Νέα παρέμβαση για την ακρίβεια ετοιμάζει η κυβέρνηση ενόψει Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς, με ειδικό πακέτο βασικών προϊόντων στα σούπερ μάρκετ. Ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος προανήγγειλε συνεργασία με τις αλυσίδες τροφίμων για τη συγκράτηση των τιμών, ενώ επιβεβαίωσε ότι παρατείνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους. Στο επίκεντρο τα τρόφιμα του εορταστικού τραπεζιού, οι 1.740 κωδικοί με μειωμένες τιμές και ο φόβος νέων ανατιμήσεων λόγω της ενεργειακής κρίσης.
Το φετινό χριστουγεννιάτικο τραπέζι μπαίνει από νωρίς στο μικροσκόπιο του οικονομικού επιτελείου, καθώς η ακρίβεια στα τρόφιμα και η νέα άνοδος του ενεργειακού κόστους δημιουργούν ανησυχία για τις τιμές που θα κληθούν να πληρώσουν οι καταναλωτές τον Δεκέμβριο.
Η κυβέρνηση ετοιμάζει ειδικό εορταστικό πακέτο με βασικά προϊόντα στα σούπερ μάρκετ, επιχειρώντας να συγκρατήσει το κόστος των αγορών για τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά του 2026.
Την πρωτοβουλία προανήγγειλε ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, μιλώντας στο ΕΡΤnews, αποκαλύπτοντας ότι έχουν ήδη δοθεί οδηγίες για συνεργασία με εκπροσώπους της αγοράς.
Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα διευρυμένο πακέτο προϊόντων καθημερινής κατανάλωσης και ειδών που χρησιμοποιούνται παραδοσιακά στα γιορτινά τραπέζια.
Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς οι διεθνείς εξελίξεις στην ενέργεια απειλούν να προκαλέσουν νέο κύμα ανατιμήσεων, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Παράλληλα, ο υπουργός επιβεβαίωσε την παράταση έως το τέλος του 2026 των μέτρων συγκράτησης των περιθωρίων κέρδους, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο πρόσθετων νομοθετικών πρωτοβουλιών εφόσον διαπιστωθούν αδικαιολόγητες αυξήσεις.
Τι θα περιλαμβάνει το χριστουγεννιάτικο πακέτο των σούπερ μάρκετ
Η πρωτοβουλία βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της προετοιμασίας και η τελική σύνθεση του εορταστικού πακέτου δεν έχει ανακοινωθεί.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, θα επιλεγούν βασικά προϊόντα που χρησιμοποιούν τα περισσότερα νοικοκυριά την περίοδο των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς.
Στις κατηγορίες που συνήθως συγκεντρώνουν αυξημένη ζήτηση κατά την εορταστική περίοδο περιλαμβάνονται το κρέας, τα γαλακτοκομικά, το αλεύρι, η ζάχαρη, το βούτυρο, τα ζυμαρικά, το ρύζι και άλλα είδη διατροφής.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν παραδοσιακά προϊόντα του χριστουγεννιάτικου τραπεζιού, όπως η γαλοπούλα, το χοιρινό και τα υλικά για την παρασκευή γλυκών.
Ωστόσο, δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι όλα αυτά τα προϊόντα θα περιλαμβάνονται στο νέο πακέτο, ούτε έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές ή ποσοστά εκπτώσεων.
Οι τελικές αποφάσεις θα προκύψουν από τις διαβουλεύσεις της αρμόδιας ανεξάρτητης αρχής με τους εκπροσώπους των σούπερ μάρκετ και της βιομηχανίας τροφίμων.
Το μεγάλο ζητούμενο είναι να υπάρξουν ουσιαστικές μειώσεις ή συγκράτηση των τιμών σε προϊόντα που επιβαρύνουν περισσότερο το γιορτινό καλάθι των νοικοκυριών.
Πότε θα αρχίσει η εφαρμογή του εορταστικού πακέτου
Η εφαρμογή της νέας πρωτοβουλίας τοποθετείται κοντά στην περίοδο των Χριστουγέννων.
Ο υπουργός Ανάπτυξης ανέφερε ότι έχει ζητήσει από τη διοίκηση της αρμόδιας ανεξάρτητης αρχής να προχωρήσει σε εκτεταμένη συνεργασία με την αγορά, ώστε να διαμορφωθεί ένα μεγαλύτερο πακέτο με βασικά είδη για τις γιορτές.
Δεν έχει προσδιοριστεί ακόμη η ακριβής ημερομηνία έναρξης, η διάρκεια εφαρμογής ή ο αριθμός των προϊόντων που θα ενταχθούν.
Οι σχετικές λεπτομέρειες αναμένονται μετά την ολοκλήρωση των συζητήσεων με τις επιχειρήσεις του κλάδου.
Το εορταστικό πακέτο δεν έχει παρουσιαστεί ως οικονομικό επίδομα ή χρηματική ενίσχυση προς τα νοικοκυριά, αλλά ως πρωτοβουλία για την προσφορά βασικών προϊόντων σε πιο προσιτές τιμές.
Παράταση έως 31 Δεκεμβρίου στο πλαφόν κέρδους
Η δεύτερη σημαντική παρέμβαση αφορά τη συνέχιση των περιορισμών στα περιθώρια κέρδους για χιλιάδες προϊόντα.
Ο Τάκης Θεοδωρικάκος επιβεβαίωσε ότι το πλαφόν θα παραμείνει σε ισχύ έως το τέλος του 2026, προκειμένου να περιοριστεί ο κίνδυνος αδικαιολόγητων ανατιμήσεων.
Πρόκειται για μέτρο που αποσκοπεί στον περιορισμό της υπερβολικής κερδοφορίας σε μια περίοδο κατά την οποία οι καταναλωτές αντιμετωπίζουν έντονες οικονομικές πιέσεις.
Είναι σημαντικό, ωστόσο, να διευκρινιστεί ότι το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους δεν ταυτίζεται με το πάγωμα των τελικών τιμών.
Οι τιμές μπορούν να επηρεάζονται από πραγματικές μεταβολές στο κόστος παραγωγής, μεταφοράς και προμήθειας, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι προβλεπόμενοι περιορισμοί.
Η παράταση του μέτρου αποτελεί βασικό στοιχείο της κυβερνητικής προσπάθειας για τη συγκράτηση της ακρίβειας στη διάρκεια του χειμώνα.
Μειώσεις σε 1.740 προϊόντα – Τι υποστηρίζει το υπουργείο Ανάπτυξης
Ο υπουργός αναφέρθηκε και στα αποτελέσματα της προηγούμενης συμφωνίας με τη βιομηχανία τροφίμων και τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, έχουν καταγραφεί μειώσεις τιμών σε 1.740 κωδικούς προϊόντων, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας που ξεκίνησε το καλοκαίρι.
Η συμφωνία είχε στόχο να συγκρατηθούν οι τιμές, σε μια περίοδο αυξημένης ζήτησης λόγω της τουριστικής κίνησης.
Ο Θεοδωρικάκος υποστήριξε ότι οι επιχειρήσεις τήρησαν τη συμφωνία, επικαλούμενος την πορεία του πληθωρισμού τροφίμων κατά τους προηγούμενους μήνες.
Όπως ανέφερε, τον Ιούλιο και τον Σεπτέμβριο καταγράφηκαν αρνητικοί ρυθμοί μεταβολής στις τιμές των τροφίμων, ενώ τον Αύγουστο ο σχετικός δείκτης κινήθηκε κοντά στο μηδέν.
Η πρωτοβουλία για τις μειώσεις είχε ξεκινήσει με στόχο εκπτώσεις τουλάχιστον 5% σε επιλεγμένα βασικά προϊόντα.
Πάντως, η μείωση του πληθωρισμού δεν συνεπάγεται αυτομάτως σημαντική επιστροφή των τιμών στα επίπεδα προηγούμενων ετών.
Για τους καταναλωτές, το κρίσιμο είναι το συνολικό ποσό που πληρώνουν στο ταμείο και όχι μόνο ο ρυθμός με τον οποίο μεταβάλλονται οι τιμές.
Ο φόβος για νέο κύμα ανατιμήσεων στα τρόφιμα
Η κυβέρνηση δεν κρύβει την ανησυχία της για την πορεία των τιμών τους επόμενους μήνες.
Ο Τάκης Θεοδωρικάκος προειδοποίησε ότι ο φετινός χειμώνας αναμένεται δύσκολος, καθώς οι διεθνείς ενεργειακές εξελίξεις αυξάνουν το κόστος παραγωγής και μεταφοράς πολλών προϊόντων.
Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να επηρεάσει άμεσα τη λειτουργία της βιομηχανίας τροφίμων, των μεταφορικών εταιρειών και των επιχειρήσεων λιανικής.
Από την παραγωγή και τη μεταποίηση έως την αποθήκευση και τη διανομή, η ενέργεια αποτελεί σημαντικό παράγοντα κόστους.
Κατά συνέπεια, εάν οι διεθνείς τιμές παραμείνουν υψηλές, μέρος αυτής της επιβάρυνσης ενδέχεται να μεταφερθεί στις τιμές των προϊόντων.
Ο υπουργός αναγνώρισε ότι ορισμένες αυξήσεις μπορεί να δικαιολογούνται από τις πραγματικές μεταβολές του κόστους.
Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι η κυβέρνηση δεν προτίθεται να αντιμετωπίσει με τον ίδιο τρόπο τις ανατιμήσεις που έχουν αντικειμενική οικονομική αιτία και εκείνες που ενδεχομένως αποσκοπούν σε υπερβολική αύξηση των κερδών.
Νέα νομοθετικά μέτρα εάν διαπιστωθούν αδικαιολόγητες αυξήσεις
Το υπουργείο Ανάπτυξης εξετάζει πρόσθετες παρεμβάσεις για την προστασία των καταναλωτών.
Σύμφωνα με τον Θεοδωρικάκο, έχουν ήδη κατατεθεί προτάσεις από την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, οι οποίες εξετάζονται πριν τεθούν συνολικά υπόψη της κυβέρνησης.
Η κατεύθυνση είναι να ενισχυθούν τα εργαλεία εποπτείας, ώστε να μπορούν να εντοπίζονται ταχύτερα περιπτώσεις αδικαιολόγητων ανατιμήσεων.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι σε περιόδους έντονης οικονομικής πίεσης οι επιχειρήσεις πρέπει να αναλαμβάνουν μέρος του βάρους, ακόμη και με περιορισμό των περιθωρίων κέρδους τους.
Παράλληλα, επισήμανε ότι η αντιμετώπιση της ακρίβειας δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στους ελέγχους της αγοράς, αλλά απαιτεί και βελτίωση των πραγματικών εισοδημάτων.
Οι παρεμβάσεις που εξετάζονται δεν έχουν ακόμη λάβει την τελική μορφή νομοθετικών ρυθμίσεων.
Το μεγάλο στοίχημα: Πόσο θα κοστίσει το χριστουγεννιάτικο τραπέζι
Για τα ελληνικά νοικοκυριά, η ανακοίνωση ενός εορταστικού πακέτου αποκτά πραγματική σημασία μόνο εφόσον μεταφραστεί σε αισθητά χαμηλότερες τιμές.
Το χριστουγεννιάτικο τραπέζι απαιτεί συνήθως περισσότερες αγορές από ένα συνηθισμένο εβδομαδιαίο καλάθι.
Κρέας, τυριά, αλλαντικά, γλυκά, ποτά, φρούτα και υλικά για παραδοσιακές συνταγές ανεβάζουν τον συνολικό λογαριασμό, ιδιαίτερα για οικογένειες που φιλοξενούν συγγενείς και φίλους.
Η εξέλιξη των τιμών θα εξαρτηθεί από την πορεία της αγοράς τις επόμενες εβδομάδες, τις συμφωνίες που θα επιτευχθούν με τα σούπερ μάρκετ και τις επιπτώσεις του ενεργειακού κόστους.
Ιδιαίτερη σημασία θα έχει επίσης η διαφάνεια στην παρουσίαση των προσφορών, ώστε οι καταναλωτές να μπορούν να συγκρίνουν πραγματικά τις τιμές και να διαπιστώνουν εάν υπάρχει ουσιαστικό όφελος.
Η κυβέρνηση ετοιμάζει το εορταστικό πακέτο, αλλά η τελική δοκιμασία θα γίνει στα ράφια των σούπερ μάρκετ.
Γιατί το πραγματικό ζητούμενο δεν είναι πόσα προϊόντα θα μπουν σε μια λίστα μειωμένων τιμών, αλλά πόσα χρήματα θα χρειαστεί να αφήσει μια οικογένεια στο ταμείο για να γεμίσει το γιορτινό τραπέζι.
Και με τις τιμές της ενέργειας να παραμένουν υψηλές, το φετινό στοίχημα για την κυβέρνηση και την αγορά είναι να μη μετατραπούν τα Χριστούγεννα του 2026 σε μία ακόμη μεγάλη οικονομική δοκιμασία για τα νοικοκυριά.
