εφαρμογές που δημιουργούνται γύρω από αυτό.
Το ίδιο μοντέλο προτείνεται τώρα να αποκτήσει ευρωπαϊκή διάσταση με το 6G.
Ο μεγάλος λογαριασμός του νέου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού
Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση διαπραγματεύεται το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο για την περίοδο 2028-2034, με την πρόταση για το συνολικό του ύψος να κινείται γύρω από τα 2 τρισ. ευρώ.
Οι ανάγκες έχουν αυξηθεί σημαντικά.
Η Ευρώπη καλείται τα επόμενα χρόνια να χρηματοδοτήσει περισσότερες δαπάνες για άμυνα, ενεργειακή ασφάλεια, ανταγωνιστικότητα, ψηφιακές υποδομές και νέες τεχνολογίες, την ίδια στιγμή που αρκετά κράτη-μέλη επιμένουν στη διατήρηση σημαντικών πόρων για την Κοινή Αγροτική Πολιτική και τα Ταμεία Συνοχής.
Το μεγάλο ερώτημα επομένως είναι από πού θα προέλθουν τα πρόσθετα χρήματα.
Νέος ευρωπαϊκός πόρος χωρίς μεγαλύτερες εθνικές εισφορές
Η πρόταση για το 6G φιλοδοξεί να ανοίξει μια διαφορετική δεξαμενή χρηματοδότησης, περιορίζοντας την ανάγκη να καλυφθούν όλες οι νέες απαιτήσεις αποκλειστικά μέσω υψηλότερων εθνικών εισφορών.
Δεν πρόκειται πάντως για αποφασισμένο μέτρο.
Για να αποκτήσει πρακτική εφαρμογή απαιτείται πολιτική συμφωνία μεταξύ των κρατών-μελών, ενώ η συζήτηση για τα νέα έσοδα της ΕΕ βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.
Παράλληλα με την ελληνική πρόταση εξετάζονται και άλλες πηγές χρηματοδότησης, μεταξύ των οποίων έσοδα που συνδέονται με τα δικαιώματα εκπομπών CO2, τον ευρωπαϊκό μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα, τα ηλεκτρονικά απόβλητα και πιθανές εισφορές μεγάλων επιχειρήσεων.
Στο ευρύτερο ευρωπαϊκό τραπέζι έχουν τεθεί ακόμη ιδέες για ψηφιακές υπηρεσίες, πολύ μεγάλες περιουσίες, διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια και κεφαλαιακά κέρδη από κρυπτονομίσματα, χωρίς μέχρι στιγμής να υπάρχει κοινή συμφωνία.
Το στοίχημα των 27 και η ελληνική πρόταση
Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι να φανεί πόσα κράτη-μέλη μπορούν να στηρίξουν την ιδέα της κοινής αξιοποίησης του φάσματος.
Η ελληνική πλευρά επιχειρεί να παρουσιάσει το σχέδιο όχι μόνο ως μηχανισμό άντλησης χρημάτων, αλλά ως τρόπο να αποκτήσει η Ευρώπη κοινή στρατηγική στις τηλεπικοινωνίες και στις τεχνολογίες επόμενης γενιάς.
Σε περίπτωση που προχωρήσει, το 6G δεν θα αποτελέσει απλώς την επόμενη γενιά κινητών δικτύων.
Θα μπορούσε να μετατραπεί και σε έναν νέο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό πόρο, με δισεκατομμύρια ευρώ από τις συχνότητες να επιστρέφουν στην οικονομία μέσω επενδύσεων στην τεχνολογία και να συμβάλλουν στη χρηματοδότηση του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
